W żeliwiaku (cupoli) podstawowym zadaniem koksu jest dostarczenie energii do procesu topienia, czyli pełnienie funkcji paliwa. Podczas spalania koks wydziela ciepło, które umożliwia osiągnięcie temperatur potrzebnych do stopienia wsadu metalowego oraz utrzymania stabilnych warunków cieplnych w strefach pieca.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "topnika" – topnik to składnik dodawany w celu tworzenia żużla i wiązania zanieczyszczeń (pomaga w oczyszczaniu metalu i ochronie ciekłego stopu). Koks nie spełnia tej podstawowej roli; jego kluczowe działanie jest energetyczne.
- "modyfikatora" – modyfikatory stosuje się do wpływania na strukturę krystaliczną i własności żeliwa (np. przebieg krzepnięcia). Koks nie jest dodatkiem modyfikującym strukturę stopu w rozumieniu technologii modyfikacji.
- "rudy" – ruda jest surowcem metalonośnym, z którego pozyskuje się metal w procesach wytapiania (np. w innych typach pieców). W żeliwiaku wsadem metalowym są zwykle materiały żelazne (np. surówka/żeliwo złomowe), a koks nie jest rudą, tylko paliwem stałym.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "koks" w kontekście pieca, w pierwszej kolejności sprawdź, czy pytanie dotyczy źródła ciepła (paliwo), czy dodatku do żużla (topnik), czy dodatku do własności stopu (modyfikator). To najczęstszy punkt pomyłek.
