KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 34.
W wyniku inwentaryzacji stwierdzono
- niedobór mydeł w płynie 50 sztuk po 6 zł/szt.
- niedobór szamponów 30 sztuk po 11 zł/szt.
- niedobór lakierów do włosów 40 sztuk po 10 zł/szt.
W związku z tym, że osoba materialnie odpowiedzialna nie przyznała się do powstałego niedoboru, sprawę skierowano do sądu, opłacając koszty postępowania sądowego w wysokości 15% wartości sporu. Określ kwotę opłaconych kosztów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość sporu to suma wartości niedoborów: 50×6=300 zł, 30×11=330 zł, 40×10=400 zł, razem 1030 zł.
Następnie liczymy 15% tej kwoty: 1030×0,15=154,50 zł. Tyle wynoszą opłacone koszty postępowania sądowego.

Pełne wyjaśnienie:

Najpierw trzeba ustalić wartość sporu, czyli łączną wartość stwierdzonego niedoboru. Robi się to przez wycenę każdej grupy towarów (ilość × cena jednostkowa), a następnie zsumowanie wyników.

  • Mydła w płynie: 50 szt. × 6 zł/szt. = 300 zł
  • Szampony: 30 szt. × 11 zł/szt. = 330 zł
  • Lakiery do włosów: 40 szt. × 10 zł/szt. = 400 zł

Suma: 300 zł + 330 zł + 400 zł = 1030 zł. To jest kwota, od której liczymy koszty jako procent.

Koszty postępowania sądowego wynoszą 15% wartości sporu, więc obliczamy:

1030 zł × 15% = 1030 × 0,15 = 154,50 zł.

To wynik końcowy, ponieważ pytanie dotyczy kwoty opłaconych kosztów, a nie wartości sporu powiększonej o koszty.

Dlaczego pozostałe wyniki nie pasują?

  • "103,00 zł" odpowiada 10% z 1030 zł, więc wynika z pomylenia 15% z 10% lub zbyt pobieżnego liczenia.
  • "300,00 zł" to wartość tylko jednej pozycji (mydeł), czyli błąd polegający na liczeniu kosztów od niepełnej sumy.
  • "330,50 zł" jest zbliżone do części wartości sporu, co sugeruje błędne dodawanie/zaokrąglanie albo liczenie 15% od niewłaściwej podstawy.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach procentowych zawsze najpierw zapisz podstawę (od czego liczysz procent), a dopiero potem wykonaj działanie. To ogranicza typowe pomyłki interpretacyjne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W tym typie zadania "wartość sporu" to łączna wartość niedoboru, czyli suma wartości wszystkich brakujących pozycji. Najpierw liczysz każdą pozycję (ilość × cena), a potem dodajesz wyniki do jednej kwoty, od której oblicza się procent kosztów.
Wartość niedoboru liczysz jak wartość zapasu: ilość × cena jednostkowa. Przykład: 50 sztuk po 6 zł daje 50×6=300 zł. Tak samo postępujesz z każdą pozycją, a następnie sumujesz wartości.
Możesz użyć mnożenia przez ułamek dziesiętny: 15% = 0,15, więc 1030×0,15=154,50 zł. Alternatywnie: 10% to 103 zł, 5% to 51,50 zł, razem 154,50 zł. Obie metody prowadzą do tego samego wyniku.
Ponieważ procent kosztów jest liczony od całej wartości sporu, a ta obejmuje wszystkie elementy niedoboru. Liczenie procentu od jednej pozycji lub od części sumy zaniża podstawę i daje błędny wynik. Najpierw baza, potem procent — to stały schemat w zadaniach.
Nie. Pytanie brzmi o kwotę opłaconych kosztów, czyli samą wartość 15% od wartości sporu. Gdyby pytano o łączny wydatek (spór + koszty), wtedy należałoby dodać koszt do 1030 zł. Tutaj potrzebna jest tylko opłata.
Najczęstsze pomyłki to: liczenie procentu od złej podstawy (np. od jednej pozycji), mylenie 15% z 0,15 zł lub z 15 zł, oraz dodawanie procentu do kwoty, gdy pytanie dotyczy samej opłaty. Pomaga zapis: "podstawa = …, procent = …, wynik = …".
Oszacuj: 15% to trochę więcej niż 10%. Skoro 10% z 1030 zł to 103 zł, to 15% powinno być około 150 zł. Wynik 154,50 zł pasuje do tego oszacowania. Gdyby wyszło np. 300 zł, to byłoby podejrzanie dużo jak na 15%.
W rozliczeniach pieniężnych standardowo podaje się kwoty w złotych i groszach, czyli do 2 miejsc po przecinku. Po obliczeniu 1030×0,15 otrzymujesz dokładnie 154,50 zł, więc dodatkowe zaokrąglanie nic nie zmienia. Gdy wynik ma więcej cyfr, zaokrąglasz do grosza.
To informacja kontekstowa uzasadniająca, że sprawa trafiła do sądu, a więc pojawiają się koszty postępowania liczone procentowo od wartości sporu. Do samych obliczeń potrzebujesz jednak tylko wartości niedoboru i stawki procentowej kosztów.
Ćwicz schemat: 1) wycena każdej pozycji (ilość × cena), 2) suma = podstawa, 3) obliczenie procentu/narzutu, 4) kontrola oszacowaniem. Warto robić kilka wariantów z różnymi procentami i liczbą pozycji, by nie mylić podstawy.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Procent" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-02)
  • Khan Academy, "Percent word problems" — https://www.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percent (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręcznik lub repetytorium z rachunku procentowego (zadania tekstowe z procentów)
  • Zbiór zadań z inwentaryzacji i rozliczania różnic inwentaryzacyjnych dla technika rachunkowości
  • Arkusze egzaminacyjne z poprzednich lat: zadania obliczeniowe z wyceny i rozliczeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego