Skamieniałość przewodnia (index fossil) jest używana w stratygrafii do określania wieku względnego skał. Żeby organizm nadawał się do takiej roli, zwykle spełnia kilka warunków: ma krótki zasięg czasowy (występuje w ograniczonym przedziale dziejów Ziemi), jest szeroko rozpowszechniony geograficznie, jest dość liczny i ma cechy umożliwiające wiarygodne rozpoznanie.
W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest przejście przez dwa kroki:
- Identyfikacja skamieniałości z ilustracji (grupa/takson na podstawie cech kształtu i budowy).
- Powiązanie taksonu z czasem geologicznym – czyli przypisanie rozpoznanej skamieniałości do okresu/epoki, dla którego jest charakterystyczna i użyteczna w korelacji.
Odpowiedź "kambru dolnego" jest prawidłowa, ponieważ przedstawiona na rysunku skamieniałość należy do form wykorzystywanych do rozróżniania wczesnego etapu paleozoiku. W praktyce oznacza to, że jej wystąpienie w profilu skalnym wskazuje na wiek odpowiadający wczesnemu kambrowi, a nie na znacznie późniejsze odcinki czasu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? "permu dolnego", "jury środkowej" i "kredy górnej" to jednostki o dużo młodszym wieku. Skamieniałości przewodnie typowe dla tych okresów/epok to zwykle inne grupy organizmów, a ich cechy diagnostyczne (oraz zasięgi stratygraficzne) różnią się od tych, które rozpoznaje się w skamieniałości z rysunku.
Wskazówka do nauki: ucz się zestawami: (1) rozpoznanie grupy na zdjęciu/rysunku, (2) przypisanie do ery/okresu, (3) typowe środowisko i litologia, w której takie skamieniałości są częste. Na egzaminie ogranicza to pomyłki wynikające z podobieństwa kształtów i z automatycznego wybierania "popularnych" okresów (jura/kreda).
