KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 32.
W wyrobisku, w którym stężenie metanu w powietrzu wynosi więcej niż 3%, należy niezwłocznie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy stężeniu metanu powyżej 3% priorytetem jest natychmiastowe bezpieczeństwo ludzi i ograniczenie dostępu do rejonu zagrożenia.
Dlatego właściwym działaniem jest wycofanie załogi oraz zabezpieczenie wejść do zagrożonych wyrobisk; same pomiary lub powiadomienia nie zastępują ewakuacji.

Pełne wyjaśnienie:

Wzrost stężenia metanu w powietrzu wyrobiska oznacza bezpośrednie zwiększenie ryzyka zapłonu i wybuchu mieszaniny metanowo-powietrznej. Gdy wskazanie przekracza poziom >3%, działania muszą mieć charakter niezwłoczny i w pierwszej kolejności dotyczyć ochrony życia oraz ograniczenia ekspozycji ludzi na zagrożenie.

Odpowiedź "wycofać załogę i zabezpieczyć wejścia do zagrożonych wyrobisk." jest właściwa, ponieważ łączy dwa kluczowe elementy reakcji:

  • wycofanie załogi – usuwa ludzi z obszaru, w którym istnieje realne ryzyko gwałtownego zdarzenia,
  • zabezpieczenie wejść – ogranicza możliwość przypadkowego wejścia innych osób do strefy zagrożenia oraz porządkuje organizację ruchu w rejonie.

Pozostałe propozycje są niewystarczające jako pierwsze działanie. Odpowiedź "zawiadomić dyspozytora ruchu zakładu górniczego" jest ważna organizacyjnie, ale nie może zastępować natychmiastowego odsunięcia pracowników od zagrożenia – samo powiadomienie nie redukuje ekspozycji ludzi na ryzyko. Odpowiedź "dokonać dodatkowych pomiarów metanu" może być elementem dalszej oceny sytuacji, jednak przy przekroczeniu wysokiego progu reagowania zwlekanie na kolejne pomiary może niepotrzebnie wydłużyć przebywanie załogi w strefie niebezpiecznej.

Odpowiedź "wyłączyć urządzenia elektryczne, które mogą być eksploatowane przy dowolnym stężeniu metanu w powietrzu" jest również problematyczna logicznie: jeśli coś miałoby być dopuszczone "przy dowolnym stężeniu", nie wynika z tego właściwa procedura bezpieczeństwa przy stanie alarmowym. W praktyce kluczowe jest działanie organizacyjne: ewakuacja i zabezpieczenie dostępu, a następnie realizowanie dalszych czynności zgodnie z procedurami zakładowymi.

Na egzaminie warto pamiętać zasadę: gdy w treści występuje słowo "niezwłocznie" i podany jest wysoki poziom zagrożenia, najczęściej poprawna odpowiedź dotyczy natychmiastowego wycofania ludzi oraz odcięcia/ograniczenia dostępu, a dopiero potem czynności informacyjne i kontrolne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza stan wysokiego zagrożenia, w którym ryzyko zapłonu i wybuchu mieszaniny metanowo-powietrznej jest istotne. W praktyce wymaga to działań natychmiastowych: odsunięcia ludzi od rejonu oraz organizacyjnego zabezpieczenia dostępu do strefy niebezpiecznej.
Najważniejsze jest przerwanie narażenia ludzi: wycofanie załogi z zagrożonego rejonu i zabezpieczenie wejść, aby nikt nie wszedł przypadkowo do wyrobisk o niebezpiecznym składzie atmosfery. Dopiero potem realizuje się kolejne czynności zgodnie z procedurami.
Powiadomienie dyspozytora jest istotne dla koordynacji działań, ale samo w sobie nie zmniejsza ryzyka dla pracowników przebywających w strefie zagrożenia. Przy wysokim stężeniu metanu liczą się sekundy, więc priorytetem jest ewakuacja i zabezpieczenie rejonu.
Pomiary są elementem kontroli sytuacji, ale nie powinny opóźniać czynności ratujących bezpieczeństwo. Gdy próg jest wyraźnie przekroczony, pierwszym krokiem jest wycofanie ludzi i zabezpieczenie dostępu, a dopiero potem potwierdzanie trendu i analiza przyczyn zgodnie z instrukcjami.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "technicznej" (np. pomiary) zamiast organizacyjnej (ewakuacja), bo brzmi profesjonalnie. Drugi błąd to mylenie kolejności: powiadomienie przełożonych jest ważne, ale w pytaniach z hasłem "niezwłocznie" zwykle pierwsza jest ochrona ludzi.
Zabezpiecza się je wtedy, gdy istnieje ryzyko, że ktoś mógłby wejść do strefy o niebezpiecznej atmosferze (np. podwyższony metan) lub gdy rejon ma być czasowo wyłączony z ruchu. Chodzi o kontrolę dostępu i zapobieganie przypadkowemu narażeniu kolejnych osób.
Dyspozytor ruchu wspiera koordynację: uruchamia łączność, organizuje przepływ informacji, może wstrzymać ruch w rejonie oraz inicjować działania zgodne z procedurami zakładowymi. Nie zastępuje to jednak decyzji o natychmiastowym wycofaniu ludzi ze strefy zagrożenia.
Nie zawsze. Wyłączenie części urządzeń może ograniczać źródła inicjacji, ale w pytaniach o działanie "niezwłoczne" przy wysokim stężeniu metanu pierwszeństwo ma wycofanie załogi i zabezpieczenie rejonu. Czynności techniczne wykonuje się następnie, zgodnie z procedurami i uprawnieniami.
Wskazówką są słowa "niezwłocznie", "natychmiast", "w pierwszej kolejności" oraz podanie wysokiego stężenia gazu. Wtedy poprawna odpowiedź zwykle dotyczy przerwania pracy, wycofania ludzi i ograniczenia dostępu, a nie działań kontrolnych wykonywanych "przy okazji".
Ucz się progów i reakcji jako zestawu "wartość → czynność priorytetowa", a nie pojedynczych haseł. Przećwicz pytania, w których kilka odpowiedzi jest prawdziwych ogólnie, ale tylko jedna jest "niezwłoczna". Pomaga też analiza krótkich scenariuszy i kolejności decyzji.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP kopalni (zagrożenie metanowe, procedury ewakuacyjne)
  • Instrukcje ruchu i wentylacji obowiązujące w zakładach górniczych (do nauki progów i reakcji)
  • Podręczniki z wentylacji i zagrożeń naturalnych w górnictwie podziemnym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego