KWALIFIKACJA ROL4 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 9.
W uprawie pszenicy ozimej, w fazach rozwojowych oznaczonych na rysunku literami X i Y, można wykonać zabieg
Ilustracja przedstawia schemat rozwoju pszenicy ozimej, co jest istotne w kontekście kwalifikacji zawodowej rolnika (R3).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bronowanie pielęgnacyjne jest możliwe we wczesnych fazach pszenicy ozimej: podczas wschodów (X) i krzewienia (Y), bo wtedy niszczy siewki chwastów i rozbija zaskorupienie bez dużego ryzyka uszkodzeń. Nawożenie P/K wykonuje się przedsiewnie, mikronawozy dolistne i retardanty stosuje się zwykle w późniejszych fazach.

Pełne wyjaśnienie:

W fazach oznaczonych jako X (kiełkowanie/wschody, ok. BBCH 09–12) oraz Y (krzewienie, ok. BBCH 21–29) najwłaściwszym zabiegiem z podanych jest bronowanie pielęgnacyjne. Jest to zabieg mechaniczny wykonywany zwykle bronami lekkimi lub średnimi. Jego cele to m.in. niszczenie bardzo młodych chwastów (w fazie liścieni), rozbijanie skorupy glebowej po opadach oraz poprawa warunków wodno‑powietrznych w wierzchniej warstwie gleby. W okresie krzewienia dodatkowo może sprzyjać lepszemu rozwojowi roślin i pośrednio wspierać krzewienie, o ile warunki wilgotnościowe i technika przejazdu są właściwe.

Odpowiedź "nawożenia fosforowego i potasowego" nie pasuje do faz X i Y, ponieważ nawożenie fosforem i potasem w zbożach planuje się głównie przedsiewnie (lub ewentualnie w innych terminach wynikających z technologii), a nie jako typowy zabieg wykonywany na bardzo młodej pszenicy w fazie wschodów i krzewienia.

Odpowiedź "dolistnego nawożenia mikronawozami" jest w tych fazach nietrafna, bo w fazie X roślina ma bardzo małą powierzchnię liści, przez co skuteczność pobierania dolistnego jest ograniczona; zabiegi dolistne mikroskładnikami wykonuje się zwykle później, gdy jest rozwinięta większa masa liści i łatwiej uzyskać efekt odżywienia.

Odpowiedź "zastosowania retardantów" również nie dotyczy faz X i Y. Retardanty (regulatory wzrostu ograniczające nadmierne wydłużanie źdźbła i ryzyko wylegania) wiąże się głównie z etapami od początku strzelania w źdźbło, a więc po krzewieniu. Zastosowanie ich zbyt wcześnie jest technologicznie nieuzasadnione.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się różne grupy zabiegów (mechaniczne, nawozowe, regulatory), warto najpierw przypisać je do faz BBCH: wschody/krzewienie to domena zabiegów mechanicznych i pielęgnacyjnych, natomiast regulatory wzrostu i część dokarmiania dolistnego to zwykle fazy późniejsze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To mechaniczny zabieg wykonywany bronami (zwykle lekkimi lub średnimi), którego celem jest niszczenie kiełkujących chwastów, rozbijanie skorupy glebowej oraz poprawa warunków powietrzno-wodnych w wierzchniej warstwie gleby. W zbożach stosuje się go szczególnie we wczesnych fazach rozwoju.
Najczęściej wykonuje się je we wczesnych fazach: od wschodów (około BBCH 09–12) oraz w fazie krzewienia (około BBCH 21–29). Po rozpoczęciu strzelania w źdźbło ryzyko uszkodzeń roślin rośnie, dlatego zabieg zwykle nie jest wtedy zalecany.
We wczesnych fazach chwasty są bardzo wrażliwe: często są w stadium kiełkowania lub liścieni. Bronowanie mechanicznie je wyrywa lub przysypuje, zanim zdążą się dobrze ukorzenić. Dzięki temu można ograniczyć zachwaszczenie bez chemii albo zmniejszyć presję chwastów przed herbicydem.
Tak, jeśli jest wykonane w złych warunkach: zbyt mokra gleba, zbyt agresywne ustawienie lub zbyt ciężka brona mogą wyrywać rośliny. Dlatego dobiera się lekkie/średnie brony, odpowiednią prędkość i termin, gdy rośliny są już dostatecznie ukorzenione (szczególnie w krzewieniu).
Najlepsza jest gleba o umiarkowanej wilgotności, gdy nie lepi się, a po ściśnięciu rozsypuje się na gruzełki. Wtedy łatwiej rozbić zaskorupienie i nie powoduje się nadmiernego ugniatania. Zbyt mokro zwiększa ryzyko mazania i wyrywania roślin, a zbyt sucho zmniejsza skuteczność.
W typowej technologii zbóż fosfor i potas podaje się głównie przedsiewnie, aby były dostępne w strefie korzeni od początku rozwoju. Wykonywanie takiego nawożenia jako zabiegu w fazie wschodów/krzewienia nie jest standardową praktyką i zwykle nie odpowiada celom tej fazy oraz sposobom aplikacji.
Mikronawozy dolistne wykonuje się zwykle wtedy, gdy roślina ma już większą powierzchnię liści, co poprawia pobieranie i opłacalność zabiegu. We wschodach (1–2 liście) efekt bywa ograniczony, dlatego częściej planuje się dokarmianie dolistne w późniejszych fazach rozwoju.
Regulatory wzrostu stosuje się głównie w okresie, gdy roślina zaczyna intensywnie wydłużać źdźbło (zwykle od początku strzelania w źdźbło). Ich celem jest ograniczenie wylegania i poprawa pokroju łanu. Zbyt wczesne stosowanie, np. w samych wschodach lub krzewieniu, jest zazwyczaj nieuzasadnione.
Wschody to etap bardzo małej rośliny z 1–2 liśćmi i słabiej rozwiniętym systemem korzeniowym. Krzewienie rozpoznasz po pojawieniu się pędów bocznych (rozkrzewień) oraz wyraźnie większej masie rośliny i silniejszym, wiązkowym systemie korzeniowym.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie krzewienia ze strzelaniem w źdźbło, wybieranie zabiegu "wiosennego" bez powiązania z fazą, oraz zakładanie, że nawożenie dolistne zawsze ma sens od najwcześniejszych liści. Pomaga mapowanie zabiegów do BBCH i kojarzenie celu zabiegu z budową rośliny.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Bronowanie pielęgnacyjne jest możliwe we wczesnych fazach pszenicy ozimej: podczas wschodów (X) i krzewienia (Y), bo wtedy niszczy siewki chwastów i rozbija zaskorupienie bez dużego ryzyka uszkodzeń."

Źródła:

  • EPPO (European and Mediterranean Plant Protection Organization), "BBCH growth stages" – opis skali BBCH i monografie, https://www.eppo.int/ACTIVITIES/plant_growth_stages/bbch (dostęp: 2026-03-01)
  • BBCH Monograph: "Growth stages of mono- and dicotyledonous plants" (kompendium skali BBCH), dostęp przez zasoby EPPO: https://www.eppo.int/ACTIVITIES/plant_growth_stages/bbch (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Monografie i tabele faz rozwojowych zbóż w skali BBCH
  • Podręczniki/agrotechnika zbóż ozimych (zabiegi mechaniczne, terminy nawożenia)
  • Instrukcje i katalogi producentów maszyn (bron lekkich/średnich) – zasady bezpiecznej pracy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego