KWALIFIKACJA OGR2 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 20.
Wegetatywnie rozmnaża się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozmnażanie wegetatywne polega na uzyskaniu nowych roślin z części rośliny (np. ząbków, kłączy, odrostów), a nie z nasion. Czosnek typowo sadzi się z ząbków, a chrzan rozmnaża się z fragmentów korzeni/odrostów. Marchew i rzodkiew uprawia się zwykle z siewu.

Pełne wyjaśnienie:

Rozmnażanie roślin dzieli się na generatywne (z nasion) i wegetatywne (z części rośliny). W ogrodnictwie kluczowe jest to, że rozmnażanie wegetatywne daje rośliny o cechach bardzo zbliżonych do rośliny matecznej, ale jednocześnie może przenosić patogeny wraz z materiałem nasadzeniowym.

Odpowiedź "chrzan i czosnek" jest poprawna, bo oba gatunki są powszechnie rozmnażane wegetatywnie:

  • Czosnek sadzi się najczęściej z ząbków (części cebuli). To klasyczny przykład rozmnażania wegetatywnego w warzywnictwie.
  • Chrzan w praktyce ogrodniczej rozmnaża się z fragmentów korzeni (sadzonki korzeniowe) lub odrostów korzeniowych, a nie typowo z nasion.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, ponieważ zawierają gatunki, które standardowo zakłada się z siewu:

  • "chrzan i marchew" – marchew jest warzywem, które w produkcji towarowej i amatorskiej zakłada się głównie przez wysiew nasion, więc nie pasuje do pary "wegetatywnie rozmnaża się".
  • "czosnek i marchew" – czosnek owszem, ale marchew znów wprowadza błąd; obecność korzenia spichrzowego nie oznacza, że typowo rozmnaża się wegetatywnie.
  • "rabarbar i rzodkiewkę" – rabarbar może być rozmnażany przez podział karpy, ale rzodkiew (rzodkiewka) jest zwykle uprawiana z siewu. Para jako całość nie spełnia warunku.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz gatunki takie jak czosnek, ziemniak, chrzan czy truskawka, pomyśl o materiale wegetatywnym (ząbki, bulwy, sadzonki, rozłogi). Dla marchwi, rzodkwi czy buraka w pierwszej kolejności zakładaj siew.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rozmnażanie wegetatywne to uzyskiwanie nowych roślin z części rośliny (np. ząbków, kłączy, bulw, odrostów, sadzonek), a nie z nasion. Potomstwo jest zwykle bardzo podobne do rośliny matecznej, ale materiał może przenosić choroby, więc ważna jest selekcja.
W praktyce uprawowej czosnek zakłada się z ząbków, bo jest to szybkie i daje wyrównane rośliny. Siew nasion nie jest typową metodą produkcji czosnku w gospodarstwach, a materiał ząbkowy pozwala łatwo zachować cechy odmiany i uzyskać przewidywalny plon.
Chrzan najczęściej rozmnaża się z fragmentów korzeni (sadzonki korzeniowe) lub z odrostów. Wybiera się zdrowy, dobrze wykształcony materiał, bo przy rozmnażaniu wegetatywnym łatwo przenieść patogeny. Właściwe przygotowanie sadzonek wpływa na przyjęcia i wyrównanie plantacji.
Standardowo marchew zakłada się przez wysiew nasion, więc na egzaminie traktuje się ją jako przykład rozmnażania generatywnego. Teoretycznie da się odtworzyć roślinę z części tkanek w warunkach laboratoryjnych, ale nie jest to typowa metoda produkcyjna w gospodarstwie ogrodniczym.
Najczęściej wskazówką są organy, które mogą stać się materiałem nasadzeniowym: ząbki (czosnek), bulwy (np. ziemniak), kłącza lub odrosty (np. chrzan), rozłogi (np. truskawka). Jeśli w praktyce zakładania plantacji mówi się o "sadzeniu" części rośliny, to zwykle jest to rozmnażanie wegetatywne.
Zaletą jest szybkie uzyskanie roślin o przewidywalnych cechach (zbliżonych do rośliny matecznej) oraz często łatwiejsze zakładanie plantacji. Materiał jest zwykle dostępny od razu (np. ząbki, sadzonki). W wielu gatunkach daje to też wyrównanie plonu i terminu zbioru.
Główna wada to ryzyko przenoszenia chorób i szkodników wraz z materiałem nasadzeniowym, bo jest on "kopią" rośliny matecznej. Często potrzebna jest staranna selekcja i przechowywanie, a materiał bywa cięższy i trudniejszy w transporcie niż nasiona.
Marchew jest warzywem, które kojarzy się z korzeniem spichrzowym, więc część osób automatycznie uznaje ją za "wegetatywną". To skrót myślowy: fakt, że jadalną częścią jest korzeń, nie oznacza jeszcze, że w praktyce rozmnaża się ją przez sadzenie fragmentów roślin. Typowo zakłada się ją z siewu.
Gdy pytanie dotyczy rozmnażania wegetatywnego, szukaj skojarzeń z konkretnym organem rośliny używanym do sadzenia: ząbki, cebule, bulwy, kłącza, odrosty, rozłogi. Takie określenia w praktyce ogrodniczej zwykle oznaczają rozmnażanie bez udziału nasion.
Najlepiej zrobić tabelę: gatunek → typowy sposób rozmnażania → materiał (nasiona, ząbki, sadzonki, bulwy). Ucz się na przykładach z warzywnictwa, sadownictwa i roślin ozdobnych. Dodatkowo ćwicz pytania mieszające gatunki, bo egzamin często sprawdza rozróżnianie par.
info

Około 78% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Rozmnażanie wegetatywne polega na uzyskaniu nowych roślin z części rośliny (np. ząbków, kłączy, odrostów), a nie z nasion."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Czosnek pospolity" – opis rozmnażania/uprawy (strona hasła), https://pl.wikipedia.org/wiki/Czosnek_pospolity (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Chrzan pospolity" – informacje o rozmnażaniu i uprawie (strona hasła), https://pl.wikipedia.org/wiki/Chrzan_pospolity (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Marchew zwyczajna" – informacje o uprawie z nasion (strona hasła), https://pl.wikipedia.org/wiki/Marchew_zwyczajna (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z działu: rozmnażanie roślin ogrodniczych (warzywnictwo)
  • Materiały dydaktyczne ODR dotyczące technologii uprawy czosnku i chrzanu
  • Atlasy/kompendia warzyw z opisem części użytkowych i sposobu rozmnażania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego