W klasycznym podziale maszyn i narzędzi do uprawy roli wyróżnia się m.in. narzędzia bierne oraz narzędzia czynne.
Narzędzia czynne rozpoznaje się po tym, że ich elementy robocze wykonują ruch aktywny (zwykle napędzany mechanicznie, np. z WOM ciągnika). Dzięki temu element roboczy nie tylko jest ciągnięty po glebie, ale dodatkowo obraca się/oscyluje, intensywniej krusząc i mieszając glebę.
Dlatego poprawna jest odpowiedź: "Brona wahadłowa i glebogryzarka." Brona wahadłowa należy do narzędzi, w których zęby wykonują ruch wymuszony (wahadłowy), a glebogryzarka ma wirujące noże/wał roboczy, które pracują dzięki napędowi.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Pług obracalny i wał strunowy – pług odwraca skibę ruchem wynikającym z ciągnięcia narzędzia; wał strunowy ugniata i kruszy glebę bez napędu elementów roboczych. To typowe przykłady narzędzi biernych/towarzyszących.
- Głębosz i kultywator podorywkowy – oba narzędzia spulchniają glebę przez pracę zębów/łap poruszanych postępowo; nie mają aktywnie napędzanych organów roboczych, więc nie spełniają kryterium "czynności".
- Brona talerzowa i wał pierścieniowy – talerze obracają się pod wpływem kontaktu z glebą i ruchu jazdy (bez napędu), a wał pierścieniowy także pracuje biernie. Zestaw nie zawiera narzędzia czynnego.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w nazwie lub opisie maszyny pojawia się informacja o napędzie elementu roboczego (np. wirnik, wahadło, aktywne zęby) lub o pracy z WOM, rośnie prawdopodobieństwo, że chodzi o narzędzie czynne.
