KWALIFIKACJA PGF5 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 11.
Wskaż maksymalną liczbę wizytówek o wymiarach 90 x 50 mm, która zmieści się na arkuszu formatu A3 po impozycji wykonanej do druku cyfrowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
A3 ma wymiary 297×420 mm. Dla maksimum sprawdza się obie orientacje wizytówki 90×50 mm i zawsze liczy tylko pełne sztuki.
Ułożenie: 297÷90=3 (pełne), 420÷50=8 (pełne), więc 3×8=24. Po obrocie byłoby 5×4=20, czyli mniej.

Pełne wyjaśnienie:

Aby wyznaczyć maksymalną liczbę wizytówek 90×50 mm na arkuszu A3 po impozycji, traktujemy problem jako upakowanie prostokątów na prostokącie arkusza. W takim zadaniu egzaminacyjnym "maksymalna liczba" oznacza teoretyczne rozmieszczenie bez doliczania marginesów technologicznych i bez spadów, o ile nie podano ich w treści.

Krok 1. Wymiary arkusza
A3 ma 297×420 mm.

Krok 2. Sprawdzenie orientacji (bez obrotu)
Zakładamy, że bok 90 mm układamy wzdłuż 297 mm, a bok 50 mm wzdłuż 420 mm:
297÷90 = 3,3…, więc mieszczą się 3 pełne sztuki (zawsze zaokrąglamy w dół).
420÷50 = 8,4…, więc mieszczą się 8 pełnych sztuk.
Łącznie: 3×8 = 24 wizytówki.

Krok 3. Sprawdzenie orientacji po obrocie o 90°
Teraz bok 50 mm układamy wzdłuż 297 mm, a bok 90 mm wzdłuż 420 mm:
297÷50 = 5,94…, więc 5 pełnych sztuk.
420÷90 = 4,66…, więc 4 pełne sztuki.
Łącznie: 5×4 = 20 wizytówek.

Wniosek
Większą liczbę daje pierwszy układ, więc poprawna odpowiedź to 24 sztuk.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • 16 sztuk zwykle wynika z błędnego przyjęcia mniejszej liczby w jednej osi (np. 4 zamiast 8) albo z pomylenia formatu arkusza.
  • 20 sztuk jest poprawnym wynikiem tylko dla wariantu po obrocie wizytówki; nie jest to maksimum.
  • 12 sztuk to efekt poważnego zaniżenia (np. użycie złych wymiarów arkusza, błędne dzielenie albo niekonsekwentne przypisanie boków).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze policz dwa warianty (0° i 90°) oraz pamiętaj, że liczą się wyłącznie pełne użytki — reszta wymiaru to odpad lub miejsce na inne elementy produkcyjne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podziel każdy wymiar arkusza przez odpowiadający wymiar wizytówki i zaokrąglij wynik w dół do pełnych sztuk. Zrób to dla dwóch orientacji (0° i 90°), a potem porównaj iloczyny. Większy iloczyn to maksymalna liczba użytków.
Obrót o 90° zmienia to, ile elementów mieści się wzdłuż każdego boku arkusza. Jeden układ może "lepiej się dzielić" i dać więcej pełnych sztuk. Pominięcie drugiej orientacji to częsty błąd, bo wtedy liczysz tylko jeden z możliwych wariantów impozycji.
Zwykle chodzi o teoretyczne maksimum wynikające z geometrii: ile pełnych prostokątów da się ułożyć na arkuszu bez dodatkowych założeń. Jeśli egzamin ma uwzględniać spady lub marginesy, powinny być podane w treści. Gdy ich nie ma, liczy się czyste upakowanie.
Format A3 ma wymiary 297 mm × 420 mm (seria A wg ISO 216). W zadaniach rachunkowych najlepiej od razu zapisać wymiary w milimetrach, żeby nie mieszać jednostek i nie popełnić błędu przy dzieleniu wymiarów.
W praktyce produkcyjnej tak, bo spady, marginesy i strefa cięcia zmniejszają realną liczbę użytków. Jednak w zadaniu, gdzie pytanie brzmi o "maksymalną liczbę" i nie podaje żadnych naddatków, standardowo liczy się maksimum bez spadów i marginesów, czyli wynik czysto geometryczny.
Zasada jest prosta: liczysz tylko pełne wizytówki, więc zawsze stosujesz zaokrąglenie w dół. Jeśli wychodzi 3,3 to znaczy, że wejdą 3 sztuki, a pozostały fragment arkusza jest za mały na kolejną pełną wizytówkę. Zaokrąglenie w górę daje nierealny układ.
Wynik 20 odpowiada układowi po obrocie wizytówki (50 mm wzdłuż 297 mm i 90 mm wzdłuż 420 mm), co daje 5×4. Ale drugi wariant (90 mm wzdłuż 297 mm i 50 mm wzdłuż 420 mm) daje 3×8, czyli 24. Maksimum wybiera się przez porównanie obu wyników.
Najczęstsze pomyłki to: użycie złych wymiarów A3 (np. jak dla A4), policzenie tylko jednej orientacji, brak zaokrąglenia w dół do pełnych sztuk oraz zamiana boków (np. dzielenie 420 przez 50 raz, a potem niekonsekwentnie użycie 297 przez 90). Pomaga rozpisanie obu wariantów krok po kroku.
Sam sposób liczenia maksimum geometrycznego nie zmienia się: nadal dzielisz wymiary i zaokrąglasz w dół, sprawdzając orientacje. Różnice dotyczą praktyki (np. marginesy, strefy niezadruku), ale jeśli zadanie nie podaje ograniczeń technologicznych, traktujesz je jako czyste zadanie z upakowania elementów na arkuszu.
Możesz wykonać kontrolę "rzędu wielkości": na boku 420 mm element 50 mm powinien zmieścić się około 8 razy (8×50=400), a na boku 297 mm element 90 mm około 3 razy (3×90=270). To wskazuje wynik bliski 24. Taka kontrola nie zastępuje obliczeń, ale wyłapuje rażące pomyłki.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "A3 ma wymiary 297×420 mm. Dla maksimum sprawdza się obie orientacje wizytówki 90×50 mm i zawsze liczy tylko pełne sztuki.Ułożenie: 297÷90=3 (pełne), 420÷50=8 (pełne), więc 3×8=24."

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series", definicja formatów serii A (w tym A3).
  • Wikipedia (EN): "Paper size" – tabela formatów ISO 216 (A3 297×420 mm), https://en.wikipedia.org/wiki/Paper_size (dostęp: 2026-02-27).
  • Wikipedia (PL): "Format papieru" – omówienie serii A wg ISO 216, https://pl.wikipedia.org/wiki/Format_papieru (dostęp: 2026-02-27).

Materiały:

  • ISO 216 (formaty papieru z serii A) – opis wymiarów i zasad formatowania
  • Podręczniki/ skrypty do przygotowalni poligraficznej: dział "impozycja"
  • Zadania ćwiczeniowe z impozycji i upakowania użytków na arkuszu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego