KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 14.
Które własności narządu wzroku nie decydują o jakości widzenia użytecznego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Widzenie użyteczne opisuje przede wszystkim funkcjonalne możliwości wzroku istotne w pracy: ustawianie ostrości (akomodacja), przystosowanie do zmian oświetlenia (adaptacja) i ocenę głębi (stereoskopia). Własności transmitancyjne odnoszą się do przepuszczalności ośrodków optycznych i w tej klasyfikacji nie stanowią kryterium jakości widzenia użytecznego.

Pełne wyjaśnienie:

Widzenie użyteczne w kontekście ergonomii i oceny zdolności do pracy wzrokowej dotyczy tego, jak sprawnie człowiek może wykonywać zadania wymagające wzroku (np. czytanie, kontrola detali, praca przy komputerze, obserwacja otoczenia). W praktyce opisuje się je poprzez funkcje, które bezpośrednio wpływają na wykonywanie zadania.

Dlatego odpowiedź "Własności transmitancyjne." jest wskazywana jako taka, która nie decyduje o jakości widzenia użytecznego w tym ujęciu: transmitancja dotyczy przepuszczalności ośrodków optycznych (czyli cech "toru optycznego"), a nie typowych funkcjonalnych miar użytecznych w ergonomii zadaniowej.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do klasycznych funkcji, które realnie warunkują jakość wykonywania zadań wzrokowych:

  • "Własności akomodacyjne." – akomodacja umożliwia ustawianie ostrości na różne odległości. Jej zaburzenia przekładają się na trudności w pracy z bliska i szybkie zmęczenie wzroku.
  • "Własności adaptacyjne." – adaptacja (m.in. do światła i ciemności) wpływa na to, jak szybko i poprawnie widzimy po zmianie warunków oświetlenia, co jest ważne np. przy przechodzeniu między strefami o różnym natężeniu światła.
  • "Własności stereoskopowości." – widzenie stereoskopowe (przestrzenne) wspiera ocenę odległości i głębi, co ma znaczenie w czynnościach precyzyjnych oraz w bezpieczeństwie poruszania się i obsłudze urządzeń.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy "widzenia użytecznego", szukaj odpowiedzi opisujących funkcje wzroku potrzebne do realizacji zadania (ostrość/ustawianie ostrości, adaptacja, widzenie przestrzenne), a nie ogólnych cech fizycznych toru optycznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Widzenie użyteczne to ocena takich możliwości wzroku, które realnie warunkują wykonywanie zadań w pracy (np. ustawianie ostrości, przystosowanie do oświetlenia, ocena głębi). W BHP łączy się je z wymaganiami stanowiska i ograniczaniem zmęczenia wzrokowego.
Najczęściej wskazuje się funkcje bezpośrednio "zadaniowe": akomodację (ostrość na różne odległości), adaptację do zmian oświetlenia oraz elementy widzenia obuocznego, w tym ocenę głębi. To one wpływają na tempo, dokładność i bezpieczeństwo pracy.
Akomodacja pozwala ustawić ostrość na obiekty znajdujące się blisko oczu (np. dokument, ekran, detal). Gdy jest niewydolna, pojawia się zamazywanie obrazu, ból oczu i szybsze zmęczenie, co w BHP może zwiększać ryzyko błędów i wypadków.
To zdolność przystosowania się do warunków oświetlenia (np. przejście z jasnego miejsca do ciemniejszego i odwrotnie). W praktyce decyduje o tym, jak szybko widzimy poprawnie po zmianie światła, co ma znaczenie w halach, magazynach czy na zewnątrz.
Widzenie stereoskopowe pomaga oceniać odległość i głębię. Jest istotne np. przy pracy na wysokości, obsłudze wózków, montażu elementów czy manipulowaniu narzędziami. Osłabienie stereoskopii może utrudniać ocenę położenia obiektów i zwiększać ryzyko kolizji.
Własności transmitancyjne opisują przepuszczalność ośrodków optycznych oka dla światła (czyli ile światła przechodzi przez "tor optyczny"). To pojęcie jest bardziej "fizyczne" niż funkcjonalne i nie zawsze jest wymieniane jako kryterium jakości widzenia użytecznego.
Najprościej: akomodacja = ostrość na różne odległości, adaptacja = przystosowanie do jasności/ciemności. Jeśli w opisie pojawia się "zmiana odległości patrzenia" wybieraj akomodację, a jeśli "zmiana oświetlenia" – adaptację.
Tak, ponieważ BHP obejmuje ocenę ryzyka i dostosowanie warunków pracy do możliwości psychofizycznych człowieka. Narząd wzroku jest kluczowy w wielu zadaniach, a błędy związane ze zmęczeniem wzroku mogą prowadzić do pomyłek, urazów lub obniżenia jakości pracy.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi na podstawie znajomo brzmiącego terminu, bez sprawdzenia, czy dotyczy funkcji potrzebnej do pracy. Drugi błąd to mylenie adaptacji z akomodacją. Warto kojarzyć je z konkretną sytuacją: światło vs odległość.
Ucz się pojęć przez przykłady stanowisk: ekran, kontrola jakości, praca na zewnątrz, magazyn. Do każdego dopasuj wymagania wzrokowe (ostrość/akomodacja, adaptacja do światła, widzenie przestrzenne). Pomaga też powtórka zasad oświetlenia i higieny pracy wzrokowej.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że własności transmitancyjne odnoszą się do przepuszczalności ośrodków optycznych i w tej klasyfikacji nie stanowią kryterium jakości widzenia użytecznego.

Materiały:

  • Podręczniki z ergonomii (dział: ergonomia widzenia i oświetlenie stanowisk pracy)
  • Materiały dydaktyczne z fizjologii człowieka dla kierunków BHP (narząd wzroku)
  • Instrukcje i poradniki dotyczące pracy wzrokowej i higieny pracy przy monitorze ekranowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego