KWALIFIKACJA TWO3 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 7.
Według instrukcji obsługi palnika do cięcia tlenem, blachę o grubości 16 mm można ciąć z maksymalną prędkością równą
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi cięcia tlenem, która jest częścią instrukcji obsługi palnika do cięcia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli parametrów cięcia tlenem dla stali niskowęglowej grubość 16 mm należy do zakresu 15–40 mm. Dla tego zakresu prędkość cięcia podano jako 400–250 mm/min, więc wartość maksymalna (górna granica) wynosi 400 mm/min. Wyższe prędkości dotyczą cieńszych blach.

Pełne wyjaśnienie:

W cięciu tlenowo-acetylenowym prędkość posuwu palnika dobiera się z tabel producenta, ponieważ musi ona zapewnić pełne przepalenie materiału i stabilne utlenianie w szczelinie cięcia. Zależność jest typowa: im grubsza blacha, tym wolniejszy posuw.

Dla blachy o grubości 16 mm najpierw wybiera się właściwy przedział grubości w tabeli. Grubość 16 mm nie mieści się już w zakresie 3–15 mm, tylko w następnym: 15–40 mm. W tym zakresie prędkość cięcia jest podana jako 400–250 mm/min, czyli jako przedział dopuszczalnych wartości zależnych od warunków (m.in. dokładnej grubości w ramach zakresu, stanu dyszy, prowadzenia palnika).

Pytanie dotyczy maksymalnej prędkości, więc wybiera się górną granicę przedziału, czyli 400 mm/min. To jest najszybszy posuw przewidziany dla najcieńszych blach z danego zakresu 15–40 mm; wraz ze wzrostem grubości w tym zakresie prędkość schodzi w kierunku wartości minimalnej (250 mm/min).

Dlaczego pozostałe wartości są niepoprawne?

  • 500 mm/min i 480 mm/min przekraczają wartość maksymalną dla zakresu 15–40 mm, więc mogą powodować niepełne przecięcie, przyklejanie żużla i poszarpaną krawędź.
  • 600 mm/min odpowiada maksymalnym prędkościom dla cieńszych blach (z wyższego zakresu prędkości), a nie dla 16 mm. To typowy błąd polegający na wybieraniu "największej liczby" bez przypisania grubości do właściwej kolumny.

W praktyce operator zwykle startuje od wartości bliskiej maksymalnej z tabeli i koryguje posuw obserwując iskrzenie, szczelinę cięcia i stan krawędzi. Zbyt szybkie cięcie częściej daje niedopalenie, a zbyt wolne zwiększa nagrzanie i ryzyko odkształceń elementu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To najwyższa zalecana prędkość posuwu palnika dla danego zakresu grubości i materiału. Jest to górna granica przedziału (np. 400–250 mm/min), której nie powinno się przekraczać, bo rośnie ryzyko niepełnego przepalenia, żużla i nierównej krawędzi.
Najpierw porównaj grubość z nagłówkami kolumn w tabeli. Liczba 16 mm należy do zakresu 15–40 mm, a nie do 3–15 mm. Dopiero z tej kolumny odczytujesz prędkość, dysze i pozostałe parametry pracy palnika.
Grubszy materiał wymaga dłuższego czasu na podgrzanie do temperatury zapłonu i na utlenianie w całej grubości. Zbyt szybki posuw nie daje tlenu i ciepła "na czas", więc cięcie może się nie domykać, a krawędź staje się poszarpana i zabrudzona żużlem.
Nie. 600 mm/min dotyczy cieńszych blach (z innego zakresu grubości). W doborze parametrów najpierw wybiera się właściwą kolumnę grubości, a dopiero potem wartość z przedziału. W przeciwnym razie ustawisz zbyt szybki posuw i pogorszysz jakość cięcia.
Typowe objawy to: niepełne przecięcie, przyklejony żużel od spodu, ukośne smugi na krawędzi, "ciągnięcie" płomienia oraz niestabilny strumień iskier. W takiej sytuacji zmniejsza się posuw, a także sprawdza ustawienie dyszy i ciśnienia gazów.
Zbyt wolne prowadzenie palnika zwiększa dopływ ciepła do materiału: rośnie strefa wpływu ciepła, mogą pojawić się większe odkształcenia i nadtopienia krawędzi. Często też zwiększa się zużycie gazów i czas operacji, co w produkcji kadłubów obniża wydajność.
Najczęściej są to: dobór dysz (tnącej i podgrzewającej), ciśnienie tlenu i gazu palnego (np. acetylenu), zalecana odległość dyszy od materiału oraz orientacyjne zużycie gazów. Parametry są powiązane, więc zmiana jednego może wymagać korekty pozostałych.
Nie zawsze. W tabelach często jest uwaga, że wartości dotyczą stali niskowęglowej. Inne stale lub materiały (np. o wyższej zawartości stopów) mogą wymagać innych ustawień. Na egzaminie przyjmuje się dane dokładnie zgodne z podaną instrukcją/tabelą.
Stosuj prostą procedurę: (1) wskaż grubość, (2) znajdź kolumnę, w której ta grubość się mieści, (3) odczytaj zakres prędkości, (4) jeśli pytają o "maksymalną", wybierz górną granicę. To ogranicza błędy na granicy przedziałów.
W rozkroju elementów poszycia i wzmocnień liczy się jakość krawędzi, wymiar i małe odkształcenia. Poprawna prędkość ułatwia późniejsze dopasowanie, spawanie i ogranicza szlifowanie. Zbyt szybkie cięcie zwiększa poprawki, a zbyt wolne może przegrzać cienkie fragmenty.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Ilustracja do zadania (tabela parametrów cięcia tlenem): wiersz "Prędkość cięcia [mm/min]", kolumna grubości "15÷40 mm" (wartości 400–250 mm/min) – materiał egzaminacyjny w systemie
  • Opis ilustracji (analiza obrazu): tabela parametrów cięcia tlenem, zakresy 3÷15, 15÷40, 40÷100 oraz odpowiadające im prędkości 600–300, 400–250, 280–160 mm/min – kontekst zadania

Materiały:

  • Instrukcje obsługi palników tlenowo-acetylenowych (tabele parametrów dla grubości blach)
  • Podręczniki technologii spajania i cięcia gazowego (część o cięciu tlenem stali niskowęglowej)
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące pracy z tlenem i acetylenem oraz obsługi palników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego