KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 14.
W związku ze zmianą procesu produkcyjnego zrezygnowano z wykorzystywania niektórych surowców i materiałów znajdujących się w magazynie przedsiębiorstwa, co spowodowało powstanie zapasów
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zmiana procesu produkcyjnego spowodowała, że część surowców i materiałów nie będzie już wykorzystywana. Takie zapasy traktuje się jako zbędne, bo utraciły przydatność dla aktualnej działalności. Zapasy cykliczne wynikają z rytmu dostaw/produkcji, rezerwowe z zabezpieczenia ciągłości, a spekulacyjne z oczekiwań cenowych.

Pełne wyjaśnienie:

Opis sytuacji wskazuje, że przedsiębiorstwo zrezygnowało z używania części surowców i materiałów, które już znajdują się w magazynie. Skoro nie są potrzebne w nowym procesie produkcyjnym, to nie pełnią funkcji zapewniania ciągłości produkcji ani nie są planowanym buforem. Z tego powodu powstają zapasy zbędne – czyli takie, które utraciły przydatność w bieżącej działalności (np. przez zmianę technologii, asortymentu lub organizacji produkcji).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "cyklicznych" – ten typ zapasu wiąże się z regularnością dostaw, sezonowością lub cyklem produkcyjnym (gromadzenie "na okres między dostawami"). W treści nie ma mowy o cyklu, tylko o zaprzestaniu zużycia określonych materiałów.
  • "rezerwowych" – zapas rezerwowy (bezpieczeństwa) utrzymuje się po to, aby ograniczyć ryzyko braków przy opóźnieniach dostaw lub wahaniach popytu/zużycia. Tu jest odwrotnie: materiały nie są już potrzebne, więc nie stanowią zabezpieczenia.
  • "spekulacyjnych" – zapasy spekulacyjne tworzy się świadomie, licząc na korzyści z przyszłych zmian cen (np. zakup "na zapas", bo przewiduje się wzrost cen). W opisie zapasy powstały wskutek zmiany procesu, a nie decyzji inwestycyjno-cenowej.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą zasadę: jeśli zapas istnieje, bo ma zapewniać ciągłość – myśl o zapasie rezerwowym; jeśli powstaje z rytmu dostaw i produkcji – cykliczny; jeśli z prognoz cenowych – spekulacyjny; a jeśli przestaje być potrzebny – zbędny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapasy zbędne to surowce, materiały lub towary, które utraciły przydatność dla bieżącej działalności firmy, np. po zmianie technologii, wycofaniu produktu lub zmianie procesu produkcji. Ich utrzymywanie generuje koszty magazynowania, a firma zwykle rozważa sprzedaż, zwrot, utylizację lub przekwalifikowanie.
Gdy proces produkcyjny się zmienia, część dotychczas używanych materiałów może przestać pasować do nowej technologii lub receptury. Materiały pozostają w magazynie, ale nie da się ich racjonalnie zużyć w produkcji, więc stają się zapasami zbędnymi, a nie "bezpieczeństwa" czy "cyklicznymi".
Zapas rezerwowy (bezpieczeństwa) utrzymuje się celowo, aby zabezpieczyć ciągłość produkcji przy opóźnieniach dostaw lub nagłym wzroście zużycia. Zapas zbędny powstaje, gdy materiały nie są już potrzebne (np. po zmianie produkcji) i nie pełnią funkcji zabezpieczającej, tylko obciążają koszty magazynu.
Zapasy cykliczne to zapasy tworzone naturalnie w wyniku cyklu dostaw i zużycia: firma kupuje partię materiału, a potem stopniowo ją zużywa do kolejnej dostawy. Powstają nawet przy dobrej organizacji zakupów. Nie wynikają jednak z rezygnacji z materiałów, tylko z rytmu zaopatrzenia.
Zapasy spekulacyjne tworzy się świadomie, gdy firma przewiduje zmiany cen i chce na tym skorzystać, np. kupuje więcej surowca, bo spodziewa się podwyżek. Kluczowa jest intencja "zysku na cenie". Jeśli zapas powstaje przez zmianę produkcji i brak możliwości zużycia, to nie jest spekulacyjny.
Najpierw ustal przyczynę powstania zapasu: rytm dostaw sugeruje cykliczne, zabezpieczenie przed brakami sugeruje rezerwowe, oczekiwanie zmian cen sugeruje spekulacyjne, a utrata przydatności (np. przez zmianę procesu) wskazuje na zapasy zbędne.
Nie zawsze. Firma może próbować je sprzedać, zwrócić dostawcy (jeśli to możliwe), wykorzystać w innym dziale lub zastosowaniu albo przeklasyfikować, gdy znajdzie nowe przeznaczenie. Jeśli jednak nie ma realnej możliwości wykorzystania, zwykle podejmuje się decyzje o likwidacji lub utylizacji, by ograniczać koszty.
W praktyce mogą pojawić się dokumenty związane z przesunięciem, wydaniem, sprzedażą lub likwidacją materiałów (w zależności od procedur w firmie). Dla technika ekonomisty ważne jest, by dokumentacja odzwierciedlała faktyczny ruch i decyzję: np. wycofanie z użycia, przekazanie do sprzedaży lub przekazanie do utylizacji.
Najczęstsze pomyłki to wybór "rezerwowych", bo kojarzą się z zapasem "na później", mimo że opis mówi o braku przydatności. Drugi błąd to mylenie pojęć: "cykliczne" wybierane automatycznie przy słowie "magazyn". Warto zawsze szukać w treści przyczyny powstania zapasu.
Ucz się przez krótkie definicje i przykłady: do każdego rodzaju zapasu dopisz typową sytuację biznesową. Ćwicz zadania, w których trzeba dopasować nazwę zapasu do opisu (przyczyny powstania). Pomaga też tworzenie własnych "fiszek" z hasłami: cykl, bezpieczeństwo, cena, zbędność.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 74% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Zmiana procesu produkcyjnego spowodowała, że część surowców i materiałów nie będzie już wykorzystywana."

Źródła:

  • International Accounting Standards Board (IASB), IAS 2 "Inventories" (Międzynarodowy Standard Rachunkowości 2 "Zapasy"), aktualna wersja standardu – ogólne definicje i ujęcie zapasów

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw rachunkowości (dział: zapasy i gospodarka magazynowa)
  • Skrypty/opracowania z zarządzania zapasami i logistyki w przedsiębiorstwie
  • MSR/MSSF: IAS 2 "Zapasy" (dla ujęcia ogólnego pojęcia zapasów i ich wartości)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego