KWALIFIKACJA TDR1 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 5.
W układzie klimatyzacji gwałtowny spadek temperatury następuje w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gwałtowny spadek temperatury w układzie klimatyzacji jest związany z rozprężeniem i odparowaniem czynnika.
W parowniku czynnik chłodniczy odparowuje przy niskim ciśnieniu, intensywnie odbierając ciepło z powietrza nawiewanego do kabiny. Skraplacz oddaje ciepło, a sprężarka podnosi ciśnienie i temperaturę czynnika.

Pełne wyjaśnienie:

W samochodowym układzie klimatyzacji (obieg sprężarkowy) miejsce "najbardziej odczuwalnego" chłodzenia wiąże się z etapem, w którym czynnik chłodniczy odparowuje i pochłania ciepło z otoczenia. Tym elementem jest parownik – wymiennik ciepła znajdujący się zwykle w obudowie nagrzewnicy/układu wentylacji. Powietrze przepływające przez żebra parownika oddaje mu ciepło, dzięki czemu na wylocie z nawiewów uzyskuje się niższą temperaturę.

Dlaczego spadek temperatury jest właśnie tam? Po stronie wysokiego ciśnienia czynnik zostaje skroplony w skraplaczu, a następnie przechodzi przez element dławiący (np. zawór rozprężny lub dyszę dławiącą). W wyniku spadku ciśnienia obniżają się warunki termodynamiczne czynnika. Efekt chłodniczy "realizuje się" jednak w parowniku, bo to tam zachodzi intensywne parowanie i odbiór ciepła z powietrza w kabinie.

Odpowiedź "skraplaczu" jest nieprawidłowa, ponieważ skraplacz działa odwrotnie: oddaje ciepło do otoczenia (zwykle przed chłodnicą), a czynnik przechodzi tam z gazu w ciecz. Odpowiedź "kompresorze" jest błędna, bo sprężarka podnosi ciśnienie czynnika i zwykle powoduje wzrost jego temperatury – to etap "dodania energii", a nie gwałtownego chłodzenia. Odpowiedź "pompie" jest niepoprawna w typowym opisie układu A/C, ponieważ kluczowym elementem sprężającym jest sprężarka; "pompa" kojarzy się raczej z obiegiem cieczy (np. chłodzeniem silnika), a nie z obiegiem czynnika chłodniczego w klimatyzacji.

W praktyce znajomość roli parownika pomaga w diagnostyce: jeżeli nawiew nie chłodzi, sprawdza się m.in. warunki odparowania (ciśnienie po stronie niskiej), drożność przepływu powietrza przez parownik oraz ewentualne oblodzenie/zakurzenie, bo to bezpośrednio ogranicza odbiór ciepła.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Parownik to wymiennik ciepła w kabinie (w module wentylacji), w którym czynnik chłodniczy odparowuje przy niskim ciśnieniu. Podczas parowania pochłania ciepło z przepływającego powietrza, dlatego z nawiewów leci chłodniejsze powietrze.
Bo w parowniku zachodzi parowanie czynnika, a parowanie wymaga pobrania energii (ciepła) z otoczenia. W efekcie powietrze oddaje ciepło do parownika i obniża się jego temperatura na wyjściu z nawiewów.
Skraplacz oddaje ciepło do powietrza zewnętrznego (zwykle przed chłodnicą silnika). Tam czynnik przechodzi ze stanu gazowego w ciekły, więc skraplacz jest "gorącą" częścią układu, a nie miejscem gwałtownego chłodzenia kabiny.
Typowo nie. Sprężarka podnosi ciśnienie czynnika i dostarcza mu energii, co zwykle powoduje wzrost temperatury gazu na wyjściu. Dlatego nie jest to element, w którym oczekuje się gwałtownego spadku temperatury.
Typowe objawy to słabe chłodzenie mimo pracy A/C, nierówny nawiew (czasem po chwili przestaje chłodzić), zapach stęchlizny oraz nadmierna wilgoć. Przyczyną może być zabrudzenie, oblodzenie lub ograniczony przepływ powietrza przez parownik.
Kluczowe są też sprężarka, skraplacz oraz element dławiący (zawór rozprężny lub dysza). Ich praca zapewnia różnicę ciśnień i warunki do odparowania w parowniku. Bez prawidłowego obiegu czynnika parownik nie odbierze ciepła.
"Strona wysoka" to część układu o wyższym ciśnieniu (po sprężarce, skraplaczu). "Strona niska" to część o niższym ciśnieniu (przed sprężarką i w rejonie parownika). Parownik pracuje na stronie niskiego ciśnienia.
Parownik może zamarzać przy zbyt niskiej temperaturze jego powierzchni (np. słaby przepływ powietrza, usterka sterowania). Warstwa lodu izoluje termicznie i blokuje przepływ powietrza, przez co chłodzenie kabiny spada mimo pracy układu.
Często myli się parownik ze skraplaczem (oba wyglądają jak "chłodnice") oraz przypisuje spadek temperatury sprężarce, bo kojarzy się z głównym urządzeniem. Pomaga zapamiętać: parownik "paruje" i chłodzi kabinę, skraplacz "skrapla" i oddaje ciepło na zewnątrz.
Najlepiej opanować schemat obiegu i funkcje elementów: sprężarka → skraplacz → element dławiący → parownik → sprężarka. Warto umieć wskazać, gdzie czynnik jest najcieplejszy (za sprężarką) i gdzie powstaje efekt chłodzenia (w parowniku).
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Skraplacz oddaje ciepło, a sprężarka podnosi ciśnienie i temperaturę czynnika."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Klimatyzacja_samochodowa - dostęp: 2026-03-02
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Vapor-compression_refrigeration - dostęp: 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z podstaw chłodnictwa i klimatyzacji sprężarkowej
  • Materiały szkolne o budowie i działaniu samochodowej klimatyzacji (schemat obiegu czynnika)
  • Instrukcje serwisowe producentów dotyczące podstaw diagnostyki A/C (pojęcia: strona niska/wysoka)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego