Aberracja chromatyczna to wada obiektywu wynikająca z dyspersji: szkło inaczej załamuje światło o różnych długościach fali. Skutkiem jest to, że barwy nie ogniskują się w dokładnie tym samym miejscu. W praktyce fotograficznej widzi się to jako kolorowe obwódki na kontrastowych krawędziach (np. przy gałęziach na tle jasnego nieba, konturach budynków, napisach, metalowych detalach). Zjawisko bywa silniejsze na brzegach kadru oraz przy niektórych ustawieniach ogniskowej i przysłony.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują, gdy na rysunku widoczne są barwne obwódki:
- "aberracja sferyczna" dotyczy głównie sposobu ogniskowania promieni przechodzących przez różne strefy soczewki. Jej typowym skutkiem jest ogólne "miękkie" rozmycie i spadek kontrastu/ostrości, a nie wyraźne rozdzielenie barw na krawędziach.
- "aberracja komatyczna" (koma) jest szczególnie widoczna poza osią optyczną: punktowe źródła światła (np. gwiazdy, latarnie) przy brzegu kadru przyjmują kształt "komety"/łezki. Kluczowa jest tu deformacja kształtu plamki, a nie dominujące, symetryczne obwódki kolorów na krawędziach.
- "astygmatyzm" powoduje, że układ inaczej odwzorowuje linie w różnych kierunkach (np. pion/poziom). Objawia się rozciąganiem punktów i różną ostrością zależnie od orientacji detalu, typowo także bardziej w peryferiach kadru, ale bez charakterystycznego "tęczowego" frędzlowania typowego dla aberracji chromatycznej.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na ilustracji/fragmencie zdjęcia dominują kolorowe obwódki na granicy jasne–ciemne, w pierwszej kolejności rozważ aberrację chromatyczną. Jeśli zamiast barw widzisz deformację punktów w kształt łezki przy brzegach, częściej pasuje koma; jeśli "mleczna" miękkość i spadek kontrastu w centrum, możliwa jest aberracja sferyczna; jeśli ostrość zależy od kierunku linii, rozważ astygmatyzm.
