KWALIFIKACJA EKA4 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 40.
W zamieszczonej w tabeli przedstawiono poziom wydatków związanych z ochroną magazynów w poszczególnych kwartałach oraz wskaźniki dynamiki zmian wydatków w odniesieniu do kwartału poprzedniego. Dynamika wydatków na ochronę magazynów w okresie czterech kwartałów
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z wydatkami na ochronę magazynów w poszczególnych kwartałach oraz wskaźnikami
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Indeksy łańcuchowe pokazują tempo zmian względem poprzedniego kwartału.
W tabeli wskaźniki dynamiki wynoszą 110%, potem 106% i 102%, czyli z kwartału na kwartał są coraz niższe. Oznacza to, że wydatki nadal rosną, ale coraz wolniej, więc dynamika się zmniejsza.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźniki dynamiki (tzw. indeksy łańcuchowe) opisują tempo zmian zjawiska w porównaniu do okresu poprzedniego, a nie sam poziom (kwotę) wydatków. W interpretacji przyjmuje się:

  • 100% – brak zmiany względem poprzedniego okresu,
  • powyżej 100% – wzrost,
  • poniżej 100% – spadek.

W analizowanej tabeli wydatki na ochronę magazynów w kolejnych kwartałach rosną (3000 → 3300 → 3500 → 3570 zł), ale kluczowe jest to, że pytanie dotyczy dynamiki, czyli wartości z kolumny "Wskaźniki dynamiki". Te wskaźniki wynoszą kolejno: 110% → 106% → 102%.

Skoro każdy następny wskaźnik jest niższy od poprzedniego, to tempo zmian maleje z kwartału na kwartał. Nadal mamy wzrost (bo wszystkie wskaźniki są powyżej 100%), ale jest to wzrost coraz wolniejszy: najpierw ok. 10%, potem 6%, a następnie 2%.

Odpowiedź "utrzymywała się na tym samym poziomie" byłaby prawdziwa, gdyby wskaźniki były jednakowe w kolejnych kwartałach (np. cały czas 105%). Odpowiedź "zwiększała się z kwartału na kwartał" wymagałaby rosnących wskaźników (np. 102% → 106% → 110%), czego w tabeli nie ma. Odpowiedź "zmieniała się nieregularnie" nie pasuje, bo wskaźniki tworzą uporządkowany, systematycznie malejący ciąg, a nie raz rosną, raz spadają.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy pytanie dotyczy kwot, czy wskaźników. W zadaniach o dynamice najważniejsza bywa kolumna procentowa, nawet jeśli same wartości bezwzględne rosną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wskaźnik dynamiki (indeks łańcuchowy) pokazuje, jak zmieniła się wartość zjawiska w porównaniu do okresu poprzedniego. 100% oznacza brak zmiany, wartość powyżej 100% wzrost, a poniżej 100% spadek. Służy do oceny tempa zmian, nie samego poziomu.
Poziom wydatków to kwoty (np. 3000, 3300 zł), a dynamika to wskaźniki procentowe odnoszące się do poprzedniego okresu (np. 110%, 106%). Jeśli pytanie mówi o "dynamice", analizujesz kolumnę z indeksami, bo ona opisuje tempo zmian, a nie wartość bezwzględną.
To częsta sytuacja: wydatki rosną, ale każdy kolejny przyrost jest mniejszy. Przykładowo: wzrost o 10% w jednym kwartale, potem o 6%, a potem o 2%. Kwoty nadal idą w górę, ale tempo wzrostu spada, więc mówimy o malejącej dynamice.
110% oznacza, że w danym kwartale wydatki są o 10% wyższe niż w kwartale poprzednim. 106% to wzrost o 6%, a 102% to wzrost o 2%. Ponieważ wartości procentowe z kwartału na kwartał maleją, tempo wzrostu wydatków systematycznie spada.
Wtedy, gdy wskaźniki dynamiki w kolejnych okresach są takie same lub bardzo zbliżone (np. 105%, 105%, 105%). Oznacza to stałe tempo zmian. Jeśli wskaźniki wyraźnie maleją lub rosną, nie można mówić o utrzymywaniu się dynamiki na tym samym poziomie.
Nie. Malejące wskaźniki mogą oznaczać, że wzrost jest coraz wolniejszy (np. 110% → 106% → 102%), ale wydatki nadal rosną, bo wskaźniki są powyżej 100%. Spadek wydatków występuje dopiero wtedy, gdy wskaźnik dynamiki jest poniżej 100%.
Najczęstszy błąd to mylenie dynamiki z kwotą: skoro wydatki rosną, uczeń wybiera odpowiedź o rosnącej dynamice. Drugi błąd to ignorowanie kolumny z indeksami. Trzeci błąd: uznanie regularnego trendu malejącego za "nieregularny", bo spadki nie są równe.
Skup się na kolumnie z wskaźnikami i porównaj je po kolei: czy rosną, maleją, czy raz rosną, raz spadają. Nie musisz liczyć kwot, jeśli wskaźniki są podane. Gdy wskaźniki tworzą ciąg malejący, wnioskujesz o malejącej dynamice (spadku tempa zmian).
Myślnik zwykle oznacza, że nie wyznacza się indeksu łańcuchowego dla pierwszego okresu, bo brakuje okresu poprzedniego do porównania. Indeks łańcuchowy wymaga odniesienia "okres do okresu", więc zaczyna się go podawać dopiero od drugiego kwartału.
Analiza dynamiki pomaga ocenić, czy koszty rosną coraz szybciej, czy wzrost wyhamowuje. Malejąca dynamika przy rosnących kwotach może sygnalizować stabilizację kosztów (łatwiejsze prognozy i planowanie). Dzięki temu można realniej ustalać budżet i oceniać skuteczność działań organizacyjnych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że indeksy łańcuchowe pokazują tempo zmian względem poprzedniego kwartału.W tabeli wskaźniki dynamiki wynoszą 110%, potem 106% i 102%, czyli z kwartału na kwartał są coraz niższe.

Źródła:

  • Dane z tabeli w treści zadania: kolumna "Wskaźniki dynamiki (indeksy łańcuchowe)" z wartościami 110%, 106%, 102% (materiał egzaminacyjny).
  • Opis pojęć w materiałach kontekstowych do zadania: "Wskaźniki dynamiki (indeksy łańcuchowe) … 100% = brak zmiany, powyżej 100% = wzrost, poniżej 100% = spadek" (kontekst zadania).

Materiały:

  • Podręcznik do statystyki opisowej: rozdział o wskaźnikach dynamiki i indeksach łańcuchowych
  • Zadania ćwiczeniowe z analizy ekonomicznej przedsiębiorstwa (interpretacja tabel i wskaźników)
  • Notatki z lekcji/opracowania o analizie trendów w szeregach czasowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego