KWALIFIKACJA HAN2 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 12.
Właściciel sklepu kupił towar po cenie netto 12,00 zł. W sklepie nalicza się marżę detaliczną w wysokości 20%, obliczaną metodą w stu. Ile wynosi cena sprzedaży netto towaru?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Marża 20% "w stu" oznacza, że 20% liczona jest od ceny sprzedaży.
Zatem cena zakupu 12,00 zł stanowi 80% ceny sprzedaży (100% − 20%).
Cena sprzedaży netto = 12,00 / 0,80 = 15,00 zł. Dlatego poprawny wynik to 15,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano cenę zakupu netto: 12,00 zł oraz marżę detaliczną 20% liczoną metodą w stu. Kluczowe jest, że przy marży "w stu" procent odnosi się do ceny sprzedaży, a nie do ceny zakupu.

Krok 1. Interpretacja procentów
Jeżeli marża wynosi 20% ceny sprzedaży, to pozostała część ceny sprzedaży (pokrywająca koszt zakupu) wynosi 100% − 20% = 80% ceny sprzedaży.

Krok 2. Ułożenie zależności
Skoro 12,00 zł to 80% ceny sprzedaży netto, to:

cena sprzedaży netto = 12,00 zł / 0,80

Krok 3. Obliczenie
12,00 / 0,80 = 15,00 zł.

Odpowiedź "15,00 zł" jest poprawna, bo wynika bezpośrednio z definicji marży liczonej od ceny sprzedaży.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • "14,40 zł" odpowiada sytuacji, gdy ktoś doda 20% do 12,00 zł (12,00 × 1,20). To jest typowy sposób liczenia narzutu od ceny zakupu, a nie marży "w stu".
  • "18,45 zł" i "18,54 zł" nie wynikają z żadnej standardowej kalkulacji marży 20% od ceny sprzedaży przy koszcie 12,00 zł; zwykle są efektem pomyłek w podstawie procentu lub błędnych przekształceń (np. dzielenia przez 0,65/0,64 itp.).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz "marża w stu", zapamiętaj schemat: koszt = (100% − marża) ceny sprzedaży, więc cenę sprzedaży liczysz przez dzielenie, a nie przez proste "dodanie procentu".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Metoda w stu" oznacza, że procent marży odnosi się do ceny sprzedaży, a nie do ceny zakupu. Jeśli marża to 20%, to koszt zakupu stanowi 80% ceny sprzedaży. Dlatego cenę sprzedaży wylicza się zwykle przez dzielenie kosztu przez (1 − marża).
Użyj wzoru: cena sprzedaży = cena zakupu / (1 − marża), gdzie marża jest w zapisie dziesiętnym (np. 20% = 0,20). Najpierw policz 1 − marża, a potem podziel koszt zakupu przez otrzymaną wartość.
Dodanie 20% do ceny zakupu daje narzut liczony od kosztu (tzw. "od stu"). Marża w stu to udział zysku w cenie sprzedaży, więc koszt zakupu jest tylko częścią tej ceny (np. 80%), a nie jej podstawą. Stąd inne działanie matematyczne.
Marża to procent liczony od ceny sprzedaży, a narzut to procent liczony od ceny zakupu. W praktyce prowadzi to do innych wyników nawet przy tym samym procencie. Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie, od jakiej podstawy liczysz procent.
Najczęściej: odejmowanie procentu marży od 100% (np. 100% − 20% = 80%) oraz dzielenie ceny zakupu przez uzyskany ułamek (np. / 0,80). Rzadziej pojawia się przekształcanie równań, ale zasada jest ta sama.
Zależy od treści zadania. Jeśli podano "cena netto" i pytanie dotyczy "ceny sprzedaży netto", to wszystkie obliczenia wykonujesz na kwotach netto. Gdy pojawia się VAT i ceny brutto, trzeba konsekwentnie pracować na tej samej bazie (netto albo brutto), zgodnie z poleceniem.
Możesz wykonać kontrolę: policz marżę jako 20% z otrzymanej ceny sprzedaży i sprawdź, czy po odjęciu marży zostaje cena zakupu. Przykład: przy 15,00 zł marża to 3,00 zł (20%), a 15,00 − 3,00 = 12,00 zł, więc wynik jest spójny.
Bo marża to część ceny sprzedaży przeznaczona na zysk/pozostałe elementy, a reszta pokrywa koszt zakupu. Jeśli marża wynosi 20% ceny sprzedaży, to pozostałe 100% − 20% = 80% musi odpowiadać kosztowi zakupu (przy założeniu, że w zadaniu uwzględnia się tylko koszt i marżę).
Najczęstsze błędy to: liczenie 20% od ceny zakupu (czyli narzut), pomijanie przeliczenia 100% − marża, oraz błędne podstawienie procentu (np. 20 zamiast 0,20). Warto zawsze zapisać krótko: "koszt = (1 − marża) × cena sprzedaży".
Marża jest często używana do opisu rentowności sprzedaży (jaki % ceny sprzedaży stanowi zysk), np. w analizie wyników i planowaniu cen. Narzut częściej pojawia się w kalkulacjach "od kosztu" (np. koszt + %). W zadaniach egzaminacyjnych trzeba rozpoznać, która definicja jest wskazana.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Marża" – opis pojęcia i ujęcie procentowe, https://pl.wikipedia.org/wiki/Mar%C5%BCa (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Narzut" – rozróżnienie narzutu od marży w kontekście kalkulacji, https://pl.wikipedia.org/wiki/Narzut (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw kalkulacji handlowych (marża, narzut, rabaty)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń cen (netto/brutto, marża/narzut)
  • Notatka/wzory: marża "w stu" oraz narzut "od stu" wraz z przykładami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego