KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 15.
W trakcie trwania toniczno-klonicznego napadu padaczkowego u osoby podopiecznej opiekunka powinna
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podczas napadu toniczno-klonicznego najważniejsze jest zapobieganie urazom: nie przenosi się osoby i nie powstrzymuje drgawek siłą, tylko usuwa niebezpieczne przedmioty oraz osłania głowę. Podawanie wody, przytrzymywanie kończyn lub przenoszenie zwiększa ryzyko urazu i zachłyśnięcia.

Pełne wyjaśnienie:

W napadzie toniczno-klonicznym (uogólnione drgawki) priorytetem opiekunki jest bezpieczeństwo osoby podopiecznej i własne. Drgawek nie da się "zatrzymać" działaniem zewnętrznym, a próby intensywnej interwencji często zwiększają ryzyko powikłań.

Dlatego prawidłowe postępowanie w trakcie napadu obejmuje: pozostawienie osoby w miejscu, gdzie jest (o ile nie ma bezpośredniego zagrożenia), odsunięcie twardych/ostrych przedmiotów, zabezpieczenie głowy przed uderzeniami (np. miękkie podłożenie), poluzowanie uciskającej odzieży oraz spokojną obserwację.

Odpowiedź "poprosić o pomoc kogoś z rodziny i przenieść podopieczną na łóżko" jest nieprawidłowa, ponieważ przenoszenie w trakcie drgawek grozi upadkiem, urazem kręgosłupa lub głowy oraz urazem osób pomagających. Działaniem bezpieczniejszym jest stworzenie bezpiecznej przestrzeni w miejscu, gdzie napad się rozpoczął.

Odpowiedź "przykryć podopieczną kocem i przytrzymać kończyny w czasie trwania drgawek" także jest błędna: przytrzymywanie kończyn może spowodować zwichnięcia, złamania i uszkodzenia tkanek, a koc nie rozwiązuje głównego problemu (uderzeń i otoczenia). W praktyce lepiej chronić głowę i usuwać zagrożenia z otoczenia.

Odpowiedź "podać podopiecznej do picia wodę i wezwać pogotowie ratunkowe" jest nieprawidłowa, bo podawanie płynów podczas drgawek niesie ryzyko zachłyśnięcia i niedrożności dróg oddechowych. Samo wezwanie pomocy bywa zasadne w określonych sytuacjach (np. napad się przedłuża, uraz, problemy z oddechem), ale w tej odpowiedzi łączy się je z niebezpiecznym działaniem (podaniem wody), co czyni całość błędną.

W praktyce po ustaniu drgawek opiekunka zwykle ocenia stan osoby, kontroluje oddech, zapewnia spokój i – jeśli to potrzebne – organizuje pomoc medyczną. Na egzaminie kluczowe jest zapamiętanie zasady: nie przenoś, nie krępuj, nie podawaj nic do ust w trakcie drgawek; chroń przed urazem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W trakcie drgawek chroń osobę przed urazem: usuń niebezpieczne przedmioty, zabezpiecz głowę czymś miękkim, poluzuj uciskające elementy ubrania i obserwuj. Nie przenoś osoby i nie próbuj zatrzymywać drgawek siłą.
Przytrzymywanie kończyn nie zatrzyma napadu, a może spowodować kontuzje: zwichnięcia, złamania i uszkodzenia mięśni. Dodatkowo naraża na uraz opiekuna. Bezpieczniej jest chronić przed uderzeniami i zapewnić przestrzeń.
Nie. Podawanie wody (lub jedzenia, leków doustnych) w trakcie drgawek grozi zachłyśnięciem i niedrożnością dróg oddechowych. Do ust nie wkłada się też żadnych przedmiotów. Płyny można rozważać dopiero po pełnym powrocie świadomości.
Podłóż pod głowę coś miękkiego (np. zrolowaną odzież) i odsuń twarde/ostre przedmioty z otoczenia. Nie unieruchamiaj głowy na siłę. Celem jest ograniczenie uderzeń o podłoże, meble lub elementy wyposażenia.
Wezwanie pomocy rozważa się m.in. gdy napad się przedłuża, napady powtarzają się bez odzyskania świadomości, doszło do urazu, występują trudności w oddychaniu lub to pierwszy napad w życiu. W razie wątpliwości bezpieczeństwo ma pierwszeństwo.
Najczęstsze błędy to: przenoszenie osoby w trakcie drgawek, przytrzymywanie kończyn, wkładanie czegoś do ust oraz podawanie płynów. Te działania wynikają z odruchu "pomagania", ale zwiększają ryzyko urazu i zachłyśnięcia.
Usuń z zasięgu twarde i ostre przedmioty (np. krzesło, stolik, szkło), zapewnij miejsce, aby osoba nie uderzała o meble, oraz zadbaj o dopływ powietrza. Jeśli to możliwe, poproś domowników o spokój i odsunięcie się.
W napadzie toniczno-klonicznym typowe są uogólnione drgawki, napięcie mięśni i utrata kontaktu, a po napadzie często senność i splątanie. Omdlenie bywa krótsze i zwykle nie ma długich, rytmicznych drgawek całego ciała.
Często tak, gdy drgawki ustąpiły i osoba jest nieprzytomna, ale oddycha prawidłowo. Pozycja boczna ułatwia drożność dróg oddechowych i zmniejsza ryzyko zachłyśnięcia. Nie wykonuje się jej w trakcie silnych drgawek.
Zapamiętaj prosty schemat: chroń przed urazem, nie krępuj i nic do ust. Ćwicz rozpoznawanie odpowiedzi "kuszących", ale błędnych (woda, przytrzymywanie, przenoszenie). To częsty typ pytania w opiece środowiskowej.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Podczas napadu toniczno-klonicznego najważniejsze jest zapobieganie urazom: nie przenosi się osoby i nie powstrzymuje drgawek siłą, tylko usuwa niebezpieczne przedmioty oraz osłania głowę."

Źródła:

  • European Resuscitation Council Guidelines 2021 – First Aid (sekcje dotyczące napadów drgawkowych), https://cprguidelines.eu/ - accessed 2026-02-28
  • NHS (UK) – Epilepsy: first aid (informacje o postępowaniu podczas napadu), https://www.nhs.uk/conditions/epilepsy/ - accessed 2026-02-28
  • Epilepsy Foundation – Seizure First Aid (zalecenia: ochrona przed urazem, brak płynów w trakcie), https://www.epilepsy.com/recognition/first-aid-resources - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Wytyczne pierwszej pomocy (organizacje resuscytacyjne) – część dotycząca napadów drgawkowych
  • Materiały edukacyjne organizacji pacjenckich dot. padaczki i pierwszej pomocy
  • Podręczniki i skrypty z pierwszej pomocy dla opiekunów osób niesamodzielnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego