Rozdzielacz gruszkowy, nazywany też lejkiem rozdzielającym, jest przyrządem używanym do ekstrakcji ciecz–ciecz. W tej metodzie próbkę miesza się z drugim rozpuszczalnikiem, który nie miesza się z pierwszym (powstają dwie warstwy). Po wymieszaniu i rozdzieleniu faz, dzięki kranikowi można kontrolowanie spuścić dolną warstwę i oddzielić ją od górnej. To umożliwia przeniesienie oznaczanej substancji (analitu) do tej fazy, w której lepiej się rozpuszcza.
Odpowiedź "Ekstrakcja." jest poprawna, ponieważ rozdzielacz jest elementem aparatury zaprojektowanym dokładnie do operacji: mieszanie dwóch faz ciekłych, odczekanie na ich rozwarstwienie oraz selektywne oddzielenie warstw.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "Destylacja." Dotyczy rozdziału składników na podstawie różnic temperatur wrzenia i wymaga układu grzewczego oraz chłodnicy; rozdzielacz gruszkowy nie jest typowym elementem aparatury destylacyjnej.
- "Adsorpcja." Polega na wiązaniu substancji na powierzchni sorbentu (zwykle ciało stałe, np. węgiel aktywny, żywice). Kluczowe są kolumny/sączki i złoża sorpcyjne, a nie rozdzielacz do rozdziału dwóch cieczy.
- "Chromatografia." To metoda rozdziału oparta na różnym powinowactwie składników do fazy stacjonarnej i ruchomej (np. kolumna, płytka TLC, układ HPLC/GC). Rozdzielacz może pojawić się co najwyżej pomocniczo w przygotowaniu próbki, ale nie jest charakterystycznym przyrządem chromatografii.
W praktyce ochrony środowiska ekstrakcję stosuje się m.in. do przygotowania próbek wody/ścieków do dalszych oznaczeń, gdy trzeba wydzielić określoną grupę związków z matrycy i uzyskać czystszy ekstrakt do analizy.
