KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 13.
Wiedząc, że nasyp drogowy ma być wykonany z piasku gliniastego o wilgotności optymalnej Wopt. = 10% i korzystając z przedstawionego fragmentu Specyfikacji Technicznej, wskaż wilgotność W gruntu, który można wbudować w nasyp bez stosowania dodatkowych zabiegów.
Ilustracja przedstawia fragment Specyfikacji Technicznej dotyczącej wilgotności gruntu, co jest istotne w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wilgotność gruntu możliwa do wbudowania "bez dodatkowych zabiegów" musi mieścić się w dopuszczalnym zakresie podanym w Specyfikacji Technicznej w odniesieniu do Wopt.. Po podstawieniu Wopt.=10% i porównaniu z odpowiedziami, jedyną wartością spełniającą warunek jest W=8%.

Pełne wyjaśnienie:

W robotach ziemnych przy wykonywaniu nasypów drogowych kluczowe jest dopasowanie wilgotności gruntu do warunków zagęszczania. Wilgotność optymalna Wopt. to taka wilgotność, przy której (dla danej energii zagęszczania) można uzyskać najwyższą gęstość objętościową szkieletu gruntowego. W praktyce wykonawstwa nie zawsze da się idealnie trafić w Wopt., dlatego Specyfikacje Techniczne zwykle podają dopuszczalny zakres wilgotności, w którym grunt można wbudować bez zabiegów technologicznych (czyli bez dowilżania lub osuszania).

W zadaniu należy:

  • odczytać z załączonego fragmentu ST, jaki jest dopuszczalny przedział wilgotności względem Wopt. dla wskazanego gruntu,
  • podstawić Wopt.=10%,
  • sprawdzić, która z podanych wartości W mieści się w tym przedziale.

Odpowiedź W=8% jest poprawna, ponieważ spełnia warunek "można wbudować bez dodatkowych zabiegów" wynikający z przedstawionej Specyfikacji Technicznej po odniesieniu do Wopt.=10%.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo nie spełniają kryterium ST:

  • W=6% – wilgotność zbyt niska; typowo oznacza to grunt za suchy, który wymagałby dowilżenia lub innych działań, aby osiągnąć parametry zagęszczenia.
  • W=12% – wilgotność poza zakresem dopuszczalnym bez zabiegów według ST w tym zadaniu; taki grunt mógłby wymagać osuszenia/przewietrzania albo zmiany technologii.
  • W=14% – wilgotność znacznie za wysoka; zwiększa ryzyko "pompowania" gruntu i problemów z uzyskaniem wymaganego zagęszczenia, co zwykle wymusza zabiegi technologiczne.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zwracaj uwagę na sformułowanie "bez stosowania dodatkowych zabiegów". To zawęża wybór do wartości spełniających warunek z dokumentu (ST), a nie do wartości, które można dopiero uzyskać po poprawie wilgotności na budowie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wilgotność optymalna (Wopt) to taka zawartość wody w gruncie, przy której przy danej energii zagęszczania uzyskuje się największą gęstość szkieletu gruntowego. W praktyce to punkt odniesienia do oceny, czy grunt jest "za suchy" lub "za mokry" do zagęszczania.
Oznacza to, że grunt można wbudować i zagęścić bez działań korygujących wilgotność, takich jak dowilżanie wodą, osuszanie przez przewietrzanie/rozścielanie czy domieszki. Na egzaminie trzeba wtedy wybrać wilgotność mieszczącą się w zakresie dopuszczonym w ST.
Najpierw odczytaj w ST, jaki przedział wilgotności jest dopuszczalny dla danego rodzaju gruntu i warunku wbudowania. Następnie odnieś go do podanej Wopt (np. przez porównanie z wartościami granicznymi z ST) i sprawdź, która odpowiedź mieści się w tym zakresie.
Przy zbyt małej wilgotności ziarna gruntu trudniej się przemieszczają i "układają", co obniża efektywność zagęszczania. W praktyce rośnie ryzyko, że mimo przejazdów walca nie uzyska się wymaganego stopnia zagęszczenia, więc zwykle trzeba grunt dowilżyć.
Nadmierna wilgotność powoduje spadek nośności i podatność na odkształcenia podczas przejazdów sprzętu. Może pojawić się "pompowanie" i koleinowanie, a zagęszczanie nie daje efektu. Wtedy stosuje się osuszanie, przewietrzanie lub zmianę materiału/technologii.
Różne grunty inaczej reagują na wodę: jedne szybko tracą nośność po zawilgoceniu, inne trudniej zagęścić, gdy są przesuszone. Dlatego ST zwykle rozróżnia wymagania zależnie od rodzaju gruntu. Na egzaminie koniecznie łącz rodzaj gruntu z odpowiednim zapisem w ST.
Typowe pomyłki to: nieuwzględnienie warunku "bez zabiegów", wybór wartości najbliższej 10% bez sprawdzenia zakresu z ST oraz mylenie tego, czy przekroczenie dotyczy strony "za sucho" czy "za mokro". Pomaga zaznaczenie granic z ST i dopiero potem wybór odpowiedzi.
Zwykle nie, jeśli zakres jest podany w załączniku (np. fragment ST) i zadanie bada umiejętność jego interpretacji. Trzeba natomiast rozumieć, czym jest Wopt i jak porównać podane W z warunkiem z dokumentu. Warto ćwiczyć czytanie tabel i zapisów technicznych.
Dowilżanie stosuje się, gdy wilgotność jest za niska w stosunku do wymagań technologicznych (często określonych względem Wopt) i nie da się uzyskać wymaganego zagęszczenia. W praktyce robi się to przez zraszanie/rozlewanie wody i mieszanie warstwy przed zagęszczeniem.
W praktyce stosuje się badania polowe lub laboratoryjne zgodnie z procedurami kontroli jakości przyjętymi na kontrakcie. Ważne jest, aby wynik wilgotności porównać z wymaganiami ST i ocenić, czy grunt można wbudować od razu, czy trzeba zaplanować zabiegi korygujące.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wilgotność gruntu możliwa do wbudowania "bez dodatkowych zabiegów" musi mieścić się w dopuszczalnym zakresie podanym w Specyfikacji Technicznej w odniesieniu do Wopt.."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii robót ziemnych i zagęszczania gruntów (poziom branżowy)
  • Przykładowe Specyfikacje Techniczne (ST) dla robót ziemnych – sekcje o wilgotności i zagęszczeniu
  • Ćwiczenia rachunkowe z interpretacji zakresów dopuszczalnej wilgotności względem Wopt

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego