KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 22.
Właściwa kolejność czynności podczas zakładania koszuli nocnej podopiecznej z niedowładem połowiczym lewostronnym to:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy zakładaniu odzieży osobie z niedowładem obowiązuje zasada:
najpierw ubiera się kończynę słabszą, aby nie trzeba było później "przeciągać" materiału przez niesprawną rękę. Dla niedowładu lewostronnego oznacza to: lewy rękaw, następnie koszula przez głowę, na końcu prawy rękaw.

Pełne wyjaśnienie:

W opiece nad osobą z niedowładem połowiczym (np. po udarze) kluczowe jest ograniczenie wysiłku podopiecznej, zmniejszenie bólu oraz unikanie szarpania osłabionej kończyny. Dlatego stosuje się praktyczną regułę: podczas zakładania odzieży najpierw ubiera się stronę niesprawną (a podczas zdejmowania – odwrotnie, najpierw stronę sprawną).

W tym zadaniu niedowład jest lewostronny, więc jako pierwsza powinna zostać ubrana ręka lewa. Następnie stabilnie i spokojnie przeprowadza się koszulę przez głowę, kontrolując ruchy tułowia i dbając o komfort. Na końcu zakłada się rękaw prawy, ponieważ jest to strona sprawniejsza i łatwiejsza do wprowadzenia w rękaw bez nadmiernego manewrowania materiałem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Najpierw przez głowę – może wymagać większej współpracy i utrudnia kontrolę ułożenia rękawa po stronie niesprawnej; zwiększa ryzyko ciągnięcia za osłabioną kończynę.
  • Najpierw rękaw prawy – prowadzi do konieczności późniejszego "przeciągania" odzieży przez niesprawną rękę lewą, co jest trudniejsze i mniej komfortowe.
  • Rękawy jednocześnie – to mało realistyczne w warunkach opieki indywidualnej i zwykle nie uwzględnia ograniczeń ruchu oraz potrzeby asekuracji; może powodować niekontrolowane pociąganie materiału.

W praktyce opiekun powinien też zadbać o pozycję (np. siedzącą), zabezpieczenie kończyny niedowładnej, spokojne tempo oraz komunikację z podopieczną (pytanie o dyskomfort, ból, gotowość do kolejnego kroku).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej stosuje się zasadę: przy zakładaniu odzieży najpierw ubiera się kończynę niesprawną, a przy zdejmowaniu najpierw sprawną. Zmniejsza to konieczność przeciągania ubrania przez osłabioną rękę i ogranicza ból oraz opór ruchu.
Bo późniejsze wprowadzanie osłabionej ręki w wąski rękaw zwykle wymaga szarpania materiału i nienaturalnych ruchów barku. Założenie rękawa na początku pozwala wykonać ruchy w większej kontroli, spokojniej i z mniejszym dyskomfortem podopiecznej.
Oznacza osłabienie sprawności po lewej stronie ciała (zwykle lewa ręka i lewa noga). W czynnościach dnia codziennego wymaga to planowania ruchów tak, by nie przeciążać strony lewej, a jednocześnie wspierać samodzielność i bezpieczeństwo.
Typowa kolejność to: lewy rękaw (strona osłabiona), potem spokojnie przez głowę, a na końcu prawy rękaw. W praktyce ważne jest też asekurowanie tułowia, unikanie ciągnięcia za lewy bark i stałe pytanie o komfort.
Zwykle nie jest to zalecane jako standard, bo utrudnia kontrolę ruchu i może prowadzić do pociągania za stronę niesprawną. Bezpieczniej jest działać etapami, zgodnie z zasadą "najpierw strona niedowładna", aby ruch był przewidywalny i mniej obciążający.
Częste błędy to: zaczynanie od strony sprawnej "bo łatwiej", zbyt szybkie tempo, ciągnięcie za kończynę niedowładną, brak stabilizacji tułowia oraz pomijanie komunikacji (niepytanie o ból). Te błędy zwiększają dyskomfort i ryzyko urazu.
U osoby z niedowładem bark po stronie osłabionej bywa podatniejszy na przeciążenie. Jeśli rękaw zakłada się na końcu, często trzeba mocno manewrować ręką i materiałem, co może zwiększać ból lub ryzyko urazu. Wczesne założenie rękawa ogranicza takie ruchy.
Najczęściej właśnie wtedy, gdy występuje niedowład: przy zdejmowaniu najpierw uwalnia się kończynę sprawniejszą, bo łatwiej wykonać ruch aktywnie i bez ciągnięcia. Dopiero potem zdejmuje się ubranie ze strony niesprawnej, dbając o powolne ruchy.
Praktycznie sprawdzają się ubrania z szerokimi rękawami, miękkich materiałów, z większym dekoltem lub rozpinane (łatwiejsze prowadzenie przez głowę/tułów). Zbyt ciasne rękawy i sztywne tkaniny zwiększają tarcie i ryzyko szarpania kończyny niesprawnej.
Warto zapamiętać regułę i zawsze ją zastosować do strony niedowładnej: zakładanie – najpierw niesprawna, zdejmowanie – najpierw sprawna. Na egzaminie zwróć uwagę na słowa "lewostronny/prawostronny" i przepisz je na konkret: lewy/prawy rękaw.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przy zakładaniu odzieży osobie z niedowładem obowiązuje zasada:najpierw ubiera się kończynę słabszą, aby nie trzeba było później "przeciągać" materiału przez niesprawną rękę.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z czynności pielęgnacyjno-opiekuńczych (ADL) dla opiekuna środowiskowego
  • Instruktaże praktyczne (pokaz) ubierania osoby z niedowładem połowiczym realizowane w pracowni umiejętności
  • Konsultacja z fizjoterapeutą/terapeutą zajęciowym w zakresie bezpiecznego ubierania po udarze

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego