KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2021 (test 2)

PYTANIE NR 2.
Wskaż, która lokalizacja punktu pomiarowego jest zgodna z przepisami, jeżeli pomiar ma być reprezentatywny dla jakości powietrza badanej przy linii zabudowy.
Ilustracja przedstawia fragment dokumentu zawierającego kryteria lokalizacji punktów pomiarowych powietrza zgodnie z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla punktu reprezentatywnego dla jakości powietrza przy linii zabudowy wlot czerpni powinien być zlokalizowany co najmniej 0,5 m od najbliższego budynku oraz na wysokości 1,5–4 m nad poziomem gruntu (strefa oddychania).
Parametry 1 m i 2 m spełniają oba warunki jednocześnie, a pozostałe propozycje odnoszą się do innych typów stanowisk lub mają złą wysokość/odległość.

Pełne wyjaśnienie:

Pomiar "reprezentatywny dla jakości powietrza badanej przy linii zabudowy" ma odzwierciedlać warunki, na jakie narażeni są mieszkańcy w pobliżu budynków. Z tego powodu przepisy precyzyjnie określają, gdzie należy umieścić wlot czerpni (punkt pobierania próbki), aby uniknąć zafałszowań wynikających np. z bezpośredniego wpływu ściany budynku czy zbyt niskiego poboru powietrza.

Dla takiego stanowiska kluczowe są dwa wymagania, które muszą być spełnione jednocześnie:

  • odległość od budynku: wlot czerpni co najmniej 0,5 m od najbliższego budynku,
  • wysokość poboru: 1,5–4 m powyżej poziomu gruntu (zakres obejmujący strefę oddychania).

Odpowiedź "Odległość 1 m od najbliższego budynku; wysokość 2 m powyżej poziomu gruntu." jest poprawna, ponieważ 1 m jest większe niż wymagane minimum 0,5 m, a 2 m mieści się w wymaganym przedziale 1,5–4 m. Taka konfiguracja pozwala uzyskać wynik najbardziej zbliżony do warunków, w których ludzie faktycznie oddychają powietrzem.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z następujących powodów:

  • "Odległość 10 m od najbliższej drogi; wysokość 4 m..." – kryterium 10 m od drogi jest charakterystyczne dla stanowisk związanych z pomiarami ozonu, a nie dla punktów przy linii zabudowy. Dodatkowo sama odległość od drogi nie zastępuje wymogu minimalnej odległości od budynku.
  • "Odległość 30 cm od najbliższego budynku; wysokość 1 m..." – 0,3 m jest poniżej wymaganego minimum 0,5 m, a 1 m jest poniżej dolnej granicy 1,5 m, więc wariant nie spełnia żadnego z kluczowych warunków.
  • "Odległość 25 m od najbliższego skrzyżowania; wysokość 30 cm..." – 25 m od skrzyżowania dotyczy kryteriów stanowisk oceniających oddziaływanie transportu. Wysokość 30 cm jest skrajnie zbyt niska względem strefy oddychania, co prowadziłoby do niereprezentatywnych wyników.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "linia zabudowy", szukaj pary warunków związanych z odległością od budynku oraz wysokością w strefie oddychania. Liczby związane z drogą lub skrzyżowaniem zwykle sygnalizują inne typy stanowisk (ozon/transport).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że wynik ma odzwierciedlać jakość powietrza, na którą narażeni są mieszkańcy w pobliżu budynków. Punkt poboru nie może być "przyklejony" do ściany ani zbyt nisko; ma mierzyć w warunkach typowych dla miejsca przebywania ludzi, czyli w strefie oddychania.
Dla punktów pobierania próbek przy linii zabudowy wlot czerpni powinien znajdować się co najmniej 0,5 m od najbliższego budynku. Ma to ograniczyć wpływ mikroklimatu przy ścianie (zawirowania, "martwe strefy") i poprawić porównywalność wyników.
Wlot czerpni powinien być umieszczony na wysokości 1,5–4 m nad poziomem gruntu. Ten zakres obejmuje strefę oddychania i pozwala uzyskać dane bardziej adekwatne do ekspozycji człowieka niż pomiary bardzo nisko przy ziemi lub zbyt wysoko nad terenem.
Bo oba typy lokalizacji dotyczą terenów zurbanizowanych i w odpowiedziach często pojawiają się podobne liczby (metry). Kryteria "transport" odnoszą się jednak do dróg i skrzyżowań, a "linia zabudowy" do relacji z budynkiem oraz do wysokości poboru w strefie oddychania.
Tak, ponieważ 2 m mieści się w wymaganym przedziale 1,5–4 m. W praktyce taka wysokość dobrze odpowiada strefie oddychania i jest często spotykana w stacjach pomiarowych. Trzeba jednak pamiętać, że sama wysokość nie wystarcza — liczy się też odległość od budynku.
Taka lokalizacja jest zbyt blisko ściany i nie spełnia minimalnej odległości 0,5 m. Przy ścianie powstają lokalne zawirowania i specyficzny mikroklimat, które mogą zniekształcać stężenia. W efekcie pomiar nie byłby reprezentatywny dla warunków przy linii zabudowy.
To założenie, że pobór powinien odzwierciedlać powietrze wdychane przez ludzi. Dlatego wymagany jest przedział wysokości 1,5–4 m nad gruntem, a nie np. 30 cm czy 1 m. W zadaniach egzaminacyjnych "strefa oddychania" jest ważną wskazówką interpretacyjną.
To kryterium jest typowe dla stanowisk związanych z pomiarami ozonu, gdzie unika się bezpośredniego wpływu lokalnych emisji z ruchu drogowego. W pytaniach o linię zabudowy taki warunek zwykle jest dystraktorem, bo tam kluczowa jest odległość od budynku i wysokość poboru.
Ten warunek jest charakterystyczny dla stanowisk oceniających oddziaływanie transportu, gdzie punkt ma reprezentować wpływ ruchu drogowego, ale nie może stać w strefie bardzo silnych, lokalnych zaburzeń przepływu przy skrzyżowaniu. Dla linii zabudowy nie jest to kryterium rozstrzygające.
Szukaj w treści sformułowań: "linia zabudowy", "najbliższy budynek", "ekspozycja mieszkańców". Następnie sprawdź dwie rzeczy w odpowiedziach: czy odległość od budynku jest ≥0,5 m oraz czy wysokość mieści się w zakresie 1,5–4 m. Oba warunki muszą być spełnione.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 11 grudnia 2020 r. w sprawie dokonywania oceny poziomów substancji w powietrzu, tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 870
  • Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 8 czerwca 2018 r. w sprawie dokonywania oceny poziomów substancji w powietrzu, Dz.U. 2018 poz. 1119 (akt zastąpiony – przywołany w materiale ilustracyjnym)

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia wskazanego w podstawie prawnej (w szczególności wymagania lokalizacji punktów pobierania próbek)
  • Materiały edukacyjne GIOŚ dotyczące monitoringu jakości powietrza i typów stanowisk
  • Notatki/opracowania z zakresu metodyki pomiarów imisyjnych i reprezentatywności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego