Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MTL1 + MTL2 - STYCZEŃ 2021



PYTANIE NR 16.
Wskaż masę odtleniacza Cu3P niezbędną do odtlenienia 100 kg brązu CuSn3Zn3Mn1 jeżeli zalecana porcja to 0,05÷0,1% na całkowitą masę wsadu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Porcja 0,05–0,1% oznacza 0,0005–0,001 masy wsadu.
Dla 100 kg: 100 × 0,0005 = 0,05 kg oraz 100 × 0,001 = 0,1 kg. Zatem potrzebna masa odtleniacza mieści się w zakresie 0,05–0,1 kg.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano, że zalecana porcja odtleniacza Cu3P wynosi 0,05–0,1% w odniesieniu do całkowitej masy wsadu. To oznacza, że trzeba policzyć, ile kilogramów stanowi taki procent z 100 kg.

Krok 1: zamiana procentów na ułamek

  • 0,05% = 0,05 / 100 = 0,0005
  • 0,1% = 0,1 / 100 = 0,001

Krok 2: obliczenie masy dodatku dla 100 kg

  • dolna granica: 100 kg × 0,0005 = 0,05 kg
  • górna granica: 100 kg × 0,001 = 0,1 kg

Dlatego prawidłowy wynik to 0,05–0,1 kg.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 0,5–1 kg odpowiadałoby 0,5–1% wsadu, czyli dziesięciokrotnie większemu dawkowaniu niż podane w treści (typowy błąd rzędu wielkości).
  • 5–10 kg to już 5–10% wsadu, co wynika zwykle z pomylenia procentu z ułamkiem (np. potraktowanie 0,05% jak 0,05) lub z całkowitego pominięcia dzielenia przez 100.
  • 0,005–0,01 kg odpowiada 0,005–0,01% wsadu, czyli dawce dziesięciokrotnie mniejszej od minimalnej zalecanej; często powstaje to przez "nadmiarowe" dzielenie przez 10.

Wskazówka egzaminacyjna: przy porcjach w % zawsze wykonaj szybki test sensowności: dla 100 kg wynik w kg ma tę samą wartość liczbową co procent (np. 0,1% z 100 kg to 0,1 kg), ale tylko wtedy, gdy pamiętasz, że "%" oznacza "na 100".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć 0,05% z 100 kg wsadu?
Trzeba zamienić procent na ułamek: 0,05% = 0,05/100 = 0,0005. Następnie pomnożyć przez masę: 100 kg × 0,0005 = 0,05 kg. To jest dolna granica dawki w tym zadaniu.
Jak obliczyć 0,1% z 100 kg wsadu?
0,1% to 0,1/100 = 0,001. Dla 100 kg: 100 × 0,001 = 0,1 kg. To górna granica dawki. Przy 100 kg łatwo sprawdzić wynik, bo 0,1% odpowiada 0,1 kg.
Co oznacza "porcja 0,05–0,1% na masę wsadu"?
Oznacza to dodatek masowy liczony od całej masy metalu w piecu/tyglu. Najpierw ustalasz masę wsadu (np. 100 kg), potem liczysz 0,05–0,1% tej masy i tyle odtleniacza należy wprowadzić do kąpieli.
Dlaczego w zadaniu wynik jest podany jako zakres, a nie jedna liczba?
Bo zalecenie technologiczne jest w formie przedziału 0,05–0,1%. W praktyce dobór konkretnej wartości zależy m.in. od stopnia utlenienia, czasu przetrzymania ciekłego metalu i warunków topienia, więc oblicza się minimalną i maksymalną masę dodatku.
Jakie błędy najczęściej robi się w zadaniach z procentami w odlewnictwie?
Najczęstsze są błędy rzędu wielkości: pominięcie dzielenia przez 100 (zaniżenie/zawyżenie 100×), pomylenie 0,05% z 0,05, oraz nieuwzględnienie, że zakres wymaga dwóch obliczeń (dla minimum i maksimum).
Czy dla 100 kg zawsze można "przepisać" procent jako kilogramy?
To działa tylko jako skrót myślowy, gdy mówimy o procentach z 100 kg: 0,1% z 100 kg = 0,1 kg. Nadal warto wykonać pełne przeliczenie (dzielenie przez 100), żeby nie pomylić np. 0,05% z 0,05.
Co to jest odtlenianie stopów miedzi w praktyce odlewniczej?
To operacja metalurgiczna polegająca na ograniczeniu zawartości tlenu i tlenków w ciekłym metalu, aby zmniejszyć ryzyko wad (np. porowatości, wtrąceń). Stosuje się do tego dodatki odtleniające, których ilość dobiera się do masy wsadu.
Dlaczego odpowiedź 0,5–1 kg jest za duża dla tego zadania?
Bo 0,5–1 kg przy wsadzie 100 kg oznacza 0,5–1% dodatku. W treści podano 0,05–0,1%, czyli dziesięć razy mniej. Taki wybór zwykle wynika z przeoczenia przecinka w procencie lub błędu w zamianie % na ułamek.
Kiedy stosuje się dolną, a kiedy górną granicę dawki odtleniacza?
Dolną granicę przyjmuje się, gdy warunki topienia ograniczają utlenienie (krótki czas, dobra osłona kąpieli). Górną rozważa się przy większym ryzyku utlenienia (dłuższe przetrzymanie, intensywne mieszanie). Na egzaminie liczy się umiejętność przeliczenia obu granic.
Jak szybko sprawdzić, czy wynik z procentów jest sensowny?
Zrób test rzędu wielkości: 0,1% to jedna tysięczna masy. Dla 100 kg jedna tysięczna to 0,1 kg, a 0,05% to połowa tego, czyli 0,05 kg. Jeśli wychodzą kilogramy całe lub dziesiątki kg, to błąd jest bardzo prawdopodobny.
info

Około 79% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Porcja 0,05–0,1% oznacza 0,0005–0,001 masy wsadu.Dla 100 kg: 100 × 0,0005 = 0,05 kg oraz 100 × 0,001 = 0,1 kg. Zatem potrzebna masa odtleniacza mieści się w zakresie 0,05–0,1 kg."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/U%C5%82amek - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Zadania rachunkowe z procentów (procent masowy, ułamek masowy)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw metalurgii/odlewnictwa: rafinacja i odtlenianie stopów miedzi
  • Instrukcje technologiczne zakładowe (karty wytopu) dotyczące dozowania odtleniaczy
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego