W robotach ziemnych (np. wykonywanie wykopów pod fundamenty obiektu inżynieryjnego) przedmiotem przedmiarowania jest ilość gruntu, którą należy usunąć lub przemieścić. Tę ilość opisuje się najczęściej jako objętość wykopu, czyli kubaturę przestrzeni ograniczonej wymiarami geometrycznymi: długością, szerokością i głębokością.
Z tego powodu poprawna jednostka przedmiaru to m3, bo metr sześcienny jest jednostką objętości. W praktyce m3 pozwala bezpośrednio powiązać zakres robót z: ilością urobku do wywozu, wielkością transportu, doborem sprzętu (koparka, środki transportu) oraz kosztami składowania/utylizacji lub rozplantowania gruntu.
Dlaczego pozostałe jednostki są niepoprawne w tym kontekście?
- m2 jest jednostką powierzchni. Może pojawiać się przy pracach, gdzie rozlicza się np. powierzchnię umocnień, izolacji, geowłókniny, czy warstw na gruncie. Sam wykop nie jest jednak "płaski" – ma głębokość, więc jego podstawową miarą jest kubatura.
- kg to jednostka masy. W budownictwie często dotyczy stali zbrojeniowej, łączników lub zużycia materiałów liczonych wagowo, ale nie jest typową jednostką przedmiaru wykopów.
- t (tona) również opisuje masę. Może służyć do rozliczeń transportu materiałów albo urobku w przeliczeniu na masę, ale w klasycznym ujęciu przedmiaru robót ziemnych przyjmuje się objętość w m3, a ewentualne przeliczenia na masę wymagają dodatkowych założeń (np. gęstości), których w pytaniu nie podano.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pada słowo "wykop", myśl o przestrzeni i głębokości. Gdy pojawia się głębokość, najczęściej właściwą jednostką jest m3.
