KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - STYCZEŃ 2010

PYTANIE NR 32.
Wióry powstające podczas wiercenia na wiertarce należy usuwać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wióry przy wierceniu są ostre i mogą zostać porwane przez elementy wirujące.
Dlatego usuwa się je narzędziem pomocniczym (np. zmiotką) dopiero po wyłączeniu wiertarki. Zdmuchiwanie rozrzuca wióry, a usuwanie ręką grozi skaleczeniem i wciągnięciem przez ruchome części.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas wiercenia powstają wióry, które są ostre, gorące i często mają postać długich, sprężystych taśm. W strefie skrawania występuje też ruch obrotowy wrzeciona i narzędzia, a czasem również inne ruchy robocze. Z tego powodu czynności porządkowe wykonuje się dopiero po zatrzymaniu i wyłączeniu maszyny.

Odpowiedź "zmiotką przy wyłączonej wiertarce" jest właściwa, ponieważ łączy dwa kluczowe wymagania bezpieczeństwa: użycie narzędzia pośredniego (brak kontaktu dłoni z wiórami) oraz wykonanie czynności dopiero po usunięciu zagrożenia ruchu obrotowego.

Pozostałe propozycje są niebezpieczne z typowych powodów:

  • "zmiotką podczas pracy wrzeciona wiertarki" – nawet jeśli używa się zmiotki, zbliżanie jej do obracających się elementów stwarza ryzyko pochwycenia włosia/zmiotki i gwałtownego wciągnięcia dłoni w strefę niebezpieczną.
  • "poprzez zdmuchnięcie ich z obrabianej części" – zdmuchiwanie (ustami lub powietrzem) może spowodować wyrzut wiórów w stronę twarzy/oczu oraz rozrzut po stanowisku. To zwiększa ryzyko urazów i utrudnia utrzymanie ładu.
  • "ręką po zakończonej pracy" – wióry łatwo powodują skaleczenia i ukłucia. Dodatkowo "zakończenie pracy" bywa mylone z chwilą przerwania posuwu, gdy wrzeciono nadal się obraca lub wyhamowuje.

W praktyce warsztatowej najbezpieczniej jest przyjąć prostą sekwencję: zatrzymaj ruchwyłącz maszynęodczekaj aż wszystko się zatrzymausuń wióry zmiotką/szczotką lub innym narzędziem do tego przeznaczonym. Takie podejście minimalizuje ryzyko wciągnięcia oraz skaleczeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najbezpieczniej usuwać wióry dopiero po zatrzymaniu i wyłączeniu wiertarki, używając zmiotki/szczotki lub innego narzędzia pośredniego. Unikasz wtedy kontaktu dłoni z ostrymi wiórami i ryzyka wciągnięcia przez elementy wirujące.
Wióry są ostre i mogą być gorące, więc łatwo o przecięcie skóry lub wbicie wióra. Dodatkowo ręka zbliżona do strefy obróbki jest narażona na kontakt z narzędziem lub obracającymi się częściami, jeśli maszyna jeszcze wyhamowuje.
Nie. Nawet zmiotka jest ryzykowna przy pracującym wrzecionie: włosie lub krawędź zmiotki może zostać pochwycone, co może wciągnąć dłoń w strefę niebezpieczną. Najpierw zatrzymanie i wyłączenie, dopiero potem czyszczenie.
Zdmuchiwanie rozrzuca wióry i pył, zwiększa ryzyko dostania się opiłków do oczu i dróg oddechowych oraz brudzi stanowisko. Wióry mogą też wbić się w skórę. Bezpieczniej jest zebrać je narzędziem (szczotką) po wyłączeniu maszyny.
Typowo stosuje się zmiotki/szczotki warsztatowe, haki lub skrobaki do wiórów oraz łopatki do opiłków. Chodzi o zachowanie dystansu od ostrych wiórów i ruchomych części. Wybór narzędzia zależy od rodzaju wióra i dostępności miejsca.
Gdy zakończysz operację, zatrzymasz ruch, wyłączysz wiertarkę i upewnisz się, że elementy wirujące całkowicie się zatrzymały. Dopiero wtedy można usuwać wióry i porządkować stanowisko. Taka kolejność ogranicza ryzyko wciągnięcia i urazów.
Najczęstsze zagrożenia to skaleczenia i ukłucia ostrymi krawędziami wiórów, oparzenia gorącymi opiłkami, oraz ryzyko zaczepienia i wciągnięcia (np. przy długich wiórach) w pobliżu obracających się części. Dochodzi też ryzyko urazów oczu przy rozrzucie.
Nie zmienia podstawowej zasady: najpierw zatrzymanie i wyłączenie maszyny, potem usuwanie wiórów narzędziem. Chłodziwo może jednak powodować śliskość i przyklejanie się wiórów, dlatego tym bardziej nie należy zbierać ich dłonią, tylko szczotką lub skrobakiem.
Zapamiętaj regułę: czynności porządkowe wykonuje się dopiero po usunięciu zagrożenia ruchu. "Zakończenie pracy" bywa nieprecyzyjne, a bezpieczny warunek to wyłączenie i zatrzymanie. W testach najczęściej wygrywa odpowiedź z "wyłączoną" maszyną.
Typowe błędy to zdmuchiwanie opiłków, usuwanie wiórów podczas obrotu wrzeciona, dotykanie wiórów gołą ręką oraz sprzątanie "na szybko" bez zatrzymania maszyny. To wynika z pośpiechu i rutyny. Warto trzymać na stanowisku szczotkę i stosować stałą procedurę.
info

Około 82% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wióry przy wierceniu są ostre i mogą zostać porwane przez elementy wirujące.Dlatego usuwa się je narzędziem pomocniczym (np. zmiotką) dopiero po wyłączeniu wiertarki.

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe BHP dla wiertarki (szkolne/zakładowe)
  • Podręczniki do obróbki skrawaniem i technologii mechanicznej (rozdziały o BHP przy wierceniu)
  • Materiały szkoleniowe z BHP w pracowniach mechanicznych (filmy instruktażowe dotyczące usuwania wiórów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego