KWALIFIKACJA ROL4 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 11.
Widoczne na ilustracjach szkodniki żerujące na kukurydzy to
Ilustracja przedstawia dwa zdjęcia związane z uprawą kukurydzy, które mogą być częścią pytania egzaminacyjnego dotyczącego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mszyce to drobne, miękkociałe owady tworzące kolonie na liściach i pędach, wysysające soki roślinne. Ich żerowanie daje objawy osłabienia roślin oraz często lepkość (spadź). Drutowce, ploniarki i omacnica to głównie larwy powodujące inny typ uszkodzeń niż ssące.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna jest odpowiedź "mszyce", ponieważ są to typowe szkodniki ssące spotykane na kukurydzy. Na roślinie zwykle obserwuje się je jako liczne, małe owady skupione w koloniach na liściach, pochwach liściowych lub młodych częściach pędu. Żerują przez nakłuwanie tkanek i wysysanie soków, co prowadzi do osłabienia wzrostu, zniekształceń młodych liści oraz spadku wigoru roślin. Częstym sygnałem towarzyszącym jest lepka spadź (wydzielina), na której mogą rozwijać się grzyby sadzakowe.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne grupy szkodników i zwykle inne miejsce oraz sposób żerowania:

  • "drut owce" (prawidłowo: drutowce) to larwy chrząszczy sprężykowatych żyjące w glebie. Uszkadzają kiełkujące nasiona i korzenie, powodując wypadanie roślin lub nierównomierne wschody, a nie widoczne kolonie drobnych owadów na częściach nadziemnych.
  • "ploniarki zbożowe" to muchówki, których larwy żerują w młodych roślinach zbóż; w kontekście kukurydzy ich rozpoznawanie opiera się na objawach wewnątrz pędu, a nie na licznych osobnikach ssących widocznych na powierzchni liści.
  • "omacnice prosowianki" to motyle; szkodliwe są gąsienice wgryzające się w łodygi i kolby. Objawy to otwory, trociny i uszkodzenia wewnętrzne, a nie obraz typowy dla żerowania mszyc.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu szkodnika najpierw ustal typ aparatu gębowego i ślad żerowania (ssące vs. gryzące) oraz miejsce występowania (powierzchnia liści, wnętrze łodygi, gleba). To zwykle najszybciej eliminuje błędne odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mszyce to drobne owady ssące, które nakłuwają tkanki i wysysają soki roślinne. Na kukurydzy często tworzą kolonie na liściach i młodych częściach roślin. Skutkiem jest osłabienie wzrostu, deformacje oraz lepka spadź, która może sprzyjać rozwojowi sadzaków.
Mszyce są małe, miękkie i zwykle występują masowo na powierzchni liści jako kolonie. Gąsienice omacnicy są większe i powodują uszkodzenia gryzące: otwory, wgryzanie się do łodyg i kolb oraz obecność trocinowatych odchodów. Różni się więc i wygląd, i typ uszkodzeń.
Drutowce (larwy sprężyków) żyją w glebie i tam żerują na nasionach, kiełkach oraz korzeniach. Z tego powodu częściej obserwuje się objawy pośrednie, takie jak przerzedzenie łanu lub wypadanie roślin, niż same larwy na częściach nadziemnych.
Typowe są: osłabienie roślin, zahamowanie wzrostu młodych części, czasem zwijanie lub zniekształcenia liści oraz lepkość wynikająca ze spadzi. W praktyce podczas lustracji kluczowe jest znalezienie kolonii mszyc na spodniej stronie liści i w pochwach liściowych.
Lustrację wykonuje się regularnie w sezonie wegetacyjnym, szczególnie w okresach sprzyjających szybkiemu rozmnażaniu mszyc (ciepło, bez długotrwałych ulew). W praktyce sprawdza się rośliny w kilku miejscach pola, oceniając obecność kolonii oraz nasilenie występowania.
Tak, mszyce są znanymi wektorami niektórych chorób wirusowych roślin. Nawet gdy bezpośrednie uszkodzenia są umiarkowane, ryzyko przenoszenia patogenów może zwiększać znaczenie ich obecności. Dlatego rozpoznanie mszyc jest ważne w profilaktyce zdrowotności plantacji.
Częsty błąd to kierowanie się samą nazwą (np. "kukurydza = omacnica") zamiast analizą wyglądu szkodnika i typu żerowania. Inny problem to mylenie stadiów rozwojowych: larwy glebowe vs. owady dorosłe na liściach. Pomaga porównanie: ssące kolonie kontra uszkodzenia gryzące.
Najczęściej omawia się podejście integrowane: monitoring i lustracje, wspieranie organizmów pożytecznych oraz dobór zabiegów chemicznych tylko w razie potrzeby. Kluczowe jest dopasowanie metody do skali występowania i fazy rozwojowej roślin, a nie wykonywanie zabiegów "na zapas".
Najczęściej na spodniej stronie liści, w pochwach liściowych oraz w miejscach osłoniętych, gdzie łatwiej utrzymuje się wilgotność i gdzie kolonie są mniej narażone na spłukiwanie. Warto oglądać rośliny w kilku punktach pola, a nie tylko przy brzegu.
Szkodniki ssące (np. mszyce) powodują osłabienie, chlorozę, deformacje i często spadź, ale zwykle bez dużych ubytków tkanki. Szkodniki gryzące (np. gąsienice) zostawiają wyraźne wygryzienia, otwory, uszkodzenia łodyg/kolb i widoczne resztki po żerowaniu.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Mszyce to drobne, miękkociałe owady tworzące kolonie na liściach i pędach, wysysające soki roślinne."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z ochrony roślin (entomologia rolnicza) dla szkół branżowych/techników
  • Atlas/agro-foto-poradniki rozpoznawania szkodników kukurydzy (zdjęcia i objawy)
  • Instrukcje integrowanej ochrony roślin i metodyka lustracji upraw

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego