KWALIFIKACJA TKO5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 13.
Wskaż na podstawie tabeli prąd znamionowy możliwy do przesłania przewodem elektrycznym YDY o przekroju 16 mm2 bez jego uszkodzenia, przy instalacji elektrycznej prowadzonej w powietrzu.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi obciążalności prądowej długotrwałej dla kabli elektrycznych o różnych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "84 A", ponieważ dla przewodu o przekroju 16 mm2 obciążalność prądową dobiera się z tabeli odpowiedniej dla ułożenia w powietrzu. Pozostałe wartości odpowiadają innym warunkom chłodzenia, innym sposobom ułożenia albo innym konfiguracjom obciążonych żył.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest poprawne odczytanie obciążalności prądowej długotrwałej z tabeli dla konkretnego przewodu i sposobu ułożenia. Obciążalność (często podawana w amperach) oznacza taki prąd, jaki przewód może przenosić w sposób ciągły bez przekroczenia dopuszczalnej temperatury izolacji, a więc bez ryzyka przyspieszonego starzenia i uszkodzenia.

Odpowiedź "84 A" jest właściwa, bo odpowiada pozycji w tabeli dla przewodu 16 mm2 ułożonego w powietrzu (warunki lepszego odprowadzania ciepła niż np. w ociepleniu, ale zależne od przyjętego sposobu prowadzenia i założeń tabeli).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w tym kontekście?

  • "136 A" – taka wartość może pasować do innych warunków (np. inna metoda ułożenia, inny typ przewodu/kabla, inne założenia chłodzenia) i po jej przyjęciu można dobrać zbyt duże zabezpieczenie, co grozi przegrzewaniem przewodu.
  • "165 A" – podobnie jak wyżej, wskazuje na bardziej "korzystne" warunki odprowadzania ciepła albo inną konstrukcję przewodu; dla ułożenia w powietrzu według wskazanej tabeli nie jest to właściwy odczyt.
  • "289 A" – wartość wyraźnie odstająca; w praktyce zwykle wynika z pomylenia tabel (np. dla znacznie większych przekrojów, innych materiałów żył lub innych systemów układania). Jest to typowy efekt wybierania liczby "z dużym zapasem" bez weryfikacji wiersza i kolumny.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze upewnij się, że czytasz tabelę dla właściwej metody ułożenia (tu: w powietrzu) i tego samego rodzaju przewodu. Jeśli tabela rozróżnia liczbę żył obciążonych lub temperaturę otoczenia, najpierw ustal te założenia, a dopiero potem odczytaj prąd.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To maksymalny prąd, który przewód może przenosić w sposób ciągły bez przekroczenia dopuszczalnej temperatury żył i izolacji. Zależy od przekroju, materiału żyły, izolacji oraz warunków chłodzenia wynikających ze sposobu ułożenia.
Najbardziej wpływają: temperatura otoczenia, sposób prowadzenia (swobodnie w powietrzu czy przy powierzchni), liczba żył obciążonych oraz sąsiedztwo innych przewodów (grupowanie). Te czynniki zmieniają odprowadzanie ciepła i dlatego tabele mają różne kolumny.
Bo obciążalność prądowa nie wynika tylko z przekroju. Tabela uwzględnia przyjęte warunki chłodzenia i dopuszczalne temperatury izolacji. Liczenie "na oko" często prowadzi do doboru zbyt małego przekroju albo zbyt dużego zabezpieczenia nadprądowego.
Prąd przewodu (obciążalność) mówi, ile przewód może bezpiecznie przenosić. Prąd zabezpieczenia (np. wyłącznika nadprądowego) to nastawa/prog, przy którym ma zadziałać. W praktyce zabezpieczenie dobiera się tak, by nie dopuścić do przeciążenia przewodu.
Zwykle wtedy, gdy jest prowadzony swobodnie i ma dobre warunki oddawania ciepła. W ścianie, korytkach zamkniętych lub w ziemi odprowadzanie ciepła bywa gorsze, więc dopuszczalny prąd spada. Dokładnie rozstrzyga to konkretna tabela dla danej metody ułożenia.
Najczęściej myli się kolumnę metody ułożenia, odczytuje wiersz dla sąsiedniego przekroju oraz pomija założenia (np. liczba żył obciążonych, temperatury). Pomaga zakreślanie w tabeli: najpierw metoda, potem przekrój, na końcu odczyt wartości.
Nie. Ten sam przekrój może mieć inną obciążalność zależnie od materiału żyły (miedź/aluminium), rodzaju izolacji, liczby żył obciążonych i sposobu ułożenia. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych podaje się typ przewodu i warunki prowadzenia.
Przyjęcie zbyt dużej obciążalności może skutkować dobraniem zbyt dużego zabezpieczenia i dopuszczeniem do długotrwałego przeciążenia. Przewód będzie się przegrzewał, izolacja szybciej się zestarzeje, a w skrajnym przypadku może dojść do uszkodzenia lub pożaru.
Najpierw ustala się obciążenie i wybiera przekrój tak, by dopuszczalny prąd przewodu był odpowiedni dla warunków ułożenia. Następnie dobiera się zabezpieczenie tak, aby prąd znamionowy zabezpieczenia nie powodował przeciążenia przewodu w długim czasie pracy.
Ćwicz szybkie wyszukiwanie w tabelach: metoda ułożenia → przekrój → wartość prądu. Rób zadania z różnymi sposobami prowadzenia (powietrze, ściana, kanał) i ucz się, jakie informacje są kluczowe. Na egzaminie pracuj wolniej, ale konsekwentnie, by nie pomylić wiersza.
info

Około 36% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Poprawna jest odpowiedź "84 A", ponieważ dla przewodu o przekroju 16 mm2 obciążalność prądową dobiera się z tabeli odpowiedniej dla ułożenia w powietrzu."

Źródła:

  • PN-HD 60364-5-52 (Instalacje elektryczne niskiego napięcia — Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego — Oprzewodowanie): tablice obciążalności prądowej przewodów (wymaga dostępu do normy w bibliotece/PKN).
  • Dokumentacja techniczna producentów przewodów instalacyjnych w izolacji PVC (karty katalogowe): obciążalność prądowa w zależności od sposobu ułożenia (konkretny producent i karta zależne od użytej tabeli).

Materiały:

  • Tablice obciążalności prądowej przewodów dla różnych sposobów ułożenia (materiały dydaktyczne do instalacji elektrycznych)
  • Podstawy projektowania i doboru zabezpieczeń w instalacjach nN (skrypty szkolne)
  • Ćwiczenia z czytania tabel technicznych: dobór przewodu do obciążenia i warunków ułożenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego