KWALIFIKACJA ROL11 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 16.
W zakiszanej masie do wytworzenia kwasu mlekowego w ilości warunkującej prawidłowy przebieg zakiszania konieczna jest niezbędna ilość
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W prawidłowym zakiszaniu bakterie kwasu mlekowego przekształcają przede wszystkim cukry (węglowodany) w kwas mlekowy. Odpowiednia ilość węglowodanów umożliwia szybkie zakwaszenie masy i spadek pH, co hamuje rozwój niepożądanych drobnoustrojów oraz stabilizuje kiszonkę.

Pełne wyjaśnienie:

W procesie zakiszania kluczowe jest szybkie wytworzenie wystarczającej ilości kwasu mlekowego, ponieważ to on skutecznie obniża pH zakiszanej masy i zabezpiecza ją przed psuciem. Aby kwas mlekowy mógł powstać, bakterie fermentacji mlekowej muszą mieć dostęp do odpowiedniego substratu energetycznego.

Tym substratem są przede wszystkim węglowodany (cukry fermentujące, szczególnie rozpuszczalne). To one są rozkładane w trakcie fermentacji do kwasu mlekowego. Gdy węglowodanów jest za mało, zakwaszenie przebiega wolniej lub jest niepełne, co zwiększa ryzyko rozwoju niepożądanych procesów fermentacyjnych i pogorszenia jakości paszy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Witaminy nie są głównym substratem fermentacji mlekowej i nie warunkują wytwarzania kwasu mlekowego w takim sensie jak cukry. Mogą być ważne żywieniowo dla zwierząt, ale nie "napędzają" zakiszania.
  • Tłuszcze nie stanowią typowego, podstawowego źródła łatwo fermentującej energii dla bakterii kwasu mlekowego w kiszonce. Skojarzenie z "kwasami tłuszczowymi" bywa mylące, bo chodzi o inny rodzaj kwasów niż kwas mlekowy.
  • Białko również nie jest podstawowym surowcem do wytwarzania kwasu mlekowego. Nadmierne przemiany białkowe w kiszonce częściej wiążą się z niepożądanymi zjawiskami (pogorszenie wartości paszy), a nie z prawidłową fermentacją mlekową.

W praktyce, oceniając materiał do zakiszania, zwraca się uwagę m.in. na jego "potencjał fermentacyjny" wynikający z dostępności cukrów. Im łatwiej dostępne węglowodany, tym większa szansa na szybki spadek pH i stabilną kiszonkę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Do wytworzenia kwasu mlekowego w kiszonce potrzebne są przede wszystkim węglowodany (cukry fermentujące). Są one pożywką dla bakterii fermentacji mlekowej, które przekształcają cukry w kwas mlekowy, powodując spadek pH i utrwalenie paszy.
Węglowodany są bezpośrednim substratem fermentacji mlekowej, więc odpowiadają za szybkie zakwaszenie materiału. Białko nie służy do produkcji kwasu mlekowego w takim mechanizmie; jego niekorzystne przemiany mogą wręcz pogarszać jakość kiszonki.
Bakterie kwasu mlekowego wykorzystują cukry obecne w materiale roślinnym i wytwarzają kwas mlekowy. Dzięki temu pH spada, ogranicza się rozwój niepożądanych drobnoustrojów i pasza staje się trwalsza oraz bezpieczniejsza w przechowywaniu.
Gdy materiał ma niską zawartość łatwo fermentujących węglowodanów, fermentacja mlekowa może być zbyt słaba lub zbyt wolna. Wtedy zakwaszenie nie postępuje prawidłowo, rośnie ryzyko niepożądanych procesów i pogorszenia stabilności oraz smakowitości paszy.
Nie w kluczowy sposób. Witaminy są ważne żywieniowo dla zwierząt, ale w zakiszaniu decydujące jest, czy bakterie mają odpowiedni substrat do fermentacji, czyli cukry. To dostępność węglowodanów warunkuje ilość wytworzonego kwasu mlekowego.
Tłuszcze nie stanowią typowego, łatwo fermentującego substratu dla bakterii kwasu mlekowego w kiszonce. Mylące może być skojarzenie z "kwasami tłuszczowymi", ale w zakiszaniu chodzi o wytwarzanie kwasu mlekowego z cukrów, a nie z tłuszczów.
Na ogół łatwiej zakiszają się materiały bogatsze w cukry fermentujące (często wskazuje się np. kukurydzę jako surowiec o dobrym potencjale fermentacyjnym). W praktyce zawsze liczy się też sucha masa, rozdrobnienie i dobre ubicie, bo wpływają na przebieg fermentacji.
Szybki spadek pH oznacza, że fermentacja mlekowa przebiega sprawnie i powstaje dużo kwasu mlekowego. Niskie pH ogranicza rozwój niepożądanych mikroorganizmów, zmniejsza straty składników pokarmowych i pomaga utrwalić paszę na dłuższy czas.
Częsty błąd wynika z myślenia "dietetycznego": skoro białko jest ważne w żywieniu zwierząt, to wydaje się kluczowe także w zakiszaniu. Tymczasem pytanie dotyczy substratu dla bakterii fermentacji mlekowej, a ich podstawową pożywką są cukry (węglowodany).
Wystarczy skojarzyć, że "kwas mlekowy" powstaje w wyniku fermentacji cukrów. Jeśli w treści jest mowa o wytworzeniu kwasu mlekowego warunkującego zakiszanie, to najtrafniej wskazać składnik, który bakterie mogą łatwo przekształcić, czyli węglowodany.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "W prawidłowym zakiszaniu bakterie kwasu mlekowego przekształcają przede wszystkim cukry (węglowodany) w kwas mlekowy."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Kiszonka" – opis procesu zakiszania i fermentacji mlekowej, https://pl.wikipedia.org/wiki/Kiszonka (dostęp: 2026-02-18)
  • FAO: "Silage making in the tropics with emphasis on smallholders" (materiał o procesach fermentacji i roli cukrów), https://www.fao.org/3/x8486e/x8486e00.htm (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z paszoznawstwa oraz konserwacji zielonek (kiszonkarstwo)
  • Materiały szkoleniowe z technologii produkcji pasz objętościowych (sianokiszonka, kiszonka z kukurydzy)
  • Opracowania popularnonaukowe/branżowe o fermentacji mlekowej w kiszonkach

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego