KWALIFIKACJA CHM4 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 23.
Widoczne gołym okiem skupisko drobnoustrojów, wyrosłe z jednej komórki na płytce z pożywką hodowlaną, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Widoczne gołym okiem skupisko drobnoustrojów rosnące na stałym podłożu (np. agarze) to kolonia, zwykle powstała z pojedynczej komórki lub jednostki tworzącej kolonię. "Formy przetrwalnikowe" to struktury przetrwania, "preparat przyżyciowy" to sposób przygotowania próbki do mikroskopu, a "jednostka wzrostowa" odnosi się do ilości (np. CFU), nie do obrazu na płytce.

Pełne wyjaśnienie:

Kolonia drobnoustrojów to makroskopowo (gołym okiem) widoczne skupisko komórek, które wyrosło na podłożu stałym po wykonaniu posiewu i inkubacji. W praktyce laboratoryjnej zakłada się, że jedna kolonia odpowiada wzrostowi z pojedynczej komórki albo z jednostki tworzącej kolonię (CFU), czyli "zarodka wzrostu", który może być także zlepkiem kilku komórek. Kluczowe jest to, że kolonia jest obiektem widocznym na płytce z pożywką.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Formy przetrwalnikowe bakterii" (np. endospory) są strukturami umożliwiającymi przetrwanie niekorzystnych warunków. Same w sobie nie oznaczają widocznego gołym okiem skupiska na płytce; dopiero po kiełkowaniu i namnażaniu mogą doprowadzić do powstania kolonii.
  • "Preparat przyżyciowy" to sposób przygotowania materiału do obserwacji mikroskopowej (bez utrwalania i barwienia lub z minimalną ingerencją), a nie nazwa obiektu hodowlanego rosnącego na agarze. Preparat dotyczy szkiełka i mikroskopu, a nie płytki hodowlanej jako wyniku posiewu.
  • "Jednostka wzrostowa" bywa kojarzona z pojęciem ilościowym (np. CFU w analizie mikrobiologicznej), czyli miarą zdolnych do wzrostu drobnoustrojów. To termin użyteczny w zliczaniu i raportowaniu wyników, ale nie jest nazwą "widocznego skupiska" jako takiego. Widocznym tworem na płytce jest kolonia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "na płytce z pożywką" oraz "widoczne gołym okiem", niemal zawsze pytanie dotyczy kolonii i jej cech (kształt, barwa, brzeg, wypukłość, przejrzystość), a nie preparatów mikroskopowych czy form przetrwalnikowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kolonia to widoczne gołym okiem skupisko komórek, które wyrosło na stałym podłożu po posiewie i inkubacji. W praktyce zakłada się, że odpowiada wzrostowi z pojedynczej komórki lub jednostki tworzącej kolonię (CFU).
Pojedyncze komórki są zbyt małe, by je zobaczyć bez mikroskopu. W kolonii liczba komórek po wielu podziałach jest ogromna, więc tworzą masę biologiczną i pigmenty/metabolity dające widoczny punkt lub plamkę na podłożu.
CFU (jednostka tworząca kolonię) to miara liczby drobnoustrojów zdolnych do wzrostu w danych warunkach. Jedna kolonia na płytce jest traktowana jako efekt wzrostu jednej CFU, która może być pojedynczą komórką lub zlepkiem komórek.
Najczęściej ocenia się: wielkość, kształt, brzeg, wypukłość, barwę/pigment, przejrzystość, konsystencję i zapach (jeśli jest to dopuszczalne procedurą). Taka ocena pomaga wstępnie różnicować drobnoustroje i wykrywać zanieczyszczenia.
Nie zawsze dosłownie z jednej komórki. W praktyce mówi się o wzroście z jednej CFU, która może być pojedynczą komórką albo zlepkiem kilku komórek. Dlatego w opisach nowocześniejszych unika się kategorycznego "z jednej komórki".
Preparat przyżyciowy to preparat do mikroskopu wykonywany z żywego materiału (bez pełnego utrwalania), aby obserwować np. ruchliwość lub naturalny kształt. Nie jest to wynik hodowli na płytce, tylko metoda obserwacji mikroskopowej.
Formy przetrwalnikowe (np. endospory) służą przetrwaniu trudnych warunków. To pojedyncze struktury komórkowe, zwykle niewidoczne gołym okiem. Kolonia natomiast jest masą wielu komórek powstałą po namnażaniu na podłożu.
Stosuje się posiew redukcyjny (izolacyjny): materiał rozprowadza się stopniowo na kolejnych sektorach płytki jałową ezą/wymazówką, zmniejszając zagęszczenie komórek. Celem jest rozdzielenie komórek/CFU tak, by wyrosły odrębne kolonie.
Typowe przyczyny to: zbyt wysoka/niska temperatura inkubacji, zbyt krótki czas inkubacji, niewłaściwe podłoże, wysuszone podłoże, użycie środków dezynfekcyjnych w pobliżu materiału, albo błędy aseptyki prowadzące do zahamowania wzrostu.
"Kolonia" to obiekt morfologiczny na podłożu (to, co widzisz na płytce). "Zliczanie kolonii" to procedura ilościowa, w której liczbę kolonii przelicza się na wynik (np. w CFU) z uwzględnieniem rozcieńczeń i objętości posiewu.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Widoczne gołym okiem skupisko drobnoustrojów rosnące na stałym podłożu (np. agarze) to kolonia, zwykle powstała z pojedynczej komórki lub jednostki tworzącej kolonię."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Kolonia (mikrobiologia)" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Kolonia_(mikrobiologia) (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Posiew (mikrobiologia)" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Posiew_(mikrobiologia) (dostęp: 2026-02-28)
  • CDC: "Principles of Epidemiology / Glossary: Colony-forming unit (CFU)" — https://www.cdc.gov/ (wyszukiwanie hasła CFU w zasobach CDC) (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Skrypty/rozdziały z mikrobiologii ogólnej: hodowla na podłożach stałych i definicja kolonii
  • Instrukcje laboratoriów dydaktycznych: techniki posiewu (redukcja, izolacja kolonii)
  • Materiały o CFU i zliczaniu kolonii w analizie mikrobiologicznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego