W zadaniu całkowity koszt naprawy składa się z trzech niezależnych składników: ceny chłodnicy, kosztu pozostałych części i materiałów oraz kosztu robocizny. Aby uniknąć pomyłki, najpierw ustal bazę, od której liczony jest procent, a dopiero potem wykonaj kolejne działania.
1) Pozostałe części i materiały
Treść podaje, że wynoszą 30% ceny chłodnicy. Cena chłodnicy to 300 zł, więc:
30% × 300 zł = 0,30 × 300 zł = 90 zł.
To mogą być np. płyny, uszczelki czy drobne elementy montażowe, ale w obliczeniach liczy się tylko podany procent.
2) Robocizna
Robocizna to połowa ceny pozostałych części i materiałów (czyli połowa 90 zł), zatem:
50% × 90 zł = 0,50 × 90 zł = 45 zł.
Najczęstsza pułapka polega na liczeniu robocizny od sumy wszystkich części (300 zł + 90 zł). Tutaj jednak wyraźnie wskazano, że podstawą jest kategoria "pozostałe części i materiały".
3) Suma kosztów
Całkowity koszt to dodanie wszystkich trzech pozycji:
300 zł + 90 zł + 45 zł = 435 zł.
Dlaczego pozostałe wyniki są niepoprawne?
- Wartość 400 zł sugeruje pominięcie robocizny albo zaokrąglenia "na oko" (300 + 90 = 390, a potem błędne dopasowanie do opcji).
- Wartość 450 zł odpowiada sytuacji, gdy ktoś przyjmie robociznę jako 50% ceny chłodnicy (150 zł) i doda do 300 + 90, co nie wynika z treści.
- Wartość 500 zł zwykle wynika z liczenia procentów od złej podstawy albo z dodania zbyt wysokiej robocizny bez etapu pośredniego.
Wskazówka egzaminacyjna: podkreśl w treści, od czego liczony jest każdy procent (baza). Jeśli w zadaniu występują dwa procenty, niemal zawsze drugi procent dotyczy wyniku z poprzedniego kroku, a nie całej kwoty.
