KWALIFIKACJA INF1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 28.
Wskaż na przedstawionym schemacie blokowym zasilacza filtr prostownikowy.
Ilustracja przedstawia schemat blokowy zasilacza, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika teleinformatyka w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Filtr prostownikowy w typowym zasilaczu to etap po prostowaniu, którego zadaniem jest zmniejszenie tętnień i "wygładzenie" napięcia stałego (najczęściej dzięki kondensatorowi/układowi RC/LC). Na schemacie blokowym wskazuje się więc blok odpowiadający prostowaniu i filtracji przed stabilizacją/obciążeniem; w tym zadaniu jest to odpowiedź C.

Pełne wyjaśnienie:

W klasycznym zasilaczu sieciowym energia przechodzi przez kolejne bloki funkcjonalne, które na schemacie blokowym są zwykle ułożone od lewej do prawej:

  • transformator (zmiana poziomu napięcia AC i separacja),
  • prostownik (zamiana AC na napięcie pulsujące DC, zwykle mostek diodowy),
  • filtr prostownikowy / filtr wygładzający (zmniejszenie tętnień, czyli wahań napięcia po prostowaniu),
  • stabilizator (utrzymanie możliwie stałego napięcia mimo zmian obciążenia),
  • obciążenie (zasilane urządzenie).

Filtr prostownikowy rozpoznaje się po tym, że jego funkcją jest wygładzenie napięcia po prostowaniu. W praktyce realizuje się to najczęściej przez kondensator elektrolityczny (filtr pojemnościowy) albo układ RC/LC. Dzięki temu kolejne stopnie (np. stabilizator lub układ urządzenia) dostają napięcie o mniejszych tętnieniach.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź C?
W tym zadaniu litera C odpowiada blokowi pełniącemu rolę filtracji napięcia po prostowaniu (etap redukcji tętnień przed stabilizacją lub przed obciążeniem), czyli temu, co nazywa się filtrem prostownikowym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • A – typowo mylona ze stabilizatorem lub innym blokiem "porządkującym" napięcie; stabilizacja to inna funkcja niż filtracja tętnień.
  • B – często wskazuje prostownik (sam etap diod), ale bez części filtrującej nie spełnia definicji filtru prostownikowego.
  • D – bywa obciążeniem lub innym elementem końcowym; nie odpowiada etapowi wygładzania napięcia po prostowaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy nie pamiętasz nazw, prześledź kolejność "AC → DC pulsujące → DC wygładzone → DC stabilizowane". Filtr prostownikowy jest na etapie przejścia z "DC pulsującego" do "DC wygładzonego".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Filtr prostownikowy to część zasilacza po prostowniku, która zmniejsza tętnienia i wygładza napięcie stałe. Najczęściej realizuje się go kondensatorem (lub układem RC/LC), aby napięcie było bardziej "równe" przed stabilizatorem i odbiornikiem.
Szukaj bloku umieszczonego po prostowniku i przed stabilizatorem/obciążeniem, którego funkcją jest wygładzenie napięcia. Na schemacie blokowym nie widzisz elementów (C, R, L), więc kluczowa jest kolejność etapów w zasilaczu.
Filtr wygładza napięcie pulsujące DC, które powstaje dopiero po prostowaniu. Przed prostownikiem jest napięcie AC, a filtracja w tym miejscu nie zastąpi prostowania. Dlatego w typowym układzie: transformator → prostownik → filtr → stabilizacja.
Filtr redukuje wahania napięcia (tętnienia) wynikające z tego, że po prostowaniu napięcie nie jest idealnie stałe, tylko "pulsuje". Mniejsze tętnienia oznaczają stabilniejszą pracę urządzeń, mniejsze zakłócenia i mniejsze ryzyko resetów elektroniki.
Nie. Filtr głównie wygładza tętnienia po prostowaniu, a stabilizator utrzymuje stałe napięcie mimo zmian obciążenia i wahań wejścia. W praktyce oba elementy współpracują, ale pełnią różne funkcje i zwykle występują jako osobne bloki.
Najczęściej jest to kondensator elektrolityczny za mostkiem diodowym. W bardziej wymagających układach spotyka się też filtr RC lub LC, który lepiej tłumi tętnienia i zakłócenia. Na schemacie blokowym te elementy są opisane jako "filtr".
Typowe objawy to: przydźwięk w torach audio, niestabilna praca urządzenia, restarty, wzrost zakłóceń oraz zbyt duże wahania napięcia zasilania. W serwisie często oznacza to uszkodzony kondensator filtrujący lub zbyt małą pojemność w filtrze.
W zasilaczach impulsowych również występuje etap prostowania i filtracji, ale topologia jest bardziej złożona: prostowanie sieci, kondensator na szynie DC, a dalej przetwornica. Na schemacie blokowym nadal da się wskazać blok "prostownik + filtr", choć realizacja różni się od zasilacza liniowego.
Najczęstsze błędy to mylenie: prostownika z filtrem, filtru ze stabilizatorem oraz wybór bloku na podstawie samej nazwy, a nie funkcji. Pomaga prześledzenie kolejności: AC → DC pulsujące → DC wygładzone → DC stabilizowane → odbiornik.
Ćwicz czytanie schematów blokowych i ideowych oraz ucz się funkcji każdego etapu. Zrób listę: transformator, prostownik, filtr, stabilizator, obciążenie i naucz się ich kolejności. Rozwiązuj zadania, w których trzeba wskazać blok po funkcji, nie po wyglądzie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Filtr prostownikowy w typowym zasilaczu to etap po prostowaniu, którego zadaniem jest zmniejszenie tętnień i "wygładzenie" napięcia stałego (najczęściej dzięki kondensatorowi/układowi RC/LC)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Prostownik" (sekcje o prostowaniu i mostku Graetza): https://pl.wikipedia.org/wiki/Prostownik – dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL) – "Zasilacz" (opis funkcjonalnych bloków zasilacza): https://pl.wikipedia.org/wiki/Zasilacz – dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL) – "Tętnienia" (pojęcie tętnień napięcia po prostowaniu): https://pl.wikipedia.org/wiki/T%C4%99tnienia – dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podstawy elektroniki: prostowanie i filtracja napięcia
  • Ćwiczenia z czytania schematów blokowych zasilaczy
  • Materiały producentów zasilaczy: przykładowe aplikacje i schematy ideowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego