KWALIFIKACJA GIW11 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 19.
Węgiel kamienny w klasie ziarnowej 0 – 50 mm jest sortymentem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zakres uziarnienia 0–50 mm odpowiada sortymentowi "drobnemu", ponieważ obejmuje frakcje o małych i średnio małych ziarnach, typowe dla produktów drobnych w klasyfikacji ziarnowej węgla. Pozostałe określenia odnoszą się do frakcji o większych ziarnach lub nie są standardową nazwą sortymentu.

Pełne wyjaśnienie:

W przeróbce mechanicznej kopalin (w tym węgla kamiennego) jednym z podstawowych kryteriów podziału produktu jest uziarnienie, czyli zakres wielkości ziaren po przesiewaniu i/lub kruszeniu. Zakres ten zapisuje się jako klasę ziarnową (np. 0–50 mm), gdzie dolna granica 0 mm oznacza obecność frakcji bardzo drobnej, a górna granica 50 mm ogranicza maksymalny wymiar ziarna.

Odpowiedź "drobnym." jest właściwa, ponieważ przedział 0–50 mm jest typowy dla produktów określanych jako sortymenty drobne: zawiera on znaczący udział frakcji drobnych (włącznie z ziarnami poniżej kilku milimetrów), a jednocześnie nie wchodzi w zakres charakterystyczny dla sortymentów grubych, gdzie dominują większe ziarna i brak części "0 mm".

  • "średnim." bywa kojarzone potocznie z "pośrodku", ale w klasyfikacji sortymentów granice frakcji są ustalone definicjami branżowymi; 0–50 mm obejmuje zbyt szeroki zakres od zera, by traktować go jako typowo średni.
  • "grubym." sugeruje dominację dużych ziaren i zwykle wyższe dolne granice uziarnienia; obecność "0 mm" przeczy charakterowi sortymentu grubego.
  • "dużym." nie jest standardowym, precyzyjnym określeniem sortymentu węgla w ujęciu technologicznym; w pytaniach egzaminacyjnych oczekuje się nazw używanych w klasyfikacji sortymentowej.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zwracaj uwagę na obie granice klasy ziarnowej. Jeśli dolna granica wynosi 0, prawie zawsze oznacza to sortyment drobniejszy, bo dopuszcza frakcję miałową i pyłową w danym produkcie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Klasa ziarnowa 0–50 mm to opis uziarnienia, w którym najmniejsze ziarna mogą mieć rozmiar od 0 mm (frakcja bardzo drobna), a największe nie przekraczają 50 mm. Taki zapis jest używany przy klasyfikacji produktów po przesiewaniu i kruszeniu.
Rozpoznanie polega na porównaniu zakresu uziarnienia z definicjami sortymentów. W praktyce im mniejsze granice (zwłaszcza niska dolna granica, np. 0 mm), tym bardziej "drobny" charakter produktu. Sortymenty grube mają zwykle większe ziarna i wyższe dolne granice.
Dolna granica 0 mm oznacza, że w produkcie dopuszcza się udział frakcji bardzo drobnej (miału/pyłu). To silnie "przesuwa" produkt w kierunku sortymentów drobnych, bo sortymenty grube z definicji nie zawierają tak drobnych frakcji w istotnym udziale.
W wielu ujęciach technologicznych taki zakres jest klasyfikowany jako drobny, ale w praktyce nazewnictwo może zależeć od przyjętych definicji i dokumentów branżowych. Na egzaminie kluczowe jest stosowanie klasyfikacji omawianej na zajęciach oraz w materiałach do kwalifikacji GIW.11.
Najczęściej są to kruszenie (ogranicza nadziarno do wymaganej górnej granicy) oraz przesiewanie/klasyfikacja (wydziela frakcję w zadanym przedziale). Dobór sit i ustawień kruszarki decyduje o tym, czy produkt mieści się w zakresie 0–50 mm.
Sortyment to handlowo-technologiczna nazwa produktu węgla określona m.in. przez uziarnienie (klasę ziarnową), a czasem także inne cechy jakościowe. W zakładzie przeróbczym sortymenty służą do planowania produkcji, kontroli jakości i przygotowania węgla do sprzedaży.
Częsty błąd to kierowanie się potocznym znaczeniem słów "średni" lub "gruby" zamiast definicją. Drugi błąd to patrzenie tylko na wartość 50 mm i pomijanie "0 mm". Warto też uważać na odpowiedzi niebędące terminami technicznymi, np. "duży".
Najlepiej przygotować krótką tabelę: nazwa sortymentu ↔ typowe zakresy uziarnienia i powiązać je z procesami (kruszenie, przesiewanie). Ćwicz na przykładach zapisów typu 0–x, a także takich, gdzie dolna granica nie wynosi 0, bo to najczęściej rozróżnia produkty drobne od grubszych.
W ujęciu egzaminacyjnym "duży" jest zwykle określeniem potocznym, a nie precyzyjną nazwą sortymentu technicznego. Pytania sprawdzają znajomość ustalonych nazw (np. drobny/średni/gruby), dlatego warto wybierać odpowiedzi będące standardowymi terminami branżowymi.
Klasy ziarnowe stosuje się na węzłach przesiewania i klasyfikacji oraz przy kontroli produktu końcowego. Uziarnienie decyduje o doborze sit, układu przesiewaczy i sposobu kierowania strumieni na dalsze operacje. Ma to bezpośredni wpływ na jakość i powtarzalność sortymentów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Zakres uziarnienia 0–50 mm odpowiada sortymentowi "drobnemu", ponieważ obejmuje frakcje o małych i średnio małych ziarnach, typowe dla produktów drobnych w klasyfikacji ziarnowej węgla."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z przeróbki mechanicznej kopalin (klasyfikacja ziarnowa, sortymenty węgla)
  • Materiały dydaktyczne z zajęć technologii przeróbki kopalin stałych (tabele uziarnienia i sortymentów)
  • Instrukcje technologiczne zakładów przeróbczych dotyczące klasyfikacji i przesiewania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego