KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 23.
Wartość odchyleń od cen ewidencyjnych z operacji [3] wynosi
Ilustracja przedstawia schemat księgowy dotyczący rozliczeń kosztów produkcji w jednostce gospodarczej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odchylenia od cen ewidencyjnych to różnica między wartością wynikającą z ceny rzeczywistej (np. zakupu) a wartością w cenach ewidencyjnych dla tej samej operacji. Dla operacji [3], zgodnie z danymi zadania/załącznika, obliczona różnica wynosi 4 000 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Odchylenia od cen ewidencyjnych pokazują, o ile wartość zapasów liczona według ceny ewidencyjnej różni się od wartości ustalonej według ceny rzeczywistej (najczęściej ceny zakupu/nabycia).

W praktyce, gdy jednostka prowadzi ewidencję zapasów w stałych cenach ewidencyjnych, to przy przyjęciu (lub innym zdarzeniu wskazanym w zadaniu) powstaje różnica między:

  • wartością w cenie rzeczywistej (wynikającą z danych operacji gospodarczej),
  • wartością w cenie ewidencyjnej (ilość × cena ewidencyjna).

Tę różnicę nazywa się odchyleniem. Kluczowe jest, że odchylenie nie jest pełną wartością zakupu, tylko samą różnicą między dwiema metodami wyceny tej samej ilości zapasów.

W tym zadaniu trzeba wziąć dane przypisane do operacji [3] (z treści/ilustracji) i wykonać proste odejmowanie: wartość w cenach rzeczywistych minus wartość w cenach ewidencyjnych (lub odwrotnie, zależnie od przyjętej definicji w zadaniu). Wynik tej różnicy dla operacji [3] to 4 000 zł.

Pozostałe propozycje odpowiedzi są typowymi "pułapkami":

  • "40 000 zł" i "36 000 zł" mogą wynikać z odczytania całej wartości operacji zamiast różnicy albo z pomylenia numeru operacji.
  • "6 000 zł" może pochodzić z błędnego odejmowania (np. pominięcia części danych) albo z błędu rachunkowego w różnicy.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy liczysz różnicę, a nie jedną z wartości składowych, oraz czy korzystasz z danych dokładnie z tej operacji, którą wskazano w pytaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odchylenia od cen ewidencyjnych to różnice między wartością zapasów ustaloną w cenach rzeczywistych (np. zakupu/nabycia) a wartością ujętą w stałej cenie ewidencyjnej. Stosuje się je, gdy zapasy ewidencjonuje się w stałej cenie, a faktyczne ceny zakupu się zmieniają.
Najczęściej liczy się je jako różnicę: wartość w cenie rzeczywistej minus wartość w cenie ewidencyjnej dla tej samej ilości. Kluczowe jest, aby obie wartości dotyczyły dokładnie tej samej operacji (np. przyjęcia) i tej samej ilości zapasów.
Oznaczenie "operacja [3]" zwykle odsyła do konkretnego wiersza w zestawieniu operacji gospodarczych (często w tabeli lub na ilustracji). Ma to wymusić, aby zdający pobrał dane z właściwego miejsca i nie mieszał kwot z innych zdarzeń (np. [1] lub [2]).
Nie. Cena zakupu (lub wartość zakupu) to pełna wartość nabycia zapasów, a odchylenie to tylko różnica między wartością w cenie rzeczywistej i w cenie ewidencyjnej. Pomylenie tych pojęć jest jednym z najczęstszych błędów w zadaniach rachunkowych.
Zwykle potrzebujesz informacji pozwalających policzyć dwie wartości dla tej samej ilości: (1) wartość w cenach rzeczywistych (np. ilość i cena zakupu albo wartość zakupu), oraz (2) wartość w cenie ewidencyjnej (ilość i stała cena ewidencyjna). Następnie wyznaczasz różnicę.
Odchylenie bywa dodatnie, gdy cena rzeczywista jest wyższa od ewidencyjnej, i ujemne, gdy jest niższa. Zależy to od relacji między stałą ceną ewidencyjną a faktyczną ceną zakupu/nabycia w danej operacji. Na egzaminie ważne jest zachowanie konsekwentnego sposobu liczenia.
Najczęstsze błędy to: odczytanie danych z niewłaściwej operacji, policzenie pełnej wartości zamiast różnicy, pomylenie ceny ewidencyjnej z rzeczywistą oraz błąd znaku (odjęcie w złej kolejności). Pomaga zapisanie krótkiego wzoru i sprawdzenie, czy wynik jest "różnicą", a nie całą kwotą.
Zwykle tak, bo odchylenie jest wartością wyliczoną z danych liczbowych. Wyjątkiem są pytania definicyjne. Jeśli w treści jest odwołanie do konkretnej operacji (np. [3]) oraz podane są kwoty/ilości, należy założyć, że trzeba wykonać co najmniej jedno działanie (najczęściej odejmowanie).
Wartość w cenie ewidencyjnej opiera się na stałej, przyjętej w firmie cenie (np. magazynowej) i zwykle jest liczona jako ilość × cena ewidencyjna. Wartość w cenie rzeczywistej wynika z dokumentu zakupu/nabycia (lub danych operacji) i odzwierciedla faktyczny koszt nabycia w danym momencie.
Po obliczeniu upewnij się, że wynik jest mniejszy od wartości całej operacji i wygląda jak różnica (a nie pełna kwota zakupu). Sprawdź też, czy użyłeś danych wyłącznie z wskazanej operacji oraz czy liczyłeś tę samą ilość w obu wycenach. To prosta kontrola poprawności.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Odchylenia od cen ewidencyjnych to różnica między wartością wynikającą z ceny rzeczywistej (np. zakupu) a wartością w cenach ewidencyjnych dla tej samej operacji."

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z zakresu ewidencji zapasów (materiały/towary) w technikum rachunkowości
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dotyczących cen ewidencyjnych i odchyleń
  • Notatki ze schematami: wycena zapasów, odchylenia, rozchód w cenach ewidencyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego