KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 39.
W umowie o pracę zawartej z pracownikiem agencji reklamowej ujęto następujące składniki wynagrodzenia brutto:
- płaca zasadnicza 1 500 zł
- dodatek funkcyjny 300 zł
- prowizja w wysokości 0,5% od zrealizowanego w danym miesiącu obrotu.

Oblicz wynagrodzenie brutto pracownika, wiedząc, że miesięczny obrót firmy wyniósł 30 000 zł.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prowizja to 0,5% z 30 000 zł, czyli 0,005 × 30 000 = 150 zł.
Następnie sumuje się wszystkie składniki brutto: 1 500 zł (płaca zasadnicza) + 300 zł (dodatek funkcyjny) + 150 zł (prowizja) = 1 950 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Wynagrodzenie brutto w tym zadaniu składa się z trzech elementów: płacy zasadniczej, dodatku funkcyjnego oraz prowizji zależnej od obrotu. Kluczowe jest poprawne policzenie prowizji procentowej i dopiero potem zsumowanie składników.

1) Obliczenie prowizji
Prowizja wynosi 0,5% miesięcznego obrotu 30 000 zł. Procent zamieniamy na ułamek dziesiętny:
0,5% = 0,5 / 100 = 0,005.
Następnie liczymy: 0,005 × 30 000 zł = 150 zł.

2) Suma składników brutto
Dodajemy wszystkie podane kwoty brutto:
1 500 zł + 300 zł + 150 zł = 1 950 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wynik 1 850 zł zwykle wynika z pominięcia dodatku lub nieprawidłowego policzenia prowizji (np. przyjęcia 50 zł zamiast 150 zł).
  • Wynik 1 915 zł sugeruje błąd rachunkowy w obliczeniu procentu (np. użycie 0,0045 zamiast 0,005) albo pomyłkę w dodawaniu.
  • Wynik 1 815 zł to typowy efekt podwójnego błędu: zaniżenia prowizji oraz nieuwzględnienia pełnej kwoty dodatku.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu prowizji warto wykonać szybki test rzędu wielkości. Ponieważ 1% z 30 000 zł to 300 zł, to 0,5% musi dać połowę tej kwoty, czyli 150 zł. To pomaga od razu wyłapać pomyłkę typu 1 500 zł prowizji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Aby policzyć 0,5% z 30 000 zł, zamień procent na ułamek: 0,5% = 0,5/100 = 0,005. Następnie pomnóż: 0,005 × 30 000 = 150. To jest wartość prowizji.
Procent oznacza "na sto". Dlatego 0,5% to 0,5/100. Dzielenie przez 100 przesuwa przecinek o dwa miejsca w lewo, więc 0,5 staje się 0,005. Wzięcie 0,5 dałoby wynik 100 razy za duży.
W tym typie zadania wynagrodzenie brutto to suma wskazanych składników przed potrąceniami. Skoro podano płacę zasadniczą, dodatek i prowizję, to brutto liczymy jako ich dodanie, bez liczenia podatku i składek.
Trzeba zsumować wszystkie elementy wymienione w treści: płacę zasadniczą, dodatek funkcyjny oraz prowizję wyliczoną procentowo od obrotu. Pominięcie choć jednego składnika zaniża wynik brutto.
W zadaniu jest wprost napisane, że prowizja wynosi 0,5% od zrealizowanego obrotu w danym miesiącu. Obrót to wartość sprzedaży, a nie zysk. Gdyby chodziło o zysk, musiałoby to być jednoznacznie wskazane.
Użyj kontroli rzędu wielkości: 1% z 30 000 zł to 300 zł, więc 0,5% to połowa, czyli 150 zł. Jeśli wyjdą tysiące lub pojedyncze złote, to prawdopodobnie źle zamieniono procent.
Najczęstsze błędy to: pomylenie 0,5% z 5%, użycie 0,5 zamiast 0,005 oraz błędy w dodawaniu składników (np. doliczenie tylko płacy zasadniczej i prowizji). Pomaga zapisanie kroków i kontrola 1%.
W tym zadaniu tak, ponieważ dodatek funkcyjny jest wymieniony jako składnik wynagrodzenia brutto. Skoro jest podany kwotowo (300 zł), należy go dodać do płacy zasadniczej i prowizji, aby uzyskać sumę brutto.
Możesz zapisać: 0,5% = 0,005; prowizja = 0,005 × 30 000 = 150 zł; wynagrodzenie brutto = 1 500 + 300 + 150 = 1 950 zł. Taki zapis pokazuje tok rozumowania i zmniejsza ryzyko błędu.
Nie liczy się potrąceń, gdy pytanie wprost prosi o "wynagrodzenie brutto" i podaje tylko składniki brutto, bez informacji o kosztach uzyskania, stawkach podatku czy składkach. Wtedy chodzi o sumę elementów, a nie o kwotę netto.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Prowizja to 0,5% z 30 000 zł, czyli 0,005 × 30 000 = 150 zł.Następnie sumuje się wszystkie składniki brutto: 1 500 zł (płaca zasadnicza) + 300 zł (dodatek funkcyjny) + 150 zł (prowizja) = 1 950 zł."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Procent" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-02)
  • Khan Academy (PL), "Procenty" — https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic-home/arith-review-percentages (dostęp: 2026-03-02)
  • Zintegrowana Platforma Edukacyjna (e-podręczniki), materiały dot. procentów — https://zpe.gov.pl/ (wyszukiwarka: "procenty") (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • E-podręczniki: materiały o procentach i obliczeniach finansowych
  • Zestawy zadań z matematyki finansowej (procenty, prowizje, narzuty)
  • Notatki własne: szybkie reguły kontroli wyniku (sprawdzenie rzędu wielkości)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego