W kosztorysie rozróżnia się zwykle materiały podstawowe (główne, jednoznacznie wynikające z technologii i przedmiaru) oraz materiały pomocnicze (drobne, zużywane "przy okazji" wykonywania robót). Do materiałów pomocniczych mogą należeć m.in. elementy montażowe, drobne akcesoria i materiały zużywalne, których precyzyjne wyszczególnienie w każdej pozycji bywa nieefektywne.
Dlatego w praktyce kosztorysowej spotyka się podejście uproszczone: wartość materiałów pomocniczych przyjmuje się procentowo od kosztu materiałów podstawowych. Taki zapis oznacza, że nie wycenia się każdej drobnej składowej oddzielnie, tylko stosuje się ustalony procent jako narzut zależny od skali robót i wartości materiałów głównych. To odpowiada logice, że im większy zakres materiałów podstawowych, tym typowo większe zużycie materiałów pomocniczych.
Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne w tym ujęciu?
- "na podstawie cen hurtowych" – ceny hurtowe mogą być jednym z możliwych źródeł cen materiałów, ale nie opisują metody ustalenia wartości materiałów pomocniczych jako grupy. To raczej odpowiedź o bazie cen, a nie o sposobie przyjęcia narzutu.
- "na podstawie urzędowych informacji cenowych" – analogicznie, jest to wskazanie potencjalnego źródła danych o cenach (informacja cenowa), a nie reguły kalkulacji materiałów pomocniczych. W kosztorysie można korzystać z różnych baz i publikacji, ale pytanie dotyczy sposobu przyjmowania tej pozycji.
- "na podstawie faktur zakupu" – faktury są typowe dla rozliczeń rzeczywistych (np. etap powykonawczy lub kontrola kosztów), natomiast pytanie dotyczy kosztorysu jako kalkulacji. Przyjęcie materiałów pomocniczych procentowo jest właśnie alternatywą dla rozliczania ich "z dokumentów zakupu".
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się sformułowania o "cenach", "fakturach" czy "informacjach cenowych", często dotyczą one źródeł danych. Jeśli pytanie pyta "jak przyjmuje się wartość" danej grupy kosztów, szukaj odpowiedzi opisującej metodę kalkulacji (np. procentowo, ryczałtowo, według norm), a nie źródło ceny.
