KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 26.
W urządzeniu przemysłowym zaobserwowano niewłaściwe działanie układu kontroli temperatury. Którym przyrządem można sprawdzić działanie czujnika przedstawionego na rysunkach, zamontowanego w tym układzie?
Ilustracja przedstawia czujnik temperatury stosowany w urządzeniach przemysłowych, co jest związane z kwalifikacją technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Omomierz służy do pomiaru rezystancji. Jeśli czujnik temperatury jest typu rezystancyjnego (np. termistor lub czujnik oporowy), jego sprawdzenie polega na zmierzeniu oporu i ocenie, czy zmienia się on wraz z temperaturą. Woltomierz, amperomierz i galwanometr nie służą bezpośrednio do takiej weryfikacji elementu.

Pełne wyjaśnienie:

W układach kontroli temperatury często stosuje się czujniki, których parametrem diagnostycznym jest rezystancja (np. termistory NTC/PTC lub czujniki rezystancyjne). Taki element zmienia opór w funkcji temperatury, dlatego podstawowym sposobem sprawdzenia jego działania jest pomiar rezystancji.

Odpowiedź "Omomierzem." jest właściwa, ponieważ omomierz (zwykle jako funkcja multimetru) umożliwia:

  • sprawdzenie, czy czujnik nie ma przerwy (rezystancja bardzo duża/nieograniczona),
  • sprawdzenie, czy nie ma zwarcia (rezystancja bliska 0 Ω),
  • ocenę, czy rezystancja zmienia się pod wpływem ogrzewania/ochładzania (co potwierdza reakcję na temperaturę).

Pozostałe przyrządy nie są właściwe jako podstawowy wybór do weryfikacji czujnika rezystancyjnego:

  • "Woltomierzem." — mierzy napięcie w dwóch punktach obwodu. Może być użyteczny przy diagnozie zasilania lub sygnału w układzie, ale nie jest najprostszym przyrządem do sprawdzenia samego elementu, którego kluczowym parametrem jest opór.
  • "Amperomierzem." — mierzy prąd płynący w obwodzie i wymaga włączenia w szereg. Nie daje bezpośredniej informacji o rezystancji czujnika i w praktyce serwisowej jest mniej adekwatny do szybkiej oceny czujnika.
  • "Galwanometrem." — jest ustrojem/elementem pomiarowym do bardzo małych prądów; nie jest typowym przyrządem do diagnostyki czujników temperatury w utrzymaniu ruchu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się czujnik, którego działanie wynika ze zmiany oporu, najczęściej właściwą odpowiedzią będzie omomierz (lub multimetr w funkcji pomiaru rezystancji). W praktyce pamiętaj też o zasadzie bezpieczeństwa: pomiar rezystancji wykonuje się zwykle przy odłączonym zasilaniu badanego elementu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej mierzy się rezystancję czujnika omomierzem (zwykle multimetrem). Sprawdza się, czy opór ma sensowną wartość i czy zmienia się po ogrzaniu lub schłodzeniu czujnika. To pozwala wykryć przerwę, zwarcie lub brak reakcji na temperaturę.
Termistor jest elementem, którego podstawową cechą jest zmiana oporu wraz z temperaturą. Omomierz mierzy opór bezpośrednio. Woltomierz mierzy napięcie w obwodzie, które zależy także od zasilania i pozostałych elementów, więc nie jest najprostszą metodą oceny samego czujnika.
Oznacza to, że czujnik nie "generuje" napięcia sam z siebie, tylko jego rezystancja zmienia się w funkcji temperatury. Układ sterowania odczytuje tę zmianę (np. przez dzielnik napięcia) i na tej podstawie wyznacza temperaturę lub sygnał regulacji.
Gdy czujnik jest mierzony wpięty w układ (równoległe ścieżki prądowe zafałszują opór) albo gdy obwód jest pod napięciem. Błędy daje też słaby kontakt sond, utlenione złącza oraz pomiar bez uwzględnienia, że opór zależy od aktualnej temperatury czujnika.
Typowy objaw to odczyt bardzo dużej rezystancji (często "OL" na multimetrze) oraz brak sensownej reakcji układu regulacji. W praktyce sterownik może pokazywać skrajne temperatury lub zgłaszać błąd czujnika, bo sygnał wypada poza dopuszczalny zakres.
Zwykle nie jako podstawowy wybór. Amperomierz mierzy prąd w obwodzie, a prąd zależy od wielu elementów (zasilania, rezystorów, wejścia sterownika). Do samego czujnika rezystancyjnego bardziej bezpośredni i praktyczny jest pomiar rezystancji omomierzem.
Po ustawieniu multimetru na pomiar Ω mierzysz rezystancję, a następnie zmieniasz temperaturę czujnika (np. ogrzewając dłonią lub chłodząc). Jeśli wskazanie wyraźnie się zmienia, czujnik reaguje. Brak zmiany może świadczyć o uszkodzeniu lub złym typie testu.
Galwanometr służy do wykrywania/odchylania wskazówki przy bardzo małych prądach i jest raczej elementem klasycznych ustrojów pomiarowych. W utrzymaniu ruchu i mechatronice do diagnostyki używa się praktycznych mierników, takich jak multimetr z funkcją pomiaru rezystancji, napięcia i ciągłości.
Najczęściej wybiera się woltomierz "bo jest elektronika", bez analizy, jaki parametr elementu jest kluczowy. Inny błąd to ignorowanie tego, że omomierz mierzy opór i jest właściwy dla elementów rezystancyjnych. Uwaga też na pomiar oporu na zasilonym obwodzie.
Warto powtórzyć typy czujników (rezystancyjne i inne) oraz dobrać do nich właściwy pomiar: Ω dla czujników oporowych, V dla sygnałów napięciowych, A dla prądów pętli pomiarowej. Ćwicz na schematach: co jest mierzone i w jakim miejscu obwodu.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Omomierz służy do pomiaru rezystancji."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Omomierz - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Termistor - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Termometr_oporowy - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki do metrologii elektrycznej (pomiar rezystancji, zasady użycia multimetru)
  • Materiały producentów multimetrów: instrukcje pomiaru rezystancji i zasad bezpieczeństwa
  • Opracowania o czujnikach temperatury: termistory, czujniki rezystancyjne i typowe sposoby diagnozy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego