Wartość brutto to kwota zawierająca podatek VAT, a wartość netto to kwota bez VAT. Jeśli stawka VAT wynosi 23%, to zależność między kwotami ma postać:
brutto = netto × (1 + 0,23) = netto × 1,23
Skoro w zadaniu podano brutto 5 000,00 zł, to netto obliczamy przez odwrócenie działania (dzielenie przez 1,23):
netto = 5 000,00 / 1,23
Po wykonaniu obliczeń otrzymujemy netto równe 4 065,04 zł (wynik należy zapisać w złotych i groszach, czyli do dwóch miejsc po przecinku).
Następnie podatek VAT można policzyć na dwa poprawne sposoby:
- jako różnicę: VAT = brutto − netto,
- albo jako 23% z netto: VAT = netto × 0,23.
Najprościej w tym typie zadania zastosować różnicę, bo minimalizuje ryzyko błędów zaokrągleń:
VAT = 5 000,00 − 4 065,04 = 934,96 zł
Typowe pomyłki na egzaminie wynikają z tego, że wiele osób odruchowo liczy 23% z kwoty brutto (czyli 0,23 × 5 000), co daje zawyżony VAT. Innym błędem jest traktowanie VAT jak "odejmowanie 23%" (netto = brutto × 0,77), co jest niepoprawne, bo 23% odnosi się do netto, a nie do brutto.
W kosztorysowaniu rozdzielenie netto i VAT jest ważne, bo porównywanie ofert, narzuty i analiza kosztów często prowadzone są w kwotach netto, natomiast w obiegu rozliczeniowym spotyka się również kwoty brutto.
