W układach pneumatycznych prędkość ruchu siłownika zależy głównie od natężenia przepływu powietrza do/ze zasilanej komory. Do regulacji stosuje się dławienie (na dopływie lub na odpływie), a jednym z typowych elementów jest zawór zwrotno-dławiący – dławik nastawny połączony równolegle z zaworem zwrotnym.
Kluczowa własność zaworu zwrotno-dławiącego jest taka, że:
- w jednym kierunku przepływu działa obejście przez zawór zwrotny (przepływ prawie swobodny),
- w przeciwnym kierunku zawór zwrotny blokuje obejście i powietrze musi przejść przez dławik (przepływ ograniczony, czyli regulowany).
Na schemacie zawór zwrotny jest ustawiony tak, że przy przepływie od rozdzielacza w stronę odpowiedniej komory siłownika obejście jest zablokowane i przepływ odbywa się przez dławik. Oznacza to, że regulacja dotyczy tylko tego kierunku ruchu tłoczyska, który jest realizowany przez zasilanie tej komory – tutaj jest to wysuwanie tłoczyska.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Stwierdzenie o regulacji tylko wsuwania pomija orientację zaworu zwrotnego i fakt, że dławik jest "aktywny" w kierunku przeciwnym.
- Stwierdzenie, że nie da się regulować prędkości, jest sprzeczne z obecnością dławika nastawnego i wymuszeniem przepływu przez niego w jednym kierunku.
- Stwierdzenie o regulacji w obu kierunkach byłoby prawdziwe tylko wtedy, gdyby dławienie działało na obu drogach przepływu (np. dławiki w obu liniach lub brak obejścia/ szybkiego spustu). Tutaj dodatkowo zawór szybkiego spustu przyspiesza wydech do atmosfery, co typowo daje szybki powrót bez dławienia.
W praktyce taki układ dobiera się, gdy potrzebny jest kontrolowany suw roboczy (wysuwanie) i szybki powrót (wsuwanie), np. w manipulatorach i automatach montażowych.
