KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 37.
W zamieszczonej tabeli przedstawiono strukturę zapasów magazynowych w fabryce zajmującej się produkcją okien. Jaki udział w zapasach stanowią materiały podstawowe?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi struktury zapasów magazynowych w fabryce zajmującej się produkcją okien.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Materiały podstawowe to składniki zużywane do wytworzenia wyrobu (komponenty), a nie gotowe okna. Z tabeli do tej grupy należą: szyby 12%, ramy 10%, zamki 3% i klamki 4%. Po zsumowaniu udziałów: 12%+10%+3%+4% = 29%, więc taki jest udział materiałów podstawowych w zapasach.

Pełne wyjaśnienie:

W przedsiębiorstwie produkcyjnym zapasy dzieli się m.in. na materiały (zużywane w procesie wytwarzania) oraz wyroby gotowe (produkty ukończone, przeznaczone do sprzedaży). W pytaniu kluczowe jest rozpoznanie, które pozycje z tabeli są komponentami do produkcji okien, a które są już gotowymi oknami.

Do materiałów podstawowych zaliczamy elementy, które "wchodzą" do wyrobu w trakcie produkcji: szyby okienne (12%), ramy okienne (10%) oraz okucia/elementy montażowe, czyli zamki (3%) i klamki (4%). Te pozycje są nabywane po to, aby zostały wykorzystane w procesie wytwórczym.

Sumujemy więc udziały procentowe tych czterech wierszy: 12% + 10% + 3% + 4% = 29%. To jest udział materiałów podstawowych w zapasach magazynowych.

Pozostałe pozycje (okna drewniane 40%, okna aluminiowe 23%, okna plastikowe 8%) to wyroby gotowe, bo są produktami finalnymi. Ich suma 40%+23%+8% = 71% stanowi część zapasów przeznaczoną do sprzedaży. Te wartości są typowymi "pułapkami" w zadaniu: łatwo pomylić je z materiałami, bo również znajdują się w magazynie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wskazują wynik uzyskany po zsumowaniu niepełnego zestawu materiałów albo przez błędne włączenie/wyłączenie wyrobów gotowych. Poprawna klasyfikacja według funkcji zapasu (do produkcji vs po produkcji) prowadzi jednoznacznie do 29%.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Materiały podstawowe to surowce i komponenty, które są zużywane w procesie produkcji i stają się częścią wyrobu lub są niezbędne do jego wytworzenia. W przykładzie fabryki okien będą to m.in. szyby, ramy i okucia, a nie gotowe okna przeznaczone do sprzedaży.
Sprawdź funkcję pozycji: jeśli element jest kupowany, aby z niego złożyć produkt (komponent), traktuj go jako materiał podstawowy. Jeśli pozycja jest finalnym produktem gotowym do sprzedaży (np. kompletne okna), to są wyroby gotowe. Sama obecność w magazynie nie przesądza o kategorii.
Najpierw wybierz wyłącznie te wiersze, które spełniają definicję materiałów podstawowych. Następnie zsumuj podane udziały % dla tych pozycji. Jeśli tabela jest poprawna, suma wszystkich pozycji zwykle wynosi 100%, co pozwala kontrolnie ocenić, czy nie pominięto lub nie dodano niewłaściwych wierszy.
Bo materiały podstawowe to zapasy przed produkcją (wejście do procesu), a gotowe okna są zapasami po produkcji (wyjście z procesu). Wyroby gotowe mają inną rolę: czekają na sprzedaż, a nie na zużycie w wytwarzaniu. To różnica kluczowa w ewidencji i analizie kosztów.
Najczęstsze są: (1) sumowanie niewłaściwych pozycji, bo "wszystko dotyczy okien", (2) mylenie komponentów z wyrobami gotowymi, (3) pomijanie drobnych elementów (np. zamków, klamek), (4) brak kontroli sumy i nieuwaga na to, czy wynik jest logiczny względem danych.
Zależy od przyjętej klasyfikacji w zadaniu i w firmie. W wielu ujęciach materiały pomocnicze (np. środki smarne, drobne materiały) są osobną kategorią. W tym typie zadań egzaminacyjnych zwykle trzeba trzymać się nazw z tabeli i kwalifikować po funkcji: elementy konstrukcyjne wyrobu to materiały podstawowe.
Analizę wykonuje się m.in. przy planowaniu zakupów, ocenie ryzyka braków produkcyjnych, optymalizacji stanów magazynowych oraz kontroli kosztów. Wysoki udział materiałów może oznaczać zamrożenie kapitału, a zbyt niski – ryzyko przestojów. Dlatego wskaźniki struktury są użyteczne zarządczo.
Bo "materiały podstawowe" to kategoria zbiorcza, obejmująca kilka rodzajów komponentów. Tabela rozpisuje je na konkretne pozycje (np. szyby, ramy, okucia), a pytanie dotyczy łącznego udziału całej grupy w zapasach. Trzeba więc połączyć klasyfikację z prostym rachunkiem.
Suma 100% oznacza, że udziały procentowe wszystkich wymienionych rodzajów zapasów tworzą pełną strukturę zapasów magazynowych firmy. To pomocne do sprawdzenia poprawności obliczeń: udział materiałów podstawowych i wyrobów gotowych powinien razem dawać 100%, jeśli nie ma innych kategorii.
Ćwicz rozróżnianie pojęć: materiały, półprodukty, produkcja w toku, wyroby gotowe, towary. Rób zadania z tabelami i krótkimi opisami firm, a po obliczeniach zawsze wykonuj kontrolę logiczną (czy wynik pasuje do definicji i czy suma udziałów się zgadza). To ogranicza błędy z pośpiechu.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Materiały podstawowe to składniki zużywane do wytworzenia wyrobu (komponenty), a nie gotowe okna."

Źródła:

  • IFRS Foundation – IAS 2 Inventories (opis standardu i podstawowe zasady), https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-2-inventories/ (dostęp: 2026-03-02)
  • Deloitte IAS Plus – IAS 2 Inventories (summary, definitions, measurement), https://www.iasplus.com/en/standards/ias/ias2 (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • MSR 2 "Zapasy" (IAS 2) – podstawowe definicje i zasady klasyfikacji oraz wyceny
  • Podręczniki z rachunkowości finansowej i zarządczej (rozdziały o zapasach i kosztach wytworzenia)
  • Zadania ćwiczeniowe z gospodarki magazynowej: klasyfikacja zapasów, odczyt tabel, proste analizy struktury

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego