KWALIFIKACJA GIW2 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 12.
Wskaż, która metoda wydobycia kopalin stałych jest najczęściej stosowana w przypadku złóż o dużych głębokościach.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy dużych głębokościach zalegania złoża najczęściej stosuje się eksploatację podziemną, ponieważ zdejmowanie nadkładu w odkrywce staje się nieopłacalne i technicznie trudne. Metoda odkrywkowa dominuje raczej przy złożach płytkich, a pozostałe nazwy nie są typowymi podstawowymi metodami wydobycia kopalin stałych.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór metody wydobycia zależy m.in. od głębokości zalegania złoża, warunków geologicznych, bezpieczeństwa oraz ekonomiki robót. Gdy złoże znajduje się na dużej głębokości, wykonanie kopalni odkrywkowej wymagałoby usunięcia ogromnych ilości nadkładu i utrzymania bardzo rozległych oraz wysokich skarp. To zwykle prowadzi do gwałtownego wzrostu kosztów, problemów technicznych i środowiskowych, dlatego w praktyce przechodzi się na metodę podziemną (udostępnienie szybami, upadowymi i eksploatacja z wyrobisk).

Odpowiedź "Metoda podziemna" jest zatem właściwa jako ogólna reguła: im większa głębokość, tym bardziej uzasadniona staje się eksploatacja podziemna, bo pozwala dotrzeć do złoża bez zdejmowania całego nadkładu.

  • "Metoda odkrywkowa" jest typowa dla złóż płytkich, gdzie stosunek nadkładu do kopaliny jest korzystny, a teren i warunki geotechniczne pozwalają na bezpieczne prowadzenie robót.
  • "Metoda hybrydowa" nie jest standardową podstawową kategorią w prostym podziale metod wydobycia kopalin stałych; w praktyce spotyka się kombinacje rozwiązań, ale na egzaminach najczęściej wymaga się rozróżnienia odkrywki i metody podziemnej.
  • "Metoda płomiennikowa" nie funkcjonuje jako powszechnie stosowana metoda wydobycia złóż kopalin stałych w tym ujęciu; nazwa może mylić, bo kojarzy się z procesami cieplnymi, a nie z podstawowym sposobem eksploatacji złoża.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "duża głębokość", najpierw sprawdź, czy pytanie dotyczy doboru metody eksploatacji (wtedy zwykle właściwa jest metoda podziemna), czy np. konkretnego systemu eksploatacji (ścianowy, komorowo-filarowy), gdzie potrzebne są dodatkowe informacje o złożu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metoda podziemna to wydobycie prowadzone z wyrobisk wykonanych pod powierzchnią terenu (np. poziomy, chodniki, komory), po wcześniejszym udostępnieniu złoża. Stosuje się ją szczególnie wtedy, gdy złoże zalega głęboko i odkrywka byłaby nieopłacalna lub niemożliwa.
Wraz ze wzrostem głębokości rośnie ilość nadkładu do usunięcia oraz rozmiar wyrobiska odkrywkowego. To podnosi koszty, zwiększa wymagania sprzętowe i trudności geotechniczne (skarpy, osuwiska), a także wpływ środowiskowy. Dlatego częściej wybiera się eksploatację podziemną.
Odkrywka eksploatuje złoże z powierzchni, zdejmując nadkład, a kopalnia podziemna dociera do złoża wyrobiskami pod ziemią. Różnią się m.in. infrastrukturą, kosztami zależnymi od głębokości, organizacją transportu i wentylacją oraz typowymi zagrożeniami i wymaganiami BHP.
Metoda odkrywkowa jest najczęściej stosowana, gdy złoże leży płytko, ma duże rozciągnięcie, a stosunek nadkładu do kopaliny jest korzystny. Ważne są też warunki terenowe i geotechniczne umożliwiające bezpieczne prowadzenie skarp oraz prac maszyn wielkogabarytowych.
Najczęściej bierze się pod uwagę głębokość zalegania, miąższość i budowę złoża, własności górotworu, zagrożenia naturalne, dostęp do infrastruktury, koszty udostępnienia i urabiania oraz wymagania środowiskowe. Pojedynczy czynnik rzadko decyduje samodzielnie.
Zależy od tego, jak zdefiniowano odpowiedzi w programie i materiale nauczania. W typowym, podstawowym podziale metod wydobycia kopalin stałych wyróżnia się przede wszystkim metodę odkrywkową i podziemną, a pojęcia "hybrydowe" mogą być zbyt nieprecyzyjne, by były jedyną poprawną odpowiedzią.
To odległość (w sensie geologicznym i górniczym) od powierzchni do partii złoża przewidzianej do eksploatacji. W praktyce wpływa na sposób udostępnienia, koszty robót, dobór maszyn oraz na wymagania wentylacyjne i transportowe w kopalni podziemnej.
Często mylą "duże złoże" z "dużą głębokością" i automatycznie wybierają odkrywkę, bo kojarzy im się z wysoką produkcją. Inny błąd to wybór odpowiedzi brzmiącej specjalistycznie, mimo że nie jest standardową metodą w podstawowym podziale (np. nazwy nietypowe).
Szukaj sformułowań typu: duża głębokość zalegania, konieczność udostępnienia szybami, wyrobiska podziemne, wentylacja, transport poziomy/pionowy w wyrobiskach. To zwykle wskazuje na eksploatację podziemną, a nie na zdejmowanie nadkładu jak w odkrywce.
Utrwal podstawowy podział metod oraz typowe przesłanki: głębokość, nadkład, budowa złoża i zagrożenia. Ćwicz krótkie uzasadnianie wyboru (dlaczego nie odkrywka). Pomaga też mapowanie pojęć: udostępnienie (szyb/upadowa) → eksploatacja podziemna.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 77% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przy dużych głębokościach zalegania złoża najczęściej stosuje się eksploatację podziemną, ponieważ zdejmowanie nadkładu w odkrywce staje się nieopłacalne i technicznie trudne.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z "podstaw górnictwa" omawiające metody eksploatacji odkrywkowej i podziemnej
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ do kwalifikacji GIW.2 dotyczące udostępniania i eksploatacji złóż
  • Atlasy i opracowania przedstawiające schematy kopalń odkrywkowych oraz podziemnych (szyby, poziomy, wyrobiska)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego