KWALIFIKACJA INF2 + INF3 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 6.
W zamieszczonym na rysunku algorytmie za odczyt lub zapis danych jest odpowiedzialny blok oznaczony cyfrą
Ilustracja przedstawia schemat blokowy algorytmu, który jest związany z kwalifikacją zawodową technika programisty.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Operacje odczytu lub zapisu danych w schemacie blokowym oznacza się równoległobokiem (wejście/wyjście).
Na rysunku blok 2 ma kształt równoległoboku i zawiera instrukcję "WYPISZ", czyli zapis (wyjście) danych na ekran. Dlatego poprawna jest odpowiedź "2".

Pełne wyjaśnienie:

W schematach blokowych poszczególne kształty mają ustalone znaczenie. Zgodnie z przyjętą symboliką (opisywaną m.in. w ISO 5807) równoległobok oznacza operacje wejścia/wyjścia, czyli komunikację algorytmu z otoczeniem: odczyt (np. z klawiatury, pliku, formularza) albo zapis (np. na ekran, drukarkę, do pliku).

W przedstawionym algorytmie blok oznaczony cyfrą 2 ma kształt równoległoboku i zawiera polecenie "WYPISZ: '*'". Taka instrukcja jest typową operacją wyjścia: program wysyła dane na urządzenie wyjściowe (najczęściej ekran). Pytanie zawiera spójnik "lub", więc wystarczy, że blok realizuje odczyt albo zapis danych — blok 2 spełnia ten warunek, bo realizuje zapis.

Pozostałe oznaczenia nie pasują do treści pytania:

  • "1" wskazuje blok prostokątny z instrukcją przypisania (np. ustawienie wartości początkowej). To przetwarzanie wewnętrzne, nie wejście/wyjście.
  • "3" wskazuje romb z warunkiem logicznym. To blok decyzyjny (rozgałęzienie TAK/NIE), a nie odczyt/zapis.
  • "4" wskazuje owal STOP. To blok graniczny kończący algorytm, również niezwiązany z wejściem/wyjściem.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w równoległoboku pojawiają się słowa typu WYPISZ/PRINT/WRITE lub WCZYTAJ/READ, prawie zawsze chodzi o blok odpowiedzialny za zapis/odczyt danych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Równoległobok oznacza operacje wejścia/wyjścia, czyli odczyt lub zapis danych. To np. wczytanie wartości z klawiatury, odczyt z pliku albo wypisanie wyniku na ekran. W praktyce odpowiada miejscom, gdzie algorytm komunikuje się z otoczeniem.
Instrukcje typu WYPISZ/PRINT/WRITE oznaczają wysłanie danych na urządzenie wyjściowe (najczęściej ekran). To jest właśnie zapis danych w sensie schematu blokowego: algorytm generuje wynik i przekazuje go na zewnątrz, zamiast tylko przetwarzać zmienne wewnętrzne.
Blok wejścia/wyjścia ma kształt równoległoboku i dotyczy komunikacji z otoczeniem (odczyt, zapis, druk, plik). Blok operacyjny to zwykle prostokąt i oznacza obliczenia lub przypisania, np. K := K + 1. Klucz to: czy dane są "na zewnątrz", czy tylko w pamięci programu.
Romb oznacza sprawdzenie warunku i rozgałęzienie przepływu sterowania na dwie ścieżki, np. TAK/NIE. To element logiki sterującej (if/else, warunek pętli), a nie miejsce odczytu czy zapisu danych. W rombie zwykle znajduje się porównanie, np. K < 15.
Tak. Sformułowanie "odczyt lub zapis" wskazuje alternatywę: poprawny jest blok, który odpowiada za dowolną z tych operacji. Jeśli w bloku jest "WYPISZ", to jest to operacja wyjścia (zapis), więc spełnia warunek pytania nawet bez odczytu.
Najczęściej spotkasz czasowniki typu WCZYTAJ/READ (wejście) oraz WYPISZ/PRINT/WRITE (wyjście). Mogą też pojawić się odniesienia do pliku, drukarki lub ekranu. Jeśli taki napis jest w równoległoboku, to niemal na pewno chodzi o blok odpowiedzialny za odczyt albo zapis danych.
Instrukcja "K := 0" to przypisanie wartości zmiennej, czyli operacja wewnątrz programu (w pamięci). Nie pobiera danych z zewnątrz i nie wysyła ich na zewnątrz. Dlatego należy do bloku operacyjnego (prostokąta), a nie do bloku wejścia/wyjścia (równoległoboku).
START i STOP są zwykle zapisane w owalu (bloku granicznym/terminalu). Określają początek i koniec algorytmu, ale nie wykonują obliczeń ani operacji na danych. W zadaniach egzaminacyjnych mylenie owalu z innymi blokami prowadzi do błędów w identyfikacji funkcji elementów schematu.
Najczęstsze błędy to: wybieranie prostokąta "bo jest najczęściej używany", ignorowanie kształtu i patrzenie tylko na numer, oraz mylenie działań na zmiennych (np. zwiększanie licznika) z odczytem/zapisem. Pomaga nawyk: najpierw rozpoznaj kształt, potem dopiero czytaj treść bloku.
Warto opanować 4 podstawowe symbole: owal (START/STOP), prostokąt (operacje), romb (warunek), równoległobok (wejście/wyjście). Następnie ćwicz zamianę schematu na pseudokod i odwrotnie. W pytaniach z rysunkiem zawsze szukaj najpierw bloków I/O, bo są charakterystyczne.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Dlatego poprawna jest odpowiedź "2"."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Schemat blokowy" — opis podstawowych symboli, https://pl.wikipedia.org/wiki/Schemat_blokowy (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o schematach blokowych (podstawowe symbole i ich znaczenie)
  • Norma PN-EN ISO 5807 – symbolika schematów blokowych (część dotycząca wejścia/wyjścia)
  • Ćwiczenia: rozpoznawanie symboli schematu blokowego i mapowanie ich na instrukcje pseudokodu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego