KWALIFIKACJA BUD2 + BUD8 + BUD12 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 38.
Wartość dopuszczalnego pochylenia słupa stalowego w budynku jednokondygnacyjnym, bez belki podsuwnicowej, opisana jest wzorem e = ±h/300 (gdzie h – wysokość słupa w mm). Ile wynosi maksymalne dopuszczalne odchylenie od kierunku pionowego słupa o wysokości 6 m?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Korzystamy z podanego wzoru e = ±h/300. Najpierw zamieniamy wysokość: 6 m = 6000 mm. Następnie liczymy 6000/300 = 20. Oznacza to, że maksymalne dopuszczalne odchylenie od pionu wynosi ±20 mm (w obie strony).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano zależność na dopuszczalne pochylenie (odchylenie od kierunku pionowego): e = ±h/300, gdzie h jest wysokością słupa wyrażoną w milimetrach. Oznacza to, że najpierw trzeba zadbać o poprawne jednostki, a dopiero potem wykonać obliczenie.

Krok 1: zamiana jednostek
Wysokość słupa: 6 m. Ponieważ wzór wymaga milimetrów:
6 m = 6000 mm.

Krok 2: podstawienie do wzoru
e = ±h/300 = ±(6000 mm)/300.

Krok 3: obliczenie
6000 ÷ 300 = 20, więc:
e = ±20 mm.

Zapis "±" informuje, że dopuszczalne odchylenie może wystąpić w dowolnym kierunku (np. na jedną lub drugą stronę osi), ale wartość maksymalna w sensie bezwzględnym to 20 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "±2 mm" oraz "±1 mm" to typowy skutek intuicyjnego wyboru "małej" tolerancji albo pomyłki w dzieleniu (np. potraktowanie 6 m jako 6 mm, lub błędne przesunięcie przecinka).
  • "±10 mm" może wynikać z pomylenia dzielnika (np. nieświadomego użycia 6000/600) albo z błędu rachunkowego przy dzieleniu przez 300.

Na egzaminie warto zawsze wykonać dwa szybkie sprawdzenia: (1) czy jednostki wstawiane do wzoru są zgodne z opisem, oraz (2) czy wynik ma sens skali (dla 6 m słupa tolerancja rzędu kilkunastu–kilkudziesięciu mm jest zgodna z proporcją 1/300).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Aby przejść z metrów na milimetry, mnożysz przez 1000. Dla wysokości 6 m otrzymujesz 6 × 1000 = 6000 mm. To ważne, bo we wzorze h ma być w mm; użycie metrów zaniżyłoby wynik tysiąckrotnie.
To zapis tolerancji: dopuszczalne odchylenie od pionu e jest równe jednej trzechsetnej wysokości h. Znak ± oznacza, że odchylenie może wystąpić w dowolną stronę. Liczy się wartość maksymalna w mm.
Znak ± nie zmienia wartości liczbowej tolerancji, tylko wskazuje kierunek: słup może odchylić się "w lewo" albo "w prawo" (w sensie osi pomiaru). Dla oceny zgodności najczęściej porównuje się wartość bezwzględną odchylenia z limitem.
1) Zamień wysokość: 6 m = 6000 mm.
2) Podstaw do wzoru: e = ±h/300 = ±6000/300.
3) Oblicz dzielenie: 6000/300 = 20.
Wynik: ±20 mm maksymalnego odchylenia od pionu.
Tak, jeśli wzór jest podany, zadanie sprowadza się do poprawnego przeliczenia jednostek i dzielenia. Wiedza budowlana pomaga zrozumieć sens tolerancji, ale wynik liczbowy wynika bezpośrednio z rachunku: h w mm podzielone przez 300.
Najczęstsze pomyłki to: (1) brak zamiany metrów na milimetry (6 zamiast 6000), (2) dzielenie przez 30 albo 3000 przez przesunięcie przecinka, (3) błąd rachunkowy w dzieleniu 6000/300. Warto zapisać działanie wprost, aby to kontrolować.
Możesz wykonać kontrolę "na oko" proporcją: 1/300 z 6000 mm to około 6000 ÷ 300. Ponieważ 300 × 20 = 6000, wynik jest spójny. Dodatkowo tolerancja rośnie liniowo z wysokością, więc dla 3 m byłoby ok. 10 mm.
Zawsze, gdy treść mówi wprost o jednostce we wzorze (tu: "h w mm"). Jeśli dane są w metrach, centymetrach lub innych jednostkach, pierwszym krokiem powinno być ich ujednolicenie. To najprostszy sposób na uniknięcie odpowiedzi z błędnym rzędem wielkości.
W praktyce używa się m.in. pionów, poziomic, laserów krzyżowych, niwelatorów oraz instrumentów geodezyjnych (np. teodolitów). Dobór zależy od wymaganej dokładności i warunków na budowie. Wynik pomiaru porównuje się z dopuszczalnym odchyleniem.
Ćwicz schemat: dane → jednostki → podstawienie → rachunek → kontrola sensu. Rozwiązuj krótkie zadania na proporcje (np. h/200, h/300) i przeliczenia m–cm–mm. Dobrze działa też sprawdzanie wyniku mnożeniem wstecznym (20 × 300 = 6000).
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że korzystamy z podanego wzoru e = ±h/300.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu montażu konstrukcji oraz tolerancji wykonania
  • Materiały szkoleniowe z pomiarów budowlanych (pionowość, odchyłki, tolerancje)
  • Zestawy zadań rachunkowych z przeliczania jednostek i prostych zależności proporcjonalnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego