KWALIFIKACJA SPO1 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 10.
W trakcie przygotowywania do spaceru u podopiecznego z padaczką wystąpił napad drgawek toniczno-klonicznych. Asystent udzielając podopiecznemu pierwszej pomocy, powinien
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podczas napadu toniczno-klonicznego celem pierwszej pomocy jest zmniejszenie ryzyka urazu: zabezpieczenie głowy i przestrzeni wokół, poluzowanie uciskającej odzieży oraz stała obserwacja do zakończenia drgawek. Nie należy unieruchamiać kończyn ani układać w pozycjach "na wstrząs", bo to nie zatrzyma napadu i może spowodować urazy.

Pełne wyjaśnienie:

W napadzie drgawek toniczno-klonicznych priorytetem asystenta jest bezpieczeństwo – zarówno własne, jak i podopiecznego. Drgawki są mimowolne, więc nie da się ich "powstrzymać" siłą. Realnym ryzykiem są natomiast urazy: uderzenie głową o podłoże, otarcia, stłuczenia oraz urazy spowodowane twardymi przedmiotami w otoczeniu.

Dlatego odpowiedź: "zabezpieczyć głowę przed urazami, rozluźnić ubranie wokół szyi i pozostać z podopiecznym aż do ustąpienia napadu" jest właściwa, bo obejmuje kluczowe elementy pierwszej pomocy w trakcie drgawek:

  • ochrona głowy (np. podłożenie czegoś miękkiego),
  • zmniejszenie ucisku w okolicy szyi (np. kołnierzyk, krawat, szalik),
  • niepozostawianie osoby samej – obserwacja przebiegu i gotowość do dalszych działań po napadzie.

Odpowiedź "przenieść podopiecznego w bezpieczne miejsce i ułożyć go w pozycji przeciwwstrząsowej" jest nieprawidłowa, ponieważ w trakcie silnych drgawek przenoszenie bywa niebezpieczne (ryzyko upuszczenia, dodatkowych urazów). "Pozycja przeciwwstrząsowa" nie jest standardowym postępowaniem w napadzie padaczkowym i nie rozwiązuje głównego problemu, czyli urazów podczas drgawek.

Odpowiedź "unieruchomić ręce i nogi…" jest błędna: krępowanie ruchów może doprowadzić do zwichnięć, złamań i urazów mięśni, a jednocześnie nie skraca napadu. Bezpieczniejsze jest zabezpieczenie otoczenia i ochrona głowy.

Odpowiedź "uspokoić podopiecznego, okryć go kocem i zapewnić dostęp świeżego powietrza" brzmi opiekuńczo, ale w trakcie drgawek zwykle nie da się skutecznie uspokajać osoby w sensie komunikacyjnym, a okrywanie kocem może utrudnić obserwację i zwiększyć ryzyko przegrzania. To działania drugoplanowe względem ochrony przed urazem i nadzoru.

W praktyce warto zapamiętać zasadę: chroń, nie krępuj, obserwuj. Najważniejsze jest ograniczenie urazów i czuwanie nad stanem podopiecznego do końca napadu, a następnie adekwatne działania zależnie od stanu po drgawkach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zadbaj o bezpieczeństwo: usuń z otoczenia twarde przedmioty, zabezpiecz głowę (np. czymś miękkim) i nie dopuszczaj do urazów. Pozostań przy podopiecznym i obserwuj przebieg napadu. Nie wkładaj nic do ust i nie próbuj na siłę zatrzymywać drgawek.
Drgawki są mimowolne, więc unieruchamianie nie przerwie napadu. Może natomiast spowodować urazy: zwichnięcia, uszkodzenia mięśni lub złamania. Bezpieczniej jest chronić głowę i odsunąć niebezpieczne przedmioty, zamiast walczyć z ruchem kończyn.
Nie. Wkładanie przedmiotów do ust jest niebezpieczne: grozi złamaniem zębów, zadławieniem i urazem jamy ustnej. Podczas napadu skup się na ochronie przed urazami i obserwacji. Po napadzie oceń stan podopiecznego i reaguj zależnie od oddechu i przytomności.
Podłóż coś miękkiego pod głowę (np. złożoną odzież) i usuń z najbliższego otoczenia przedmioty, o które może uderzać. Nie przytrzymuj głowy na siłę. Chodzi o amortyzację i zmniejszenie ryzyka urazu, a nie o ograniczanie ruchu podczas drgawek.
Gdy jest to możliwe i bezpieczne, poluzuj elementy uciskające szyję (kołnierzyk, szalik, krawat). Rób to bez szarpania i bez narażania siebie na uraz. Działanie ma poprawić komfort i ograniczyć ucisk, ale nie powinno odciągać od zabezpieczenia przed urazami.
Pozostań z podopiecznym co najmniej do ustąpienia drgawek i momentu, gdy jest bezpieczny (np. spokojnie oddycha i odzyskuje orientację). Po napadzie mogą wystąpić splątanie, senność lub urazy. Nadzór pozwala szybko zareagować, jeśli stan się pogorszy.
Zwykle nie jest to postępowanie pierwszego wyboru w napadzie drgawkowym. W trakcie drgawek priorytetem jest ochrona przed urazem i obserwacja. Układanie w specyficznych pozycjach może być trudne i niebezpieczne. Ważniejsze jest zabezpieczenie przestrzeni i kontrola oddechu po napadzie.
Najczęstsze błędy to: unieruchamianie kończyn, wkładanie czegokolwiek do ust, próby podawania płynów lub leków w trakcie drgawek oraz przenoszenie osoby bez konieczności. Częsty jest też brak obserwacji do końca napadu, co utrudnia ocenę stanu po zdarzeniu.
Wezwanie pomocy bywa konieczne m.in. gdy napad jest nietypowy dla danej osoby, trwa bardzo długo, napady powtarzają się bez odzyskania świadomości, doszło do urazu, występują problemy z oddychaniem lub to pierwszy znany napad. W praktyce kieruj się procedurami placówki i stanem podopiecznego.
Ustal z opiekunem/rodziną typowe objawy napadu, zalecenia indywidualne, numery alarmowe i sposób postępowania po napadzie. Zaplanuj trasę tak, by ograniczyć ryzyko urazu (unikać schodów, ruchliwych jezdni). Warto mieć przy sobie telefon i informacje medyczne podopiecznego.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że nie należy unieruchamiać kończyn ani układać w pozycjach "na wstrząs", bo to nie zatrzyma napadu i może spowodować urazy.

Źródła:

  • European Resuscitation Council (ERC) Guidelines 2021 – First Aid (section on seizures/convulsions), https://cprguidelines.eu/ - accessed 2026-02-28
  • Epilepsy Foundation – Seizure First Aid (tonic-clonic), https://www.epilepsy.com/recognition/first-aid-resources - accessed 2026-02-28
  • NHS (UK) – Epilepsy: what to do if someone has a seizure, https://www.nhs.uk/conditions/epilepsy/ - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji (ERC) – część dotycząca pierwszej pomocy
  • Materiały edukacyjne organizacji zajmujących się padaczką (pierwsza pomoc w napadzie)
  • Kurs pierwszej pomocy (praktyczne scenariusze napadów drgawkowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego