KWALIFIKACJA ELE5 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 35.
Wskaż, która z poniższych opcji najlepiej opisuje funkcję mostka Graetza w układzie prostowniczym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mostek Graetza to układ czterech diod, który realizuje prostownie pełnookresowe: zamienia napięcie przemienne (AC) na napięcie stałe (DC) o stałej biegunowości na wyjściu.
Pozostałe opcje opisują inne bloki zasilacza: stabilizator, wzmacniacz i filtr.

Pełne wyjaśnienie:

Mostek Graetza (mostek prostowniczy) jest klasycznym układem czterech diod stosowanym w prostownikach. Jego podstawowa funkcja polega na tym, że z napięcia przemiennego (AC) tworzy napięcie o stałej biegunowości na wyjściu, czyli napięcie stałe (DC) w sensie kierunku przepływu prądu. W praktyce na wyjściu mostka otrzymuje się przebieg pulsujący, który dopiero później może być wygładzany (np. kondensatorem) i stabilizowany.

Dlatego odpowiedź "Mostek Graetza działa jako element prostujący napięcie przemienne na napięcie stałe." jest poprawna: opisuje dokładnie rolę mostka jako prostownika pełnookresowego.

  • "Element stabilizujący napięcie" jest niepoprawne, bo stabilizacja to zwykle osobny etap (np. stabilizator liniowy lub przetwornica), który utrzymuje możliwie stałą wartość napięcia mimo zmian obciążenia i wejścia. Mostek jedynie prostuje.
  • "Element wzmacniający sygnał" jest niepoprawne, bo wzmacnianie wymaga układu aktywnego (np. tranzystora, wzmacniacza operacyjnego) i odnosi się do zwiększania amplitudy/mocy sygnału. Mostek diodowy nie wzmacnia, tylko przewodzi w odpowiedniej konfiguracji.
  • "Element filtrujący zakłócenia" jest niepoprawne, bo filtracja tętnień/zakłóceń realizowana jest typowo przez kondensatory, dławiki lub filtry RC/LC. Mostek może współpracować z filtrem, ale sam filtrem nie jest.

W kontekście urządzeń spotykanych przy eksploatacji instalacji (np. automatyka, czujniki, moduły sterujące) zrozumienie roli mostka pomaga diagnozować zasilanie: gdy na wyjściu zasilacza brakuje DC, uszkodzenie mostka jest jedną z możliwych przyczyn.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mostek Graetza to układ czterech diod tworzących prostownik mostkowy. Służy do zamiany napięcia przemiennego (AC) na napięcie stałe (DC) o stałej biegunowości na wyjściu. Jest powszechny w zasilaczach urządzeń elektronicznych i automatyki.
W każdym półokresie AC przewodzą dwie z czterech diod, tak aby prąd przez obciążenie płynął zawsze w tym samym kierunku. Dzięki temu wykorzystuje się oba półokresy przebiegu, a na wyjściu otrzymuje się napięcie pulsujące DC łatwiejsze do wygładzenia.
Mostek Graetza nie reguluje wartości napięcia – jedynie zmienia jego kierunek (AC na DC). Stabilizacja to osobny etap, który utrzymuje możliwie stałą wartość napięcia mimo zmian obciążenia, zwykle realizowany przez stabilizator liniowy lub przetwornicę.
Po mostku zwykle stosuje się układ filtrujący (najczęściej kondensator, czasem dławik i dodatkowe elementy RC/LC), który zmniejsza tętnienia. Jeśli wymagane jest dokładne napięcie, dodaje się też stabilizację (np. stabilizator lub przetwornicę).
Częste objawy to brak napięcia DC na wyjściu, wyraźnie zaniżone napięcie, nadmierne tętnienia, grzanie się elementów albo przepalanie bezpiecznika. Diagnostyka zwykle obejmuje pomiar diod (test diody multimetrem) i sprawdzenie zwarcia/przerwy.
Nie. Mostek Graetza jest układem pasywnym z diod, który nie zapewnia wzmocnienia. Wzmacnianie wymaga elementów aktywnych (np. tranzystorów, wzmacniaczy operacyjnych) i odpowiedniego zasilania oraz sprzężenia, a mostek jedynie prostuje.
Najczęściej w zasilaczach urządzeń pomocniczych: sterowników, modułów automatyki, czujników i detektorów wymagających zasilania DC. Zrozumienie roli mostka pomaga w serwisie zasilania tych urządzeń, np. przy diagnostyce braku napięcia stałego.
W mostku w danym momencie przewodzą dwie diody, więc pojawia się spadek napięcia na ich złączach. To zmniejsza napięcie wyjściowe i powoduje wydzielanie ciepła. W praktyce dobiera się mostek pod prąd i warunki chłodzenia, by uniknąć przegrzewania.
Prostownik to zwykle symbol czterech diod w układzie mostka lub diody w szeregu. Filtr to najczęściej kondensator równolegle do wyjścia (czasem z dławikiem). Stabilizator to osobny układ scalony/tranzystor z charakterystycznym symbolem lub oznaczeniem wyjścia o stałej wartości.
Warto umieć: zdefiniować funkcję mostka (AC→DC), rozpoznać go na prostym schemacie oraz odróżnić od filtra i stabilizatora. Pomaga też przećwiczenie typowych bloków zasilacza: transformator, prostownik, filtr, stabilizacja oraz typowych usterek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 77% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Mostek Graetza" – opis funkcji i zastosowania, https://pl.wikipedia.org/wiki/Mostek_Graetza (dostęp: 2026-03-02)
  • Electronics Tutorials: "The Bridge Rectifier" – zasada działania prostownika mostkowego, https://www.electronics-tutorials.ws/diode/diode_6.html (dostęp: 2026-03-02)
  • All About Circuits: "Bridge Rectifier" – omówienie prostowania pełnookresowego, https://www.allaboutcircuits.com/textbook/semiconductors/chpt-3/full-wave-rectification/ (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręcznik/rozdział z podstaw elektrotechniki: prostowniki i filtry
  • Ćwiczenia: rozpoznawanie bloków zasilacza (transformator–prostownik–filtr–stabilizator)
  • Karty katalogowe diod prostowniczych i przykładowe schematy mostka Graetza

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego