W postępowaniu administracyjnym kluczowe jest prawidłowe ustalenie, który organ ma kompetencję do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Jednym z podstawowych kryteriów jest kryterium terytorialne, czyli związane z obszarem działania organu.
Jeżeli w pytaniu wskazano, że kompetencję ustala się według miejsca zamieszkania strony, chodzi o właściwość miejscową. Ten rodzaj właściwości odpowiada na pytanie: "jaki organ jest właściwy ze względu na obszar/teren, na którym znajduje się miejsce zamieszkania (albo inny punkt odniesienia wskazany w przepisach)?"
Pozostałe pojęcia opisują inne kryteria:
- Właściwość rzeczowa dotyczy tego, jakiego typu sprawy dany organ może prowadzić (zakres zadań i kompetencji materialnych).
- Właściwość instancyjna odnosi się do kolejnego szczebla rozpoznania sprawy, np. kto rozpatruje odwołanie lub kontroluje rozstrzygnięcie organu niższego stopnia.
- Właściwość funkcjonalna wiąże się z podziałem zadań wewnątrz administracji i tym, który organ/jednostka organizacyjna ma wykonać określoną czynność lub prowadzić określony etap sprawy.
Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: gdy w treści pojawia się miejsce zamieszkania, siedziba, teren, obszar – najczęściej testowana jest właściwość miejscowa. Dzięki temu łatwiej uniknąć pomylenia jej z właściwością rzeczową, która "brzmi" podobnie, ale dotyczy zupełnie innego wymiaru kompetencji.
