KWALIFIKACJA ROL4 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 9.
W uprawie pszenicy ozimej, w fazach rozwojowych oznaczonych na rysunku literami X i Y, można wykonać zabieg
Ilustracja przedstawia schemat rozwoju rośliny, prawdopodobnie pszenicy ozimej, w różnych fazach wzrostu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W fazach X (wschody/pierwszy liść) i Y (krzewienie) można wykonać bronowanie pielęgnacyjne, bo jest to zabieg mechaniczny możliwy we wczesnych fazach i służy m.in. zniszczeniu skorupy glebowej oraz ograniczeniu chwastów i stymulacji krzewienia.
Nawożenie P i K wykonuje się zwykle przedsiewnie, mikronawozy dolistnie wymagają większej powierzchni liści, a retardanty stosuje się później.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest rozpoznanie faz rozwojowych oznaczonych na rysunku. Oznaczenie X odpowiada bardzo wczesnym fazom (wschody i pierwszy liść, ok. BBCH 10–11), a Y fazie krzewienia (ok. BBCH 21–29). Należy wybrać taki zabieg, który można wykonać w obu tych okresach.

Bronowanie pielęgnacyjne pasuje do obu faz, ponieważ jest zabiegiem mechanicznym wykonywanym na młodym łanie (z zachowaniem ostrożności). Stosuje się je m.in. w celu:

  • zniszczenia skorupy glebowej i poprawy napowietrzenia gleby,
  • mechanicznego ograniczania siewek chwastów,
  • pobudzenia roślin do krzewienia, szczególnie gdy łan jest słabo rozkrzewiony.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Nawożenie fosforowe i potasowe wykonuje się typowo przedsiewnie (jesienią przed siewem) lub bardzo wcześnie wiosną przed pełnym ruszeniem wegetacji, a nie jako zabieg dopasowany do fazy wschodów i krzewienia widocznych na rysunku.
  • Dolistne nawożenie mikronawozami wymaga rozwiniętej powierzchni asymilacyjnej. W fazie X roślina ma minimalną liczbę liści, więc zabieg jest zwykle mało efektywny i trudniej go uzasadnić jako właściwy jednocześnie dla X i Y.
  • Stosowanie retardantów (regulatorów wzrostu) wiąże się przede wszystkim z ograniczaniem wylegania i jest typowe dla późniejszych etapów (okolice końca krzewienia/strzelania w źdźbło), a nie dla wschodów oraz wczesnego krzewienia rozumianego jako dwa różne okresy na rysunku.

Wniosek: jedynym zabiegiem, który realnie można wykonać zarówno w fazie X, jak i Y, jest bronowanie pielęgnacyjne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bronowanie pielęgnacyjne to mechaniczny zabieg wykonywany na młodym łanie, który rozbija skorupę glebową, poprawia napowietrzenie i może ograniczać drobne chwasty. W zbożach bywa też stosowane, aby pobudzić rośliny do lepszego krzewienia, jeśli łan jest słaby.
W fazie wschodów roślina jest bardzo mała: widać kiełek/siewkę, a następnie jeden wykształcony liść. System korzeniowy jest jeszcze słabo rozwinięty. To etap, w którym zabiegi dolistne zwykle są mało skuteczne, bo brakuje powierzchni liści.
W krzewieniu roślina ma więcej pędów bocznych wyrastających z węzła krzewienia, a system korzeniowy jest bardziej rozbudowany. Na schematach widać kilka źdźbeł/odrostów zamiast jednej siewki. To faza ważna dla budowy obsady kłosów.
Fosfor i potas w zbożach podaje się zazwyczaj przedsiewnie (jesienią, przed siewem), aby składniki były dostępne w strefie korzeni. W bardzo wczesnych fazach po wschodach wykonuje się inne zabiegi, a P i K nie są typowym "zabiegiem w łanie" w tych terminach.
Teoretycznie oprysk jest możliwy, ale w praktyce w fazie wschodów skuteczność bywa niska, bo roślina ma minimalną powierzchnię liści. Dlatego jako zabieg właściwy jednocześnie dla faz X i Y mikronawożenie dolistne jest zwykle gorszym wyborem niż zabiegi mechaniczne.
Retardanty (regulatory wzrostu) stosuje się głównie wtedy, gdy celem jest ograniczenie wylegania i skrócenie źdźbła. Zwykle przypada to na późniejsze fazy rozwoju niż wschody, często okolice końca krzewienia i początku strzelania w źdźbło, zależnie od preparatu i warunków.
Najczęstsze cele to: rozluźnienie i napowietrzenie wierzchniej warstwy gleby, rozbicie zaskorupienia po zimie, poprawa warunków dla korzeni oraz mechaniczne uszkodzenie małych chwastów. Dodatkowo zabieg może stymulować krzewienie, gdy łan jest słaby.
W treści pytania wskazano dwie fazy rozwojowe jednocześnie, więc poprawna odpowiedź musi pasować do obu okresów. To eliminuje zabiegi typowe tylko dla jednej fazy (np. późniejsze regulatory wzrostu). Najbezpieczniej szukać zabiegów wczesnych, wykonywanych mechanicznie na młodym łanie.
Typowe błędy to: mylenie krzewienia ze strzelaniem w źdźbło, traktowanie wszystkich "wczesnych faz" jako jednego okresu oraz wybieranie zabiegów "na logikę" bez powiązania z terminem ich stosowania. Pomaga ćwiczenie rozpoznawania rysunków i zdjęć faz rozwojowych.
Pszczelarz planuje gospodarkę pasieczną z uwzględnieniem otoczenia rolniczego: terminów prac polowych, możliwych oprysków i okresów pylenia roślin. Wiedza o fazach rozwojowych upraw pomaga ocenić ryzyko zabiegów w okolicy pasieki i lepiej planować pożytki pyłkowe.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o skali BBCH dla zbóż (tabele i zdjęcia faz)
  • Podręczniki/agrotechnika zbóż ozimych (rozdział o zabiegach pielęgnacyjnych)
  • Instrukcje producentów maszyn uprawowych dotyczące bronowania pielęgnacyjnego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego