KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 22.
W wyrobisku górniczym stwierdzono zawartość tlenku węgla poniżej 0,0026 %. Co należy zrobić w tej sytuacji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jeżeli stężenie CO jest poniżej wartości progowej wskazanej w pytaniu, nie ma podstaw do wdrażania działań alarmowych (ewakuacji lub natychmiastowego powiadamiania).
W takiej sytuacji prace mogą być prowadzone dalej, przy zachowaniu rutynowej kontroli atmosfery i wentylacji.

Pełne wyjaśnienie:

Tlenek węgla (CO) jest gazem silnie toksycznym, dlatego w górnictwie podziemnym jego zawartość w powietrzu jest oceniana w odniesieniu do progów, od których zależą wymagane działania organizacyjne (np. wstrzymanie pracy, wycofanie ludzi, alarmowanie dozoru).

W treści pytania podano, że zawartość CO jest poniżej 0,0026%. Skoro wartość jest poniżej granicy, oznacza to, że nie został osiągnięty poziom, który wymusza działania awaryjne. Dlatego poprawne jest zachowanie trybu normalnego, czyli kontynuowanie pracy (z zachowaniem standardowej czujności i monitoringu).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w logice tego zadania?

  • "Zadzwonić do dyspozytora." – taki krok może być elementem procedur w razie przekroczeń lub podejrzenia narastania zagrożenia, ale przy wskazaniu "poniżej progu" nie wynika jako konieczna reakcja natychmiastowa.
  • "Wycofać załogę z wyrobiska." – wycofanie załogi jest działaniem o charakterze alarmowym, stosowanym przy realnym zagrożeniu (np. przekroczeniu wartości granicznych, szybkim wzroście stężenia, objawach zatrucia lub awarii wentylacji). Sam warunek "poniżej 0,0026%" temu przeczy.
  • "Powiadomić osobę dozoru ruchu." – analogicznie, powiadamianie dozoru bywa wymagane przy przekroczeniach lub sytuacjach nietypowych; tu opis wskazuje na poziom niewymagający eskalacji.

W praktyce zawodowej trzeba pamiętać, że decyzja nie opiera się wyłącznie na jednej liczbie: znaczenie mają też trend (czy rośnie), miejsce pomiaru, sprawność wentylacji, źródła CO (spaliny, pożar, utlenianie) oraz procedury zakładowe. Jednak w formule egzaminacyjnej, przy jasnym warunku "poniżej progu", właściwą odpowiedzią jest kontynuacja pracy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
CO to bezbarwny, bezwonny gaz powstający m.in. przy niepełnym spalaniu. Jest groźny, bo wiąże się z hemoglobiną i ogranicza transport tlenu, co może prowadzić do bólu głowy, osłabienia, utraty przytomności, a nawet zgonu. W wyrobiskach wymaga stałej kontroli atmosfery.
Wynik w % oznacza udział objętościowy CO w powietrzu. Kluczowe jest porównanie z progami obowiązującymi w danym zakładzie i przepisach. Dopiero przekroczenie progu (lub szybki wzrost) uruchamia działania: ograniczenia pracy, powiadomienia, wycofanie ludzi.
Bo w logice procedur BHP reakcje są stopniowane: inne dla poziomów bezpiecznych, inne dla ostrzegawczych i alarmowych. Jeśli pomiar jest poniżej wartości granicznej wskazanej w pytaniu, nie ma przesłanki do ewakuacji. Nadal trzeba jednak prowadzić rutynową kontrolę atmosfery.
Zwykle wtedy, gdy stężenie CO osiąga lub przekracza poziomy alarmowe albo gdy występują objawy zatrucia, awaria wentylacji, podejrzenie pożaru lub gwałtowny wzrost wskazań. Sama decyzja zależy od progów i procedur obowiązujących w kopalni oraz od oceny sytuacji na miejscu.
Najczęściej są to spaliny z maszyn z napędem spalinowym, niepełne spalanie w urządzeniach, procesy utleniania, a także pożary endogeniczne lub egzogeniczne. Dlatego ważna jest sprawna wentylacja, kontrola techniczna sprzętu i monitoring gazów w rejonach robót.
Nie zawsze. Obowiązek powiadomienia zależy od tego, czy przekroczono progi ostrzegawcze/alarmowe, czy obserwuje się narastanie zagrożenia oraz jakie są instrukcje w danym zakładzie. W zadaniach egzaminacyjnych przy "poniżej progu" zwykle nie wybiera się eskalacji jako pierwszej reakcji.
Dozór ruchu organizuje i nadzoruje bezpieczne prowadzenie robót, podejmuje decyzje o wstrzymaniu prac, wycofaniu ludzi, zmianie wentylacji oraz o zabezpieczeniu rejonu. Przy przekroczeniach lub podejrzeniu pożaru jego powiadomienie jest typowym elementem procedur, ale nie zawsze przy poziomach poniżej progu.
Częste błędy to: mylenie jednostek (ppm vs %), ignorowanie słowa "poniżej/powyżej", wybór "najbezpieczniejszej" odpowiedzi (ewakuacja) bez odniesienia do progów oraz zakładanie, że każda obecność gazu oznacza alarm. Warto ćwiczyć interpretację progów i słów-kluczy.
Podstawą jest sprawna wentylacja i jej kontrola, właściwa eksploatacja maszyn (zwłaszcza spalinowych), monitorowanie atmosfery czujnikami i pomiarami, szybkie reagowanie na nieprawidłowości oraz szkolenia załogi. Ważne jest też rozpoznanie źródeł spalania i ich eliminacja.
Ucz się progów i reakcji organizacyjnych z materiałów zakładowych oraz notatek z wentylacji i BHP. Trenuj zadania, w których kluczowe jest słowo "poniżej/powyżej" i dobór działania: praca normalna, powiadomienie, wstrzymanie robót, wycofanie ludzi. Zawsze sprawdzaj jednostki i kontekst pomiaru.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe kopalni dotyczące zagrożeń gazowych i procedur alarmowych
  • Podręczniki z zakresu wentylacji kopalń i bezpieczeństwa pracy pod ziemią
  • Instrukcje stanowiskowe dotyczące pomiarów atmosfery i interpretacji wskazań czujników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego