KWALIFIKACJA MTL3 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 28.
Wskaż na podstawie tabeli wartości współczynników ciągnienia w procesie wykonywania wytłoczek, jeżeli grubość blachy s = 1,6 mm, a średnica krążka D = 320 mm.
Ilustracja przedstawia tabelę z wartościami współczynników ciągnienia w procesie wykonywania wytłoczek, co jest istotne w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Współczynniki ciągnienia m dobiera się z tabel technologicznych dla wytłoczek na podstawie danych geometrycznych: grubości blachy s oraz średnicy krążka D (często poprzez wyznaczenie stosunku D/s). Następnie odczytuje się kolejno wartości m1, m2, m3 dla etapów ciągnienia w odpowiednim wierszu/kolumnie tabeli.

Pełne wyjaśnienie:

W procesie wykonywania wytłoczek (ciągnienie blach) współczynniki ciągnienia m opisują dopuszczalny "stopień" redukcji/kształtowania w kolejnych przejściach technologicznych. W praktyce projekt technologii nie polega na zgadywaniu tych wartości, tylko na ich doborze z tablic technologicznych, opracowanych dla określonych warunków (np. zakresów grubości, średnic krążków, czasem także rodzaju materiału i warunków tarcia).

W tym typie zadania postępowanie jest zwykle następujące:

  • z danych: s (grubość blachy) i D (średnica krążka) wyznacza się wymagany wskaźnik do tabeli, najczęściej D/s (oraz stosuje zasady zaokrągleń zgodne z tabelą);
  • w tabeli wybiera się właściwy przedział/wiersz odpowiadający otrzymanej wartości;
  • odczytuje się trzy współczynniki dla kolejnych etapów: m1, m2, m3.

Odpowiedź "m1 = 0,58, m2 = 0,79, m3 = 0,81" jest poprawna, ponieważ odpowiada zestawowi wartości odczytanych z tabeli dla podanych parametrów s i D (czyli dla właściwego przedziału tabelarycznego).

Pozostałe propozycje są typowymi "sąsiadami" tabelarycznymi: wynikają z odczytu z innego (bliskiego) przedziału lub z pomylenia kolumn. Zestaw z m1 = 0,55… sugeruje wybór wiersza dla nieco innego wskaźnika geometrycznego. Zestaw z m1 = 0,53… to jeszcze dalsze przesunięcie w tabeli (często skutek błędnego zaokrąglenia D/s). Zestaw z m1 = 0,60… może wynikać z przyjęcia sąsiedniego, "łagodniejszego" przedziału lub niewłaściwej interpretacji osi tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim odczytasz wartości, upewnij się, jak tabela jest zbudowana (czy indeksuje ją D, s, czy D/s) i czy granice przedziałów są domknięte z lewej czy z prawej strony. To najczęstsze źródło pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Współczynnik ciągnienia m to parametr technologiczny używany przy projektowaniu ciągnienia (wytłoczek). Określa dopuszczalny stopień kształtowania w danym przejściu, tak aby ograniczyć ryzyko pęknięć, nadmiernego pocienienia lub fałd.
Najczęściej wyznacza się iloraz D/s, gdzie D to średnica krążka, a s to grubość blachy. Potem tę wartość dopasowuje się do przedziału w tabeli (z uwzględnieniem zasad zaokrąglania podanych w danym opracowaniu).
Ponieważ głębokie wytłoczki wykonuje się często w kilku etapach. m1 dotyczy pierwszego ciągnienia (najbardziej krytycznego), a m2 i m3 odnoszą się do kolejnych przejść, które domykają kształt przy mniejszym ryzyku uszkodzeń.
Gdy nie wiadomo, z jakiej tabeli korzystać (różne źródła mają różne wartości), gdy tabela jest dla innego materiału lub gdy wskaźnik wypada dokładnie na granicy przedziału i brak reguły domknięcia. Wtedy trzeba przyjąć zasady z konkretnego opracowania.
Najczęstsze błędy to: pomylenie osi tabeli (D zamiast D/s), zły wybór przedziału przez zaokrąglenie, odczyt wartości z sąsiedniej kolumny oraz zamiana kolejności m1, m2, m3. Pomaga zaznaczenie wiersza i kolumny linijką.
Tak. W praktyce m zależy m.in. od plastyczności materiału, stanu umocnienia, warunków tarcia oraz smarowania i docisku. Dlatego w zakładach stosuje się tablice/zalecenia dla konkretnych gatunków blach i warunków procesu.
m1 jest kluczowy, bo pierwsze ciągnienie daje największe odkształcenia i największe ryzyko pęknięć kołnierza lub ścianki. Zbyt "agresywna" wartość w pierwszym etapie może zniszczyć detal, nawet jeśli kolejne etapy byłyby już bezpieczne.
Bo w tablicach technologicznych wartości m zmieniają się skokowo między sąsiednimi przedziałami, a różnice bywają małe. Test sprawdza, czy umiesz trafić w właściwy przedział tabeli i poprawnie odczytać dane, a nie czy pamiętasz jedną liczbę.
Najczęściej w dokumentacji technologicznej tłoczni: kartach technologicznych, instrukcjach ustawienia procesu lub wewnętrznych standardach doboru parametrów. Operator może używać tych danych przy doborze narzędzi, ocenie jakości i weryfikacji przyczyn braków.
Ćwicz schemat: dane → wskaźnik (np. D/s) → przedział w tabeli → odczyt m. Zrób kilka zadań na granicach przedziałów, zapisuj krok po kroku, a na egzaminie pilnuj jednostek i zaokrągleń. To minimalizuje pomyłki "o jedną kolumnę".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 26% zdających egzamin. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Współczynniki ciągnienia m dobiera się z tabel technologicznych dla wytłoczek na podstawie danych geometrycznych: grubości blachy s oraz średnicy krążka D (często poprzez wyznaczenie stosunku D/s)."

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z technologii tłoczenia i przeróbki plastycznej blach (rozdziały o ciągnieniu)
  • Instrukcje technologiczne i tablice doboru współczynników ciągnienia stosowane w danym zakładzie
  • Ćwiczenia z obliczania wskaźników geometrycznych (D/s) i odczytu tablic

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego