KWALIFIKACJA MEC8 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 24.
Wskaż oznaczenie gwintu, dla którego otwór należy wykonać wiertłem o średnicy 18 mm, korzystając z informacji zamieszczonych w tabeli.
Ilustracja przedstawia tabelę z oznaczeniami gwintów metrycznych oraz odpowiadającymi im średnicami wierteł do obróbki
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla gwintu metrycznego drobnozwojnego M20x2 typowa średnica wiertła pod gwintowanie wynosi ok. 18 mm (w przybliżeniu: średnica nominalna 20 mm minus skok 2 mm).
Dlatego z podanych oznaczeń właściwe jest "M20x2", a gwinty M18/M18x2 prowadzą do innych średnic otworu.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi o średnicę wiertła do wykonania otworu pod gwintowanie (tzw. otwór pod gwint). W praktyce dobiera się ją z tabel, ponieważ zależy ona od rodzaju gwintu i jego skoku.

Dla gwintów metrycznych często stosuje się przybliżenie: średnica wiertła ≈ średnica nominalna gwintu − skok. To przybliżenie odpowiada idei, że w otworze musi pozostać materiał na zarys gwintu, a skok informuje, "jak gęsto" ułożone są zwoje.

Oznaczenie "M20x2" oznacza gwint metryczny o średnicy nominalnej 20 mm i skoku 2 mm. Z takiego zapisu wynika więc otwór wstępny rzędu 20 − 2 = 18 mm, co jest zgodne z typowymi tabelami warsztatowymi.

Pozostałe odpowiedzi są błędne z następujących powodów:

  • "M20" – zapis bez skoku zwykle odnosi się do gwintu o skoku normalnym (zwykłym). Dla takiego gwintu średnica wiertła pod gwintowanie nie wynosi 18 mm, tylko jest inna (większy skok daje mniejszą średnicę wiertła niż w gwincie drobnozwojnym).
  • "M18x2" – tu średnica nominalna to 18 mm przy skoku 2 mm, więc przybliżenie daje 18 − 2 = 16 mm, a nie 18 mm.
  • "M18" – podobnie jak wyżej, gwint 18 mm ma inną średnicę wiertła pod gwintowanie; nie można utożsamiać średnicy nominalnej gwintu z średnicą wiertła.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli nie masz tabeli, sprawdź czy w odpowiedzi podano skok (np. "x2"). To często rozstrzyga o doborze wiertła, bo dwa gwinty o tej samej średnicy nominalnej mogą mieć różne skoki i inne otwory pod gwintowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"M20x2" to gwint metryczny o średnicy nominalnej 20 mm i skoku 2 mm. Skok informuje, o ile przesuwa się nakrętka po jednym pełnym obrocie. Ta informacja jest kluczowa przy doborze wiertła pod otwór do gwintowania.
Stosuje się przybliżenie: d ≈ D − P, gdzie D to średnica nominalna gwintu, a P to skok. To skrót myślowy pomocny na egzaminie, ale w praktyce najlepiej potwierdzić dobór w tabelach lub zaleceniach producenta gwintownika.
Bo dla M20x2 przybliżenie d ≈ D − P daje: 20 mm − 2 mm = 18 mm. Otwór musi być mniejszy od średnicy nominalnej, aby pozostał materiał na wykonanie zarysu gwintu podczas gwintowania.
Nie. "M20x2" jednoznacznie wskazuje skok 2 mm (gwint drobnozwojny). "M20" zwykle oznacza gwint o skoku normalnym (zwykłym), który ma inną wartość skoku, a więc inną zalecaną średnicę wiertła pod gwintowanie.
Najczęstsze błędy to: mylenie średnicy nominalnej gwintu ze średnicą wiertła (np. "M18 → 18 mm"), pomijanie skoku gwintu, oraz wybór średnicy "na pamięć" bez sprawdzenia tabel. Na egzaminie zawsze zwracaj uwagę na część "x…".
Gwinty drobnozwojne stosuje się m.in. gdy potrzebna jest większa regulacja (mniejszy przesuw na obrót), gdy połączenie ma lepiej znosić drgania lub gdy wymagana jest większa powierzchnia styku przy tej samej średnicy. W praktyce zależy to od konstrukcji maszyny.
Skok gwintu to odległość osiowa między sąsiednimi zwojami. Jest ważny, bo wpływa na geometrię zarysu i ilość materiału pozostawionego w otworze. Inny skok tej samej średnicy nominalnej oznacza inny dobór wiertła i inne warunki pracy gwintownika.
Tak, otwór pod gwintowanie jest mniejszy od średnicy nominalnej gwintu, bo gwintownik musi "wyciąć" zarys w materiale. Gdyby otwór był równy średnicy nominalnej, gwint byłby zbyt płytki lub w ogóle by nie powstał w wymaganej jakości.
Otwór pod śrubę przelotową zwykle dobiera się jako luz (większy od średnicy śruby), a otwór pod gwint jest mniejszy i zależy od skoku. W treści zadań szukaj słów "gwintować", "gwintowanie", "gwintownik" lub odniesienia do tabeli otworów pod gwint.
Opanuj zapisy typu M…, M…x… oraz sens skoku. Ćwicz dobór średnic wiertła z tablic warsztatowych i zapamiętaj przybliżenie d≈D−P jako kontrolę wyniku. Rozwiązuj zadania z różnymi średnicami, by nie wpadać w pułapkę "M18=18 mm".
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Tablice warsztatowe: dobór średnicy wiertła pod gwint metryczny
  • Podręcznik obróbki skrawaniem (dział: gwintowanie i wiercenie)
  • Instrukcje producentów gwintowników (zalecane średnice otworów pod gwint)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego