Podczas uruchamiania komputera wykonywany jest test POST realizowany przez BIOS/UEFI. Ustawienia konfiguracyjne (m.in. data/godzina, tryb pracy kontrolerów, kolejność bootowania) są przechowywane w pamięci CMOS/układzie RTC i muszą być podtrzymywane zasilaniem, gdy komputer jest wyłączony.
Komunikat "CMOS checksum error" informuje, że weryfikacja integralności tych danych się nie powiodła: obliczona suma kontrolna nie zgadza się z zapisaną. Najbardziej typową i "serwisowo" najczęstszą przyczyną jest rozładowana bateria podtrzymująca (zwykle CR2032). Po jej rozładowaniu ustawienia mogą się resetować lub ulec losowej zmianie, więc firmware zatrzymuje start i prosi o potwierdzenie (F1) albo wejście do konfiguracji (DEL).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "Uszkodzona karta graficzna." Zwykle powoduje brak obrazu, sygnały dźwiękowe lub inne kody błędów POST, a nie komunikat jednoznacznie wskazujący na CMOS i sumę kontrolną ustawień.
- "Skasowana zawartość pamięci CMOS." Może brzmieć podobnie, ale to raczej skutek (reset/utrata danych) niż najbardziej prawdopodobna pierwotna przyczyna. W praktyce najczęściej dochodzi do tego właśnie przez brak podtrzymania z baterii.
- "Usunięty plik setup." BIOS/UEFI nie jest zależny od "pliku" na dysku w takim sensie. Ekran z prośbą o F1/DEL pojawia się jeszcze przed startem systemu operacyjnego, więc kasowanie plików systemowych nie wywołuje błędu checksum CMOS.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści błędu pojawia się "CMOS", "RTC" lub "time/date not set", w pierwszej kolejności podejrzewaj baterię i reset ustawień, a nie awarię kart rozszerzeń.
