KWALIFIKACJA ROL4 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 9.
W uprawie ziemniaków ciepła i wilgotna pogoda sprzyja rozwojowi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ciepła i wilgotna pogoda szczególnie sprzyja zarazie ziemniaka, ponieważ patogen łatwo infekuje tkanki przy długotrwałym zwilżeniu liści i wysokiej wilgotności. Pozostałe wymienione choroby mają inne typowe warunki rozwoju lub dotyczą innych organów i przebiegu choroby.

Pełne wyjaśnienie:

W uprawie ziemniaka ciepła i wilgotna pogoda zwiększa ryzyko szybkiego rozwoju zarazy ziemniaka. Choroba ta najsilniej nasila się wtedy, gdy przez dłuższy czas utrzymuje się wysoka wilgotność (rosa, mgły, częste opady) i dochodzi do zwilżenia naci. W takich warunkach łatwiej o infekcje, a objawy mogą pojawiać się gwałtownie, co w praktyce wymaga częstszej lustracji plantacji i szybkich decyzji ochroniarskich.

Odpowiedź "zarazy ziemniaka" jest więc właściwa, bo łączy wskazówkę pogodową (ciepło + wilgoć) z typową epidemiologią tej choroby w polu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują najlepiej do opisu?

  • "rizoktoniozy" (zwykle kojarzonej z problemami na kiełkach, łodygach i bulwach) nie opisuje się najczęściej jako choroby, której kluczowym czynnikiem jest ciepło-wilgotna pogoda w łanie w takim stopniu jak przy zarazie; częściej znaczenie mają warunki glebowe i materiał sadzeniakowy.
  • "raka ziemniaka" to choroba o dużym znaczeniu fitosanitarnym, ale nie jest typowo rozpoznawana na podstawie krótkiej informacji "ciepło i wilgotno" w taki sposób jak zaraza; w praktyce nacisk kładzie się na status występowania i wymagania sanitarne oraz zapobieganie zawleczeniu.
  • "alternariozy" (Alternaria) bywa kojarzona z innym przebiegiem i często z sytuacjami stresowymi roślin; sama informacja "ciepło i wilgotno" nie wskazuje jej tak jednoznacznie jak w przypadku zarazy ziemniaka.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się zestaw "ciepło + wysoka wilgotność + ziemniak", najczęściej chodzi o chorobę o gwałtownych epidemiach w łanie, czyli zarazę. Warto w nauce łączyć chorobę z warunkami: wilgoć/zwilżenie liści, temperatura, źródło infekcji i szybkość rozwoju objawów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zaraza ziemniaka to choroba porażająca głównie nać i bulwy, która może bardzo szybko niszczyć plantację. Jest groźna, bo w sprzyjających warunkach (zwilżenie liści, wysoka wilgotność) infekcje postępują dynamicznie i powodują duże straty plonu oraz pogorszenie jakości bulw.
Najbardziej sprzyja jej połączenie umiarkowanie ciepłej temperatury oraz wysokiej wilgotności powietrza z długim zwilżeniem liści (np. częste opady, mgły, rosa). W takich okresach warto zwiększyć częstotliwość lustracji, bo objawy mogą pojawić się nagle i szybko się rozprzestrzeniać.
Wiele patogenów potrzebuje wody na powierzchni liści lub wysokiej wilgotności, aby zarodniki kiełkowały i dochodziło do infekcji. Dlatego przy długim zwilżeniu naci ryzyko chorób rośnie, a skuteczna profilaktyka obejmuje m.in. przewiewny łan, właściwe zagęszczenie i rozsądne nawadnianie.
Alternarioza i zaraza mogą dawać plamy na liściach, ale często różnią się tempem rozwoju i typowymi warunkami nasilania. W nauce do egzaminu warto zapamiętać, że opis "ciepło i wilgotno" silnie kieruje na zarazę, która jest kojarzona z gwałtownymi epidemiami przy wysokiej wilgotności.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi na podstawie samej znajomości nazwy (np. "znam tę chorobę, więc ją zaznaczę") bez powiązania z warunkami pogodowymi. Drugi błąd to traktowanie wszystkich chorób grzybowych jako jednakowo zależnych od wilgoci i temperatury, bez rozróżnienia epidemiologii.
Jeżeli w treści pojawia się opis typu "ciepło i wilgotno", "długie zwilżenie liści", "częste opady", to kluczem jest skojarzenie patogenu z warunkami infekcji. Na egzaminie nie analizujesz objawów szczegółowo, tylko dopasowujesz chorobę do wskazówki środowiskowej.
Częstsze lustracje są potrzebne w okresach, gdy utrzymuje się wysoka wilgotność i rośliny długo pozostają mokre (po deszczach, przy mgłach i rosie). W praktyce ogrodniczej szybkie zauważenie pierwszych objawów pomaga ograniczać straty i lepiej planować działania ochronne.
W typowym ujęciu praktycznym problemy określane jako rizoktonioza są silnie związane z warunkami glebowymi, jakością sadzeniaków i przebiegiem wschodów, a nie tylko z samą wilgotną pogodą w łanie. Dlatego w pytaniu, które podkreśla "ciepło i wilgotno", bardziej pasuje zaraza.
Straty mogą ujawniać się zarówno w trakcie wegetacji (uszkodzenie naci, spadek asymilacji), jak i przy zbiorze oraz przechowywaniu (pogorszenie jakości bulw, większe ryzyko zgnilizn). Dlatego w uprawie ważne jest łączenie profilaktyki polowej z dobrym zbiorem i przechowalnictwem.
Ucz się w parach: choroba ↔ warunki sprzyjające oraz choroba ↔ główny organ porażany (nać, bulwy, kiełki). Pomaga też atlas objawów i krótkie notatki z lustracji. Na egzaminie często wygrywa umiejętność dopasowania wskazówki (np. pogody) do jednostki chorobowej.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Ciepła i wilgotna pogoda szczególnie sprzyja zarazie ziemniaka, ponieważ patogen łatwo infekuje tkanki przy długotrwałym zwilżeniu liści i wysokiej wilgotności."

Źródła:

  • EPPO Global Database: Phytophthora infestans (PHYTIN) – https://gd.eppo.int/taxon/PHYTIN (dostęp: 2026-03-01)
  • EPPO Global Database: Alternaria solani (ALTESO) – https://gd.eppo.int/taxon/ALTESO (dostęp: 2026-03-01)
  • EPPO Global Database: Rhizoctonia solani (RHIZSO) – https://gd.eppo.int/taxon/RHIZSO (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały szkolne z fitopatologii roślin ogrodniczych
  • Poradniki integrowanej ochrony ziemniaka (część o chorobach)
  • Karty informacyjne patogenów w bazie EPPO Global Database

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego