W rachunku zysków i strat w wariancie kalkulacyjnym koszty działalności podstawowej ujmuje się przede wszystkim w układzie funkcjonalnym, czyli według tego, jakiej funkcji w przedsiębiorstwie służą. Typowo występują więc pozycje takie jak: koszt wytworzenia sprzedanych produktów, koszty sprzedaży oraz koszty ogólnego zarządu. Taki układ jest przydatny m.in. do analizy marży i efektywności sprzedaży, co bywa istotne także w pracy technika handlowca.
Amortyzacja jest natomiast klasycznym przykładem kosztu rodzajowego (kosztu według rodzaju). W wariancie kalkulacyjnym nie musi być prezentowana jako osobna linia sprawozdania, ponieważ jej kwoty są "wchłaniane" przez koszty funkcjonalne (np. część amortyzacji może obciążać koszty wytworzenia, część koszty sprzedaży lub koszty zarządu). Z tego powodu odpowiedź "amortyzacja" jest właściwa dla pytania o pozycję, która nie występuje jako odrębna w wariancie kalkulacyjnym.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Koszty finansowe – są typową kategorią w RZiS (związaną z finansowaniem, np. odsetkami). Występują niezależnie od tego, czy koszty działalności podstawowej pokazuje się funkcjonalnie czy rodzajowo.
- Zysk ze sprzedaży – to poziom wyniku osiągany na sprzedaży (po uwzględnieniu odpowiednich kosztów). W wariancie kalkulacyjnym jest szczególnie naturalny, bo układ kosztów sprzyja wyliczeniu wyniku na sprzedaży.
- Zysk z działalności operacyjnej – to kolejny poziom wyniku (obejmujący m.in. pozostałe przychody i koszty operacyjne). Również jest typowy w sprawozdaniu.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się nazwy rodzajów kosztów (np. amortyzacja, zużycie materiałów), to częściej pasują do wariantu porównawczego. Jeśli pojawiają się funkcje (sprzedaż, zarząd, wytworzenie) i poziomy wyniku (zysk/strata), to kojarzą się z wariantem kalkulacyjnym.
